{"id":1301,"date":"2018-11-23T03:06:01","date_gmt":"2018-11-23T02:06:01","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=1301"},"modified":"2021-04-19T12:41:18","modified_gmt":"2021-04-19T10:41:18","slug":"niewyjasnione-okolicznosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2018\/11\/23\/niewyjasnione-okolicznosci\/","title":{"rendered":"Niewyja\u015bnione okoliczno\u015bci"},"content":{"rendered":"<h4>Richard Shepherd<\/h4>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-1302 alignright\" src=\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/shepherd-okoliczno\u015bci-20181116-poziom-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/shepherd-okoliczno\u015bci-20181116-poziom-300x200.jpg 300w, https:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/shepherd-okoliczno\u015bci-20181116-poziom-768x513.jpg 768w, https:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/shepherd-okoliczno\u015bci-20181116-poziom-1024x684.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<h4>Niewyja\u015bnione okoliczno\u015bci<br \/>\nPrze\u0142o\u017cy\u0142a Urszula Gardner<br \/>\nWydawnictwo Insignis, Krak\u00f3w 2018<\/h4>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Rekomendacja: 4\/7<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Ocena ok\u0142adki: 2\/5<\/strong><\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #3366ff;\">Gor\u0105ca spowied\u017a zimnego chirurga&#8230;<\/span><\/h3>\n<p>Anatomopatolog to ma klawe \u017cycie&#8230; Pacjent mu nie podskoczy \u2013 nie zagrozi procesem ani nie zechce nachalnie okazywa\u0107 tzw. wdzi\u0119czno\u015bci. Spokojnie za to poczeka w kolejce. Kryzysowa sytuacja powstaje tylko wtedy, gdy pojawia si\u0119 jeden nieboszczyk wi\u0119cej, ni\u017c jest miejsc w ch\u0142odniach kostnicy. Zmarli s\u0105 prawdom\u00f3wni \u2013 oczekuj\u0105 od anatomopatologa tylko profesjonalizmu, kt\u00f3ry im pozwoli przem\u00f3wi\u0107 po raz ostatni; powiedzie\u0107, co si\u0119 sta\u0142o \u2013 jak i dlaczego \u2013 wszystkim, kt\u00f3rzy zechc\u0105 i powinni tego wys\u0142ucha\u0107&#8230; Tak, anatomopatolog, medyk s\u0105dowy jest wa\u017cnym uczestnikiem procesu dochodzenia do prawdy, gdy w gr\u0119 wchodzi nag\u0142a \u015bmier\u0107, nieoczekiwana i nienaturalna. Jest po\u015brednikiem fakt\u00f3w, rekonstruktorem prawdopodobie\u0144stwa, piewc\u0105 statystyk, zwiastunem mo\u017cliwego&#8230; Innymi s\u0142owy: potrafi zobaczy\u0107 \u015bmier\u0107. Albo tak mu si\u0119 tylko zdaje. Za to z du\u017c\u0105 doz\u0105 pewno\u015bci. Lekarz s\u0105dowy odpowiada za prawd\u0119 \u2013 to nie jest g\u00f3rnolotny frazes, ale opis stanu faktycznego. Jest ekspertem \u2013 uznanym nosicielem i g\u0142osicielem prawdziwej (czyli zgodnej z rzeczywisto\u015bci\u0105) wiedzy. Wypowiada si\u0119 przes\u0105dzaj\u0105co, chocia\u017c nie jest s\u0119dzi\u0105. Ma jednak w\u0142adz\u0119 nad faktami, wi\u0119c mo\u017ce i nad os\u0105dami per analogiam. Czy jego ekspercko\u015b\u0107 mo\u017cna pomierzy\u0107? Czy jest taka sama po dwudziestu trzech sekcjach zw\u0142ok, jak po dwudziestu trzech tysi\u0105cach (tyle ma na koncie doktor Shepherd \u2013 autor tej ksi\u0105\u017cki)? Patolog przez ca\u0142y okres swej s\u0142u\u017cby \u2013 niezale\u017cnie od faktycznego poziomu wiedzy i do\u015bwiadczenia \u2013 jest funkcjonariuszem zaufania publicznego, niewzruszenie uwa\u017cnym, obiektywnym i prawdom\u00f3wnym. Gdyby by\u0142o inaczej, nie chcieliby\u015bmy, aby przemawia\u0142 w imieniu ofiar gwa\u0142townych zej\u015b\u0107 z tego \u015bwiata, w tym ofiar zbrodni, nieprawda\u017c? Ale um\u00f3wili\u015bmy si\u0119, \u017ce wszystko jest w porz\u0105dku. Shepherd wie, co trzeba.<br \/>\nDoktor Richard Shepherd zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 w schy\u0142kowej fazie swej kariery. Gdy ulega\u0142 ni st\u0105d ni zow\u0105d atakom paniki, zdiagnozowano u niego klasyczny zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego (PTSD) \u2013 o rozmiarach, objawach i przebiegu znanym w zasadzie tylko z wojska \u2013 obserwowanego u uczestnik\u00f3w i ofiar konflikt\u00f3w zbrojnych. Przeto w 2016 roku poszed\u0142 na zdrowotny urlop, podda\u0142 si\u0119 psychoterapii, \u0142yka\u0142 przepisane leki&#8230; I pisa\u0142 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u2013 bo to by\u0142o zadanie terapeutyczne; zdaniem wielu psychiatr\u00f3w pisanie autobiografii przyspiesza rekonwalescencj\u0119 (pod warunkiem, \u017ce pacjent obchodzi si\u0119 ze sob\u0105 szczerze, a nawet brutalnie&#8230;). I to nie tylko po PTSD, tak\u017ce po schorzeniach psychicznych, a nawet po incydentach neurologicznych jak wylewy, parali\u017ce, afazje (Mro\u017cek i jego \u201eBaltazar\u201d!)&#8230;<br \/>\nShepherd dobrze wywi\u0105za\u0142 si\u0119 z zadania. Rezultat to kawa\u0142 poruszaj\u0105cej lektury, mocnej i szczerej. Inna zreszt\u0105 by\u0107 nie mog\u0142a, je\u015bli zak\u0142ada\u0142a sens leczniczy. Trzeba by\u0142o przecie\u017c ustali\u0107, dlaczego 60-letni lekarz s\u0105dowy, wybitny (\u015bwiatowej klasy!) specjalista, ekspert w dziedzinie ran i obra\u017ce\u0144 zadanych bia\u0142\u0105 broni\u0105 (na og\u00f3\u0142 no\u017cem&#8230;), wyk\u0142adowca akademicki, autor prac naukowych, i wykonawca 23 tysi\u0119cy autopsji, nagle dozna\u0142 ataku paniki &#8211; i to w powietrzu &#8211; za sterami awionetki cessna, przelatuj\u0105c akurat nad miasteczkiem Hungerford, kt\u00f3re w 1987 roku by\u0142o miejscem masakry: uzbrojony w karabiny i pistolet sprawca zabi\u0142 16 os\u00f3b na ulicach i drugie tyle rani\u0142, po czym odebra\u0142 sobie \u017cycie strza\u0142em w g\u0142ow\u0119&#8230; To by\u0142o pierwsze samodzielne zadanie doktora Shepherda jako patologa s\u0105dowego, dy\u017curuj\u0105cego w ramach systemu bezpiecze\u0144stwa Home Office (bo jego szef akurat mia\u0142 urlop&#8230;). Shepherd zapami\u0119ta\u0142, \u017ce podczas ta\u015bmowej roboty autopsyjnej (wszystkie sekcje podobne: rany postrza\u0142owe&#8230;) dozna\u0142 w pewnym momencie uczucia \u201ewy\u0142\u0105czenia\u201d czysto ludzkich odruch\u00f3w wsp\u00f3\u0142czucia; jego umys\u0142 skoncentrowa\u0142 si\u0119 na zagadnieniach technicznych, aspektach fizykalnych gwa\u0142townego zdarzenia, jakim jest przecie\u017c \u015bmier\u0107 od kuli. To uczucie \u201ewy\u0142\u0105czenia\u201d towarzyszy\u0142o mu ju\u017c potem stale (lub prawie stale&#8230;). Ale przecie\u017c owe od\u0142\u0105czone ludzkie emocje nie znika\u0142y bezpowrotnie w otch\u0142ani m\u00f3zgu; musia\u0142y si\u0119 kumulowa\u0107.<br \/>\nZabezpieczenie przed eksplozj\u0105 pu\u015bci\u0142o po trzydziestu latach, akurat w ma\u0142ym samolociku tysi\u0105c st\u00f3p nad aren\u0105 pierwszej masakry, kt\u00f3r\u0105 Shepherd rozpracowywa\u0142&#8230; A takich nag\u0142ych zdarze\u0144 mia\u0142 pan doktor du\u017co wi\u0119cej w profesjonalnym rejestrze: katastrofa kolejowa na w\u0119\u017ale Clapham (1988 &#8211; 35 ofiar \u015bmiertelnych, 400 rannych), zderzenie stateczku wycieczkowego na Tamizie z pog\u0142\u0119biark\u0105 (1989 \u2013 51 ofiar&#8230;) i wreszcie atak na nowojorskie wie\u017ce World Trade Center 11 wrze\u015bnia 2001 roku oraz terrorystyczny atak na Bali w 2002 roku&#8230; Poza tym tysi\u0105ce spraw, gdzie ofiara by\u0142a jedna lub kilka co najwy\u017cej \u2013 za to zagadki du\u017co powa\u017cniejsze (na przyk\u0142ad \u015bmier\u0107 ksi\u0119\u017cnej Diany w Pary\u017cu)&#8230;, a niekt\u00f3re z nich mia\u0142y prze\u0142omowe, wr\u0119cz prawotw\u00f3rcze lub proceduralne znaczenie dla praktyki medycznej, policyjnej i s\u0105dowej Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa&#8230;<br \/>\nCa\u0142e to emocjonalne napi\u0119cie przez lata nie znajdowa\u0142o uj\u015bcia, nie roz\u0142adowywa\u0142o si\u0119, a instynkt samozachowawczy zosta\u0142 st\u0142umiony. Wszystko w trosce o profesjonalizm w s\u0142u\u017cbie prawdy (nie tylko procesowej, ale prawdy w og\u00f3le&#8230;). Dlaczego akurat pierwsi dali zna\u0107 o sobie zastrzeleni z uliczek Hungerford \u2013 przy\u0142apani przez bezsensown\u0105 \u015bmier\u0107 podczas koszeni trawnika, spaceru z psem, powrotu z zakupami ze sklepu? Bo najd\u0142u\u017cej czekali w zakamarkach pami\u0119ci patologa? Ofiary katastrofy kolejowej w Clapham Junction czy zderzenia na Tamizie prowokowa\u0142y znacznie bardziej drastyczne wspomnienia i obrazy, a koszmarne powidoki zamachu w dyskotece na Bali (wtedy zgin\u0119\u0142a polska dziennikarka Beata Pawlak) wywo\u0142uj\u0105 u Shepherda wstrz\u0105s; wiele czasu musia\u0142o min\u0105\u0107, by prosta czynno\u015b\u0107 wrzucania kostki lodu do szklaneczki whisky przesta\u0142a automatycznie podsuwa\u0107 mu obrazy z tamtej tragedii&#8230; Nagromadzone drastyczne majaki stale pojawia\u0142y si\u0119 w nawiedzaj\u0105cych Shepherda atakach paniki; dosz\u0142o do tego, \u017ce ten wytrawny fachowiec, weteran tysi\u0119cy autopsji, doznawa\u0142 czego\u015b w rodzaju parali\u017cuj\u0105cego ot\u0119pienia, gdy mia\u0142 podej\u015b\u0107 do sto\u0142u sekcyjnego. On sam nie potrafi\u0142 si\u0119 zdiagnozowa\u0107; wysnu\u0142 tylko przypuszczenie, \u017ce utrzymywane dot\u0105d na uwi\u0119zi demony uwolni\u0142y si\u0119, gdy w toku jednego z post\u0119powa\u0144 s\u0105dowych bieg\u0142y wezwany przez obron\u0119 zakwestionowa\u0142 fachowe umiej\u0119tno\u015bci patologa Shepherda. Ale nie\u0142atwo by\u0142o przyzna\u0107, \u017ce samo to zakwestionowanie (po latach odrzucone przez s\u0105d lekarski) uruchomi\u0142o tak brzemienny w skutki \u0142a\u0144cuch konsekwencji&#8230;<br \/>\nZw\u0142aszcza dla kogo\u015b, kto z medycyn\u0105 s\u0105dow\u0105 postanowi\u0142 nieodwo\u0142alnie zwi\u0105za\u0107 si\u0119 na zawsze ju\u017c jako nastolatek, gdy kolega wykrad\u0142 z biblioteki ojca-lekarza podr\u0119cznik akademicki \u201eSimpson&#8217;s Forensic Medicine\u201d (czyli \u201eMedycyna s\u0105dowa Simpsona\u201d; trzecie zreszt\u0105 wydanie). Zawarto\u015b\u0107 by\u0142a fascynuj\u0105ca \u2013 osobliwie w warstwie ilustracyjnej. Fotografie i rysunki setek rodzaj\u00f3w i sposob\u00f3w zadawania gwa\u0142townej \u015bmierci to co\u015b, co akurat musia\u0142o odcisn\u0105\u0107 si\u0119 w pami\u0119ci i emocjach trzynastolatka. Lektura Simpsona przes\u0105dzi\u0142a o \u017cyciowych wyborach Shepherda. Ale poczucia winy (w ko\u0144cu taka lektura u nastolatka w latach 60. w konserwatywnej Anglii by\u0142a czym\u015b wysoce niestosownym, nagannym i grzesznym&#8230;) wyzby\u0142 si\u0119 Shepherd dopiero niedawno, gdy poproszono go o napisanie dwunastego wydania podr\u0119cznika. Tak \u2013 napisanie, bo z pierwotnej zawarto\u015bci z ka\u017cdym kolejnym wydaniem zostaje tylko tytu\u0142; reszt\u0119 trzeba napisa\u0107 na nowo, zwa\u017caj\u0105c na post\u0119p wiedzy medyczno-kryminalistycznej. Takie zlecenie to prawie jak tytu\u0142 szlachecki&#8230;Cho\u0107 akurat w Anglii to prawie robi wielk\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119&#8230; Doros\u0142e, profesjonalne \u017cycie patologa w Zjednoczonym Kr\u00f3lestwie mo\u017cna opisa\u0107 dziewi\u0119cioma wydaniami podr\u0119cznika Simpsona. Tak w skr\u00f3cie&#8230;<br \/>\n\u201eNiewyja\u015bnione okoliczno\u015bci\u201d chyba przeros\u0142y terapeutyczne oczekiwania. Nie tylko wyleczy\u0142y autora ze stresu pourazowego. Przy okazji uda\u0142o mu si\u0119 sporz\u0105dzi\u0107 kawa\u0142 dobrej literatury gatunku non-fiction. Intymny raport z profesjonalnych i osobistych zasz\u0142o\u015bci wybitnego specjalisty, kt\u00f3ry osi\u0105gn\u0105\u0142 niepodwa\u017calne mistrzostwo w swoim trudnym fachu, nie stoczy\u0142 si\u0119 na pozycj\u0119 cynicznego hipokryty. I wci\u0105\u017c si\u0119 przejmuje&#8230;<br \/>\n<strong>Tomasz Sas<\/strong><br \/>\n<strong>(23 11 2018)<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Richard Shepherd Niewyja\u015bnione okoliczno\u015bci Prze\u0142o\u017cy\u0142a Urszula Gardner Wydawnictwo Insignis, Krak\u00f3w 2018 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 2\/5 Gor\u0105ca spowied\u017a zimnego chirurga&#8230; Anatomopatolog to ma klawe \u017cycie&#8230; Pacjent mu nie podskoczy \u2013 nie zagrozi procesem ani nie zechce nachalnie okazywa\u0107 tzw. wdzi\u0119czno\u015bci. Spokojnie za to poczeka w kolejce. Kryzysowa sytuacja powstaje tylko wtedy, gdy pojawia si\u0119 jeden nieboszczyk wi\u0119cej, ni\u017c jest miejsc w ch\u0142odniach kostnicy. Zmarli s\u0105 prawdom\u00f3wni \u2013 oczekuj\u0105 od anatomopatologa tylko profesjonalizmu, kt\u00f3ry im pozwoli przem\u00f3wi\u0107 po raz ostatni; powiedzie\u0107, co si\u0119 sta\u0142o \u2013 jak i dlaczego \u2013 wszystkim, kt\u00f3rzy zechc\u0105 i powinni tego wys\u0142ucha\u0107&#8230; Tak, anatomopatolog, medyk s\u0105dowy jest wa\u017cnym uczestnikiem procesu dochodzenia do prawdy, gdy w gr\u0119 wchodzi nag\u0142a \u015bmier\u0107, nieoczekiwana i nienaturalna. Jest po\u015brednikiem fakt\u00f3w, rekonstruktorem prawdopodobie\u0144stwa, piewc\u0105 statystyk, zwiastunem mo\u017cliwego&#8230; Innymi s\u0142owy: potrafi zobaczy\u0107 \u015bmier\u0107. Albo tak mu si\u0119 tylko zdaje. Za to z du\u017c\u0105 doz\u0105 pewno\u015bci. Lekarz s\u0105dowy odpowiada za prawd\u0119 \u2013 to nie jest g\u00f3rnolotny frazes, ale opis stanu faktycznego. Jest ekspertem \u2013 uznanym nosicielem i g\u0142osicielem prawdziwej (czyli zgodnej z rzeczywisto\u015bci\u0105) wiedzy. Wypowiada si\u0119 przes\u0105dzaj\u0105co, chocia\u017c nie jest s\u0119dzi\u0105. Ma jednak w\u0142adz\u0119 nad faktami, wi\u0119c mo\u017ce i nad os\u0105dami per analogiam. Czy jego ekspercko\u015b\u0107 mo\u017cna pomierzy\u0107? Czy jest taka sama po dwudziestu trzech&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1303,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[20,27],"tags":[225],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1301"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1301"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2670,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1301\/revisions\/2670"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}