![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/kalinowski-\u015bledztwo-20181012-poziom-300x193.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Rekomendacja: 3\/7<\/strong><\/span> Tzw. krymina\u0142 retro kontynuuje triumfalny poch\u00f3d i anektuje coraz wi\u0119kszy fragment obszaru przestrzeni publicznej, wydzielonego na u\u017cytek i potrzeby literatury rozrywkowej. To jeden z ubocznych rezultat\u00f3w kreowanej przez r\u00f3\u017cne si\u0142y polityczne i centra \u201eintelektualne\u201d tzw. nowej polityki historycznej, k\u0142ad\u0105cej nacisk na patriotyczne wzmo\u017cenie dzi\u0119ki subtelnej zmianie akcent\u00f3w i przewarto\u015bciowaniu ocen. Proceder robienia historii od nowa ma rozmiary gigantyczne i zasi\u0119g totalny. Pisze si\u0119 na nowo podr\u0119czniki szkolne, organizuje now\u0105 przestrze\u0144 \u017cycia zbiorowego (nazwy ulic, zwalanie starych pomnik\u00f3w i wznoszenie nowych), ustanawia nowe \u015bwi\u0119ta i celebry, uchwala w parlamencie stosownej tre\u015bci or\u0119dzia i dokumenty – utrwalaj\u0105ce i interpretuj\u0105ce nowy porz\u0105dek dziej\u00f3w, wprowadzaj\u0105ce obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 zmian\u0119 akcent\u00f3w (tak jakby histori\u0119 mo\u017cna by\u0142o ustanawia\u0107 w trybie g\u0142osowania…), wreszcie ustawowo grozi si\u0119 prokuratorem i wi\u0119zieniem ka\u017cdemu, kto mia\u0142by inne zdanie… Grzegorz Kalinowski \u015aledztwo ostatniej szansy Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza SA, Warszawa 2018 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 2\/5 Husaria w pepegach, czyli koniunktura sentymentalna… Tzw. krymina\u0142 retro kontynuuje triumfalny poch\u00f3d i anektuje coraz wi\u0119kszy fragment obszaru przestrzeni publicznej, wydzielonego na u\u017cytek i potrzeby literatury rozrywkowej. To jeden z ubocznych rezultat\u00f3w kreowanej przez r\u00f3\u017cne si\u0142y polityczne i centra \u201eintelektualne\u201d tzw. nowej polityki historycznej, k\u0142ad\u0105cej nacisk na patriotyczne wzmo\u017cenie dzi\u0119ki subtelnej zmianie akcent\u00f3w i przewarto\u015bciowaniu ocen. Proceder robienia historii od nowa ma rozmiary gigantyczne i zasi\u0119g totalny. Pisze si\u0119 na nowo podr\u0119czniki szkolne, organizuje now\u0105 przestrze\u0144 \u017cycia zbiorowego (nazwy ulic, zwalanie starych pomnik\u00f3w i wznoszenie nowych), ustanawia nowe \u015bwi\u0119ta i celebry, uchwala w parlamencie stosownej tre\u015bci or\u0119dzia i dokumenty – utrwalaj\u0105ce i interpretuj\u0105ce nowy porz\u0105dek dziej\u00f3w, wprowadzaj\u0105ce obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 zmian\u0119 akcent\u00f3w (tak jakby histori\u0119 mo\u017cna by\u0142o ustanawia\u0107 w trybie g\u0142osowania…), wreszcie ustawowo grozi si\u0119 prokuratorem i wi\u0119zieniem ka\u017cdemu, kto mia\u0142by inne zdanie… W tej sytuacji literatura milcze\u0107 nie mo\u017ce, osobliwie ta popularna \u2013 kszta\u0142tuj\u0105ca lub maj\u0105ca potencjalnie tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107…) gusta i opinie publiczno\u015bci, o du\u017cym zasi\u0119gu. Po pierwsze: lepiej zas\u0142u\u017cy\u0107 sobie na miano patrioty, ni\u017c nim nie by\u0107. Po drugie: nowa polityka historyczna jest obficie zasilana pospiesznie ukrytym i niedbale zamaskowanym ruroci\u0105giem publicznych pieni\u0119dzy,…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1275,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[10,12],"tags":[220],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1273"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1273"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1273\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1771,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1273\/revisions\/1771"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 2\/5<\/strong><\/span><\/p>\nHusaria w pepegach, czyli koniunktura sentymentalna…<\/span><\/h3>\n
\nW tej sytuacji literatura milcze\u0107 nie mo\u017ce, osobliwie ta popularna \u2013 kszta\u0142tuj\u0105ca lub maj\u0105ca potencjalnie tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107…) gusta i opinie publiczno\u015bci, o du\u017cym zasi\u0119gu. Po pierwsze: lepiej zas\u0142u\u017cy\u0107 sobie na miano patrioty, ni\u017c nim nie by\u0107. Po drugie: nowa polityka historyczna jest obficie zasilana pospiesznie ukrytym i niedbale zamaskowanym ruroci\u0105giem publicznych pieni\u0119dzy, ci\u0105gn\u0105cym si\u0119 od maj\u0119tnych sp\u00f3\u0142ek skarbu pa\u0144stwa do r\u00f3\u017cnych szemranych fundacji; w takim razie lepiej by\u0107 bli\u017cej kraniku z fors\u0105 ni\u017c dalej \u2013 a nie skorzysta\u0107 to grzech by\u0142by… Zreszt\u0105 pomniejsi tw\u00f3rcy wszelakich gatunk\u00f3w wyczuli nowy trend i przestawiaj\u0105 wektory, kompletuj\u0105 oprzyrz\u0105dowanie i \u201eunarz\u0119dziowienie\u201d warsztat\u00f3w. Lepsi i sprawniejsi ju\u017c rzucaj\u0105 na rynek sw\u00f3j towar. Wprawdzie decydentom marzy\u0142 si\u0119 Mel Gibson, ale co\u015b mi si\u0119 wydaje, \u017ce b\u0119d\u0105 musieli poprzesta\u0107 na Szycu… O\u017cywienie nast\u0105pi\u0142o te\u017c w bran\u017cy rekonstrukcyjnej. Gdy przed laty belgijscy, francuscy i brytyjscy hobby\u015bci urz\u0105dzali sobie spotkania na polach Waterloo, a czescy, austriaccy i niemieccy w S\u0142awkowie ko\u0142o Brna (Austerlitz!), przebierali si\u0119 w stare napoleo\u0144skie, ruskie, pruskie, angielskie i habsburskie mundury oraz kropili na wiwat z replik zabytkowych karabin\u00f3w, wal\u0105c przy tym nieumiarkowanie w tarabany, to mo\u017cna rzecz ca\u0142\u0105 by\u0142o traktowa\u0107 jako pyszn\u0105 zabaw\u0119, przy okazji troch\u0119 pouczaj\u0105c\u0105… Ale gdy mi\u0142e hobbystyczne spotkania na polach dawnych bitew rozros\u0142y si\u0119 i pocz\u0119\u0142y si\u0119ga\u0107 historii coraz bli\u017cszej epokom wsp\u00f3\u0142czesnym, przesta\u0142o by\u0107 mi\u0142o… Zrobi\u0142 si\u0119 biznes podszyty w\u0105tpliwej jako\u015bci ideologi\u0105… Wystarczy zajrze\u0107 na hobbystyczne rzekomo imprezy typu moto-weteran-bazar.
\nWi\u0119kszo\u015b\u0107 grup rekonstrukcji historycznej dzi\u015b niewiele ma wsp\u00f3lnego z bractwami, kultywuj\u0105cymi \u015bredniowieczne tradycje rycerskie czy z kompletnie nieszkodliwymi fantastami, na\u015bladuj\u0105cymi plemiona india\u0144skie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 to regulaminowo umundurowani i uzbrojeni po z\u0119by na\u015bladowcy (oni wol\u0105 o sobie m\u00f3wi\u0107: kontynuatorzy tradycji…) r\u00f3\u017cnych formacji z czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej i po niej \u2013 i to z obu stron front\u00f3w. Oczywi\u015bcie grupy polskie (osobliwie \u201ewrze\u015bniowe\u201d) i alianckie s\u0105 w przewadze, ale widywa\u0142em m\u0142odzie\u0144c\u00f3w w mundurkach i z broni\u0105 Wehrmachtu. A g\u0142owy bym nie da\u0142, czy gdzie\u015b po lasach nie biega i nie musztruje si\u0119 pluton ochotnik\u00f3w z Waffen-SS, a nad Ba\u0142tykiem (verzeihen Sie bitte, nat\u00fcrlich Ostsee…)<\/em> – dziarskie matrosy z Kriegsmarine w fachowo skrojonych kulanich… Popularni s\u0105 powsta\u0144cy, cichociemni i oczywi\u015bcie niez\u0142omni wykl\u0119ci. S\u0142ysza\u0142em, \u017ce gdzie\u015b nawet podobno s\u0105 rekonstruktorzy przedwojennej Policji Pa\u0144stwowej… To powinno by\u0107 ustawowo zakazane. Dozwolony dystans historyczny \u2013 dwie\u015bcie lat; no, niech b\u0119dzie sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat.
\nZ literatur\u0105 tak si\u0119 nie da \u2013 fantazji tw\u00f3rczej i wolno\u015bci s\u0142owa nie ograniczysz… Tu dzia\u0142a moda i na\u015bladownictwo. Jeden odnosi sukces \u2013 nast\u0119pni ch\u0119tni na sw\u00f3j kawa\u0142ek tortu wchodz\u0105 do gry. Tote\u017c rekonstrukcja historyczna w literaturze \u2013 osobliwie rozrywkowej, popularnej, kryminalnej – rozrasta si\u0119 chwacko i intensywnie, aczkolwiek to dziedzina pracoch\u0142onna, wymagaj\u0105ca siedzenia na ty\u0142ku w bibliotekach i archiwach (daleko jeszcze nie wszystko jest w wiki…), poch\u0142aniaj\u0105ca spore nak\u0142ady. Lepiej te\u017c, gdy intrygi fabularne s\u0105 dobrze zaprojektowane; urok opis\u00f3w przedwojennych miejskich pejza\u017cy, stylu \u017cycia i jad\u0142ospis\u00f3w knajpianych nie na wszystkich dzia\u0142a z r\u00f3wn\u0105 moc\u0105, wi\u0119c przy okazji rekonstrukcji trzeba mie\u0107 ciekaw\u0105 histori\u0119 i umie\u0107 dobrze j\u0105 opowiedzie\u0107… I nie oszukiwa\u0107, bo si\u0119 z rekonstrukcj\u0105 zrobi tak, jak na defiladzie wojskowej w sierpniu w Warszawie na Wis\u0142ostradzie. Czas rocznicowo-historyczny, wi\u0119c zaprzesz\u0142\u0105 chwa\u0142\u0119 i wielko\u015b\u0107 postanowiono przypomnie\u0107, wystawiaj\u0105c do przemarszu towarzyski poczet husarii, z historyczn\u0105 pieczo\u0142owito\u015bci\u0105 uzbrojony i odziany \u2013 tyle \u017ce nie dla wszystkich koni starczy\u0142o, wi\u0119c powsta\u0142 husarski poczet spieszony, od g\u00f3ry ubrany i uzbrojony wedle zasad sztuki wojennej, ale obuty w wygodniejsze do maszerowania (z obci\u0105\u017ceniem niema\u0142ym) jakie\u015b pepegi czy inne trampki. I smieszno, i straszno<\/em> si\u0119 zrobi\u0142o z tak\u0105 \u201erekonstrukcj\u0105\u201d.
\nJa bardzo przepraszam pana Grzegorza Kalinowskiego, \u017ce przy okazji rekomendowania jego \u201e\u015aledztwa ostatniej szansy\u201d, tytu\u0142em wst\u0119pu porobi\u0142em ten szereg nieprzyzwoitych uwag, ale on-ci tu niewinny. Sorry, taki mamy klimat! Pan Kalinowski jest bowiem rekonstruktorem wytrawnym, dobrze poinformowanym i pewnie zadowalaj\u0105co zadowalaj\u0105co wytrzymuj\u0105cym pr\u00f3by weryfikacji. Napracowa\u0142 si\u0119 (osobliwie w delikatnej kwestii geografii smaku warszawskich knajp), a ja si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce nie czuj\u0119 si\u0119 wezwany do szukania dziury w ca\u0142ym, jako \u017cem nietamtejszy. Gdyby pan Kalinowski zawita\u0142 do mego miasta, to inna by\u0142aby rozmowa, a ka\u017cdy drobiazg topograficzno-historyczny dokumentnie przebadany… A tak, to niech si\u0119 pom\u0119cz\u0105 warsawiani\u015bci ze sto\u0142ecznej brygady tropicieli i sieciowych kwerulant\u00f3w…
\nO wiele wa\u017cniejsze wydaje si\u0119 ustalenie, w jakiej formie tw\u00f3rczej jest autor. Jest to bowiem autor wydajny i sprzedaj\u0105cy si\u0119 dobrze \u2013 dla wydawcy skarb. Trzy tomy wydawanej od 2015 roku fantazji historyczno sensacyjnej \u201e\u015amier\u0107 frajerom\u201d (polski bandziorek z kr\u0119g\u00f3w Taty Tasiemki i Doktora \u0141okietka robi karier\u0119 w Ameryce u Ala Capone \u2013 kto nie czyta\u0142, niech si\u0119gnie, czasu nie straci; zabawa niezgorsza…) podobno posz\u0142y ze sporym zyskiem. Kontynuacja przyg\u00f3d He\u0144ka Wcis\u0142y wi\u0119cej ni\u017c pewna, bo to, z uwagi na konwencj\u0119 opowiadania, samonakr\u0119caj\u0105cy si\u0119 interes, obliczony na d\u0142ugie lata owocnej eksploatacji…
\nRekonstrukcja \u201e\u015aledztwo ostatniej szansy\u201d ma innego bohatera, kt\u00f3ry ju\u017c raz si\u0119 ujawni\u0142 czytelnikom, rok temu w \u201ePogromcy grzesznik\u00f3w\u201d. To podkomisarz Kornel Strasburger, gwiazda \u015bledcza warszawskiego garnizonu Policji Pa\u0144stwowej. Pijak, zabijaka, niespokojny duch, bawidamek z rozleg\u0142ymi znajomo\u015bciami w kr\u0119gach artystycznych Warszawy (Bodo, Dodek Dymsza, Miecio Fogg \u2013 takie klimaty…), mistrz \u0142aci\u0144skich paremii i aforyzm\u00f3w (cytowanych z b\u0142\u0119dami z powodu deficytu klasycznego wykszta\u0142cenia w dossier komisarza…) – a w og\u00f3le bezczelny typ, bez respektu dla szar\u017c i autorytet\u00f3w (wyj\u0105wszy mo\u017ce emerytowanego zapa\u015bnika Pytlasi\u0144skiego, kt\u00f3ry w stopniu komisarza dba\u0142 o fizyczn\u0105 sprawno\u015b\u0107 policjant\u00f3w…). Stale na kraw\u0119dzi post\u0119powania dyscyplinarnego, Strasburger \u017cyje tylko nadziej\u0105, \u017ce gdy zostanie szurni\u0119ty na Kresy, to uda mu si\u0119 wyb\u0142aga\u0107 przydzia\u0142 do Zaleszczyk \u2013 ze wzgl\u0119du na klimat i dobre towarzystwo… Ale kierownictwo policji powstrzymuje si\u0119 przed radykalnymi krokami, albowiem Strasburger ma co\u015b, co w policji cz\u0119st\u0105 cnot\u0105 nie jest \u2013 ma mianowicie rezultaty.
\nW regu\u0142ach powie\u015bci pikarejskiej (a takie s\u0105 niew\u0105tpliwie wytwory intelektu Kalinowskiego) doskonale mie\u015bci si\u0119 anarchistyczny bohater, czynnie kwestionuj\u0105cy procedury, \u0142ami\u0105cy i odrzucaj\u0105cy u\u015bwi\u0119cone regu\u0142y post\u0119powania. I wychodz\u0105cy na swoje, bowiem przewaga umys\u0142owa to jego polisa ubezpieczeniowa.
\nTym razem jednak pikarejskie pomys\u0142y Kalinowskiego nie wchodz\u0105 w ostry konflikt z regulaminami i procedurami policyjnymi. Bohater \u201e\u015aledztwa ostatniej szansy\u201d dostaje bowiem wyra\u017any rozkaz: ma dzia\u0142a\u0107 nieortodoksyjnie, nawet poza prawem. Wa\u017cny jest tylko cel, zw\u0142aszcza \u017ce wydaje si\u0119, i\u017c jest poza zasi\u0119giem rutynowo dzia\u0142aj\u0105cych s\u0142u\u017cb pa\u0144stwowych. Idzie bowiem o ustalenie, czy kilka \u015bmiertelnych wypadk\u00f3w lotniczych to nie zbieg niefortunnych okoliczno\u015bci, jeno celowe dzia\u0142ania w ramach afery dywersyjno-szpiegowskiej, z kt\u00f3rej rozgryzieniem nie mog\u0105 sobie poradzi\u0107 wojskowe ogniwa kontrwywiadowcze tzw. Dw\u00f3jki, czyli referatu wywiadu Sztabu Generalnego… Kornelowi Strasburgerowi w to graj, zw\u0142aszcza \u017ce przyjaciel z Dw\u00f3jki co rusz wyci\u0105ga z portfela nowe setki na fundusz dzia\u0142a\u0144 operacyjnych (czytaj: rachunki w knajpach…). Szczeg\u00f3\u0142\u00f3w akcji oczywi\u015bcie nie zdradzimy \u2013 do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce maj\u0105 one zadowalaj\u0105cy poziom prawdopodobie\u0144stwa, a Kalinowski w tej ciemnej materii porusza si\u0119 z wdzi\u0119kiem i intelektualn\u0105 swobod\u0105, znamionuj\u0105c\u0105 obycie i fachowo\u015b\u0107…
\nNo i dobrze. Lepiej mie\u0107 do czynienia ze specjalist\u0105 ni\u017c z naiwnym amatorem. Kt\u00f3ry to postulat mo\u017cna (i trzeba, i warto…) rozci\u0105gn\u0105\u0107 na inne dziedziny \u017cycia.
\nTomasz Sas
\n(14 10 2018)<\/p>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"