![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/mcgeorge-zgadnij-20180927-poziom-300x204.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Rekomendacja: 3\/7<\/strong><\/span> Klasyczny w\u0119ze\u0142 intrygi kryminalnej, towarzysz\u0105cy czytelnikom w rozmaitych konfiguracjach i wariantach od pierwocin tego gatunku: zamkni\u0119te pomieszczenie z trupem, kilkoro nie znaj\u0105cych si\u0119 wcze\u015bniej ludzi, jeden z obecnych ma rozwi\u0105za\u0107 zagadk\u0119 morderstwa (najlepiej na czas…), bo w przeciwnym wypadku stanie si\u0119 co\u015b z\u0142ego (albo nie…). Tkwi\u0105ce w tym prostym pomy\u015ble mo\u017cliwo\u015bci fabularne s\u0105 niemal nieograniczone… Czas zatem przyzna\u0107, \u017ce literatura ch\u0119tnie z tego korzysta\u0142a – dosz\u0142o nawet do tego, \u017ce wyk\u0142adowcy i rozmaici inni mentorzy kurs\u00f3w tzw. kreatywnego pisania (na poziomie uniwersyteckim) zacz\u0119li zadawa\u0107 swym studentom semestralne prace zaliczeniowe z za\u0142o\u017ceniem tw\u00f3rczego rozwini\u0119cia tematu. No i dobrze, ale dlaczego te semestralne referaty zacz\u0119\u0142y trafia\u0107 do wydawc\u00f3w, a owi powstrzyma\u0107 si\u0119 nie mogli od po\u017c\u0105dliwej ch\u0119ci zarobkowego tekst\u00f3w tych upowszechnienia? Chris McGeorge Zgadnij kto Prze\u0142o\u017cy\u0142 Micha\u0142 J\u00f3\u017awiak Wydawnictwo Insignis, Krak\u00f3w 2018 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Gdy si\u0119 m\u015bcisz, to nie kombinuj! Klasyczny w\u0119ze\u0142 intrygi kryminalnej, towarzysz\u0105cy czytelnikom w rozmaitych konfiguracjach i wariantach od pierwocin tego gatunku: zamkni\u0119te pomieszczenie z trupem, kilkoro nie znaj\u0105cych si\u0119 wcze\u015bniej ludzi, jeden z obecnych ma rozwi\u0105za\u0107 zagadk\u0119 morderstwa (najlepiej na czas…), bo w przeciwnym wypadku stanie si\u0119 co\u015b z\u0142ego (albo nie…). Tkwi\u0105ce w tym prostym pomy\u015ble mo\u017cliwo\u015bci fabularne s\u0105 niemal nieograniczone… Czas zatem przyzna\u0107, \u017ce literatura ch\u0119tnie z tego korzysta\u0142a – dosz\u0142o nawet do tego, \u017ce wyk\u0142adowcy i rozmaici inni mentorzy kurs\u00f3w tzw. kreatywnego pisania (na poziomie uniwersyteckim) zacz\u0119li zadawa\u0107 swym studentom semestralne prace zaliczeniowe z za\u0142o\u017ceniem tw\u00f3rczego rozwini\u0119cia tematu. No i dobrze, ale dlaczego te semestralne referaty zacz\u0119\u0142y trafia\u0107 do wydawc\u00f3w, a owi powstrzyma\u0107 si\u0119 nie mogli od po\u017c\u0105dliwej ch\u0119ci zarobkowego tekst\u00f3w tych upowszechnienia? No c\u00f3\u017c \u2013 z jednej strony rozkurz na rynku s\u0142owa pisanego jest ogromny. Autor\u00f3w, kt\u00f3rym si\u0119 wydaje, i\u017c posiedli iskr\u0119 bo\u017c\u0105 czy \u0142ask\u0119 pa\u0144sk\u0105 – trywialnie zwan\u0105 talentem \u2013 jest wielu, coraz wi\u0119cej ich jest; w ka\u017cdym kolejnym pokoleniu wzrost nast\u0119puje je\u015bli nie w post\u0119pie geometrycznym, to cho\u0107by wzd\u0142u\u017c ci\u0105gu Fibonacciego (czyli jakie\u015b jeden do jeden koma sze\u015b\u0107…). Ci…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1256,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[144],"tags":[217],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1254"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1254"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2283,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1254\/revisions\/2283"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nGdy si\u0119 m\u015bcisz, to nie kombinuj!<\/span><\/h3>\n
\nNo c\u00f3\u017c \u2013 z jednej strony rozkurz na rynku s\u0142owa pisanego jest ogromny. Autor\u00f3w, kt\u00f3rym si\u0119 wydaje, i\u017c posiedli iskr\u0119 bo\u017c\u0105 czy \u0142ask\u0119 pa\u0144sk\u0105 – trywialnie zwan\u0105 talentem \u2013 jest wielu, coraz wi\u0119cej ich jest; w ka\u017cdym kolejnym pokoleniu wzrost nast\u0119puje je\u015bli nie w post\u0119pie geometrycznym, to cho\u0107by wzd\u0142u\u017c ci\u0105gu Fibonacciego (czyli jakie\u015b jeden do jeden koma sze\u015b\u0107…). Ci wszyscy Autorowie p\u0142ci obojga to rozkoszni altrui\u015bci, nieugi\u0119ci dobroczy\u0144cy ludzko\u015bci \u2013 gotowi si\u0119 ochoczo dzieli\u0107 p\u0142odami swych niewczesnych mniema\u0144 (i mo\u017ce jeszcze ciut zarobi\u0107?). Dlatego wydawnicze sita pracuj\u0105 w ruchu jednostajnie przyspieszonym, eliminuj\u0105c ewidentne barach\u0142o, czyli jakie\u015b 95, mo\u017ce 99 procent r\u0119kopi\u015bmienniczej aktywno\u015bci. To sprawny i odpowiedzialny mechanizm; pomy\u0142ki takie jak odyseja Rowling i jej Pottera zdarzaj\u0105 si\u0119 raz na dekad\u0119 albo rzadziej… I bardzo dobrze \u2013 musimy jako\u015b chroni\u0107 te resztki las\u00f3w przed przerobieniem na papier…
\nZ drugiej wszak\u017ce strony \u2013 wydawcy wiedz\u0105 dobrze, \u017ce istota ich sukcesu to ruch \u2013 ruch w interesie. Ten kto, b\u0119dzie tylko czeka\u0142, a\u017c mu arcydzie\u0142o przynios\u0105 w z\u0119bach, nie nadaje si\u0119 do prowadzenia wydawnictwa, jeno zak\u0142adu pogrzebowego… Przeto wydawcy rozsy\u0142aj\u0105 swych agent\u00f3w do penetrowania koszy na \u015bmieci w katedrach. Tw\u00f3rczego pisania na uniwersytetach. Tam bowiem wi\u0119ksze jest prawdopodobie\u0144stwo natrafienia na co\u015bkolwiek nadaj\u0105cego si\u0119 do druku i sprzedania. Szkolnictwo wy\u017csze ku\u017ani\u0105 poziomu! Literackiego \u2013 ma si\u0119 rozumie\u0107…
\nChris McGeorge jest absolwentem magisterskiego kursu uprawiania literatury na City University of London \u2013 uczelni z tradycjami, zacnej i popularnej (uko\u0144czy\u0142 j\u0105 Gandhi, czworo brytyjskich premier\u00f3w: Asquith, Attlee, Thatcher i Blair oraz premier Indii Nehru). \u201eZgadnij kto\u201d jest magisterium McGeorge’a. W ca\u0142o\u015bci wystawia niez\u0142e \u015bwiadectwo umiej\u0119tno\u015bciom pedagogicznym i perswazyjnym tamtejszych nauczycieli prozy tudzie\u017c kwalifikacjom samego magistranta. Klasyczny model McGeorge znacz\u0105co \u201eubogaci\u0142\u201d dok\u0142adaj\u0105c nie mniej no\u015bny i obiecuj\u0105cy motyw odp\u0142aty, zemsty za poni\u017cenia i traumy z epoki dzieci\u0144stwa. W thrillerach psychologicznych (bo w realnym \u017cyciu pewno nie…) to bardzo powa\u017cny motyw, nakr\u0119caj\u0105cy okrucie\u0144stwo i nieust\u0119pliw\u0105 determinacj\u0119 sprawcy. Tak jakby nastolatkowe skazy psychiczne mocniej obligowa\u0142y do zemsty definitywnej. Czasem tak jest \u2013 czasem nie… Je\u015bli prze\u017cycia w dzieci\u0144stwie zawa\u017cy\u0142y na ca\u0142ym p\u00f3\u017aniejszym \u017cyciu, to kto wie? Mog\u0105 pchn\u0105\u0107 i do zbrodni… Gdy poczucie krzywdy przeora\u0142o m\u0142od\u0105, nieukszta\u0142towan\u0105 i nieodporn\u0105 psychik\u0119, po latach krzywda mo\u017ce objawi\u0107 si\u0119 jako zimna furia, wyrafinowana w swym okrucie\u0144stwie i bardzo dobrze zamaskowana pozorami \u017cyczliwej, przyjacielskiej zgo\u0142a, uprzejmo\u015bci…
\nW przypadku \u201eZgadnij kto\u201d byli sobie \u0107wier\u0107 wieku temu dwaj jedenastolatkowie Eren i Morgan, kumple \u2013 ba, przyjaciele zgo\u0142a \u2013 z jednej klasy w powszechniaku. Morgan by\u0142 pe\u0142nym emocji fantast\u0105 o awanturniczym usposobieniu i nieskrystalizowanym na niczym konkretnym, ale mocnym postanowieniu zdobycia s\u0142awy w nieodleg\u0142ej przysz\u0142o\u015bci, Eren za\u015b \u2013 refleksyjnym m\u0142odzie\u0144cem o wysokim poziomie inteligencji, z osobliwym talentem do matematyki i abstrakcyjnego my\u015blenia, dobrze wychowanym i pow\u015bci\u0105gliwym. Mimo tych odmienno\u015bci charakterologicznych przyja\u017anili si\u0119; zapewne na zasadzie przyci\u0105gania i sojuszu obronnego dw\u00f3ch m\u0142odocianych odmie\u0144c\u00f3w w jednolitym (i przez to gro\u017anym…) stadzie. Ale wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce przyja\u017a\u0144 ta ma mocne podstawy, mocniejsze ni\u017c tymczasowe defensywne porozumienie, obliczone na udany survival (szko\u0142a to d\u017cungla!). Lecz pewnego dnia Eren wr\u00f3ci\u0142 po po\u0142udniu do szko\u0142y po zapomniany zeszyt i w sali matematycznej natkn\u0105\u0142 si\u0119 na… wisz\u0105ce na pasku zw\u0142oki lubianego nauczyciela matmy pana Jefferiesa. Ch\u0142opak mocno to prze\u017cy\u0142, ale wdro\u017cony do \u0107wicze\u0144 logicznych umys\u0142 nie pozwoli\u0142 mu uwierzy\u0107 w lansowan\u0105 przez szko\u0142\u0119 i policj\u0119 a\u017c nadto oczywist\u0105 wersj\u0119 samob\u00f3jstwa. Eren po\u015bwi\u0119ca si\u0119 zdemaskowaniu zbrodni, Morgan wykpiwa jego \u201eobsesj\u0119\u201d – a\u017c do momentu, gdy zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce przecie\u017c mo\u017ce w ten spos\u00f3b zyska\u0107 tak po\u017c\u0105dan\u0105 s\u0142aw\u0119. Gdy Erem odkrywa prawd\u0119, musi j\u0105 zatai\u0107, powodowany instynktem samozachowawczym i przyzwoito\u015bci\u0105. Samolubnemu i pr\u00f3\u017cnemu debilowi Morganowi za\u015b zapala si\u0119 sygna\u0142 spe\u0142nienia marze\u0144 \u2013 on nie ma skrupu\u0142\u00f3w: przyw\u0142aszcza sobie intelektualny wysi\u0142ek kumpla, og\u0142asza, \u017ce rozwi\u0105za\u0142 zagadk\u0119 (odt\u0105d media nazywaj\u0105 go ma\u0142oletnim detektywem…) i kieruje policj\u0119 na nieoczywisty dot\u0105d trop. A Eren… Eren, cho\u0107 w dobrej wierze d\u0105\u017cy\u0142 do prawdy, traci ca\u0142y \u015bwiat.
\nDwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej Morgan – s\u0142awny gospodarz telewizyjnego, detektywistycznego talk show – budzi si\u0119 przykuty kajdankami do \u0142\u00f3\u017cka w hotelowym pokoju, z pi\u0119cioma innymi nieznanymi mu osobami i trupem w \u0142azience. G\u0142os z telewizora (ukryty za mask\u0105 konia) proponuje wolno\u015b\u0107 dla wszystkich, je\u015bli Morgan w trzy godziny odkryje, kto zabi\u0142 nieszcz\u0119snego kadawera z wanny. Dalszych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w nie b\u0119dzie; niech ju\u017c odt\u0105d czytelnicy maj\u0105 samodzieln\u0105 przyjemno\u015b\u0107 brni\u0119cia w labirynt sprzecznych i efektownie spl\u0105tanych trop\u00f3w. Magistrant McGeorge potrafi\u0142 (by\u0107 mo\u017ce z ma\u0142\u0105 pomoc\u0105 mentor\u00f3w i przyjaci\u00f3\u0142) przyrz\u0105dzi\u0107 niez\u0142y w smaku koktajl zagadek. Jego degustacja przypomina troch\u0119… wk\u0142adanie \u0142ba w samozaciskaj\u0105c\u0105 si\u0119 p\u0119tl\u0119. Wiesz, co si\u0119 stanie i troch\u0119 si\u0119 boisz, ale odwracasz kolejne kartki z poczuciem wci\u0105\u017c niezaspokojonej ciekawo\u015bci. Bo magistrant Chris potrafi opowiada\u0107 historie \u2013 z niewymuszonym wdzi\u0119kiem, ocieraj\u0105cym si\u0119 zgo\u0142a o dezynwoltur\u0119, ale bez szkody dla precyzji.
\nW \u015bcis\u0142ym sensie \u201eZgadnij kto\u201d nie jest krymina\u0142em. Formalnie to thriller psychologiczny, wi\u0119c w zasadzie \u201ekryminalistyczne\u201d regu\u0142y prowadzenia intrygi mog\u0105 by\u0107 lu\u017aniejsze, bardziej umowne. Ale McGeorge nie idzie na \u0142atwizn\u0119. Szczeg\u00f3\u0142 nie traci wa\u017cno\u015bci. \u017baden. Ka\u017cdy jest rozgrywany. Wi\u0119c czyta\u0107 nale\u017cy uwa\u017cnie i niespiesznie, bo wszystko mo\u017ce mie\u0107 znaczenie, cho\u0107 nie musi. W nagrod\u0119 rozegracie w wyobra\u017ani p\u00f3\u0142fina\u0142 tej osobliwej intrygi \u2013 na najpi\u0119kniejszej pla\u017cy \u015bwiata. Niech wam wyobra\u017ania nie podpowiada, \u017ce to Bondi, Paleokastritia na Korfu,Copacabana czy inna Ipanema. Najpi\u0119kniejsza pla\u017ca \u015bwiata to Luskentyre na po\u0142udniowym skraju wyspy Harris \u2013 wyspy, kt\u00f3ra w sensie fizycznym, geograficznym nie istnieje, za to w papierach, oficjalnie \u2013 jak najbardziej Jest cz\u0119\u015bci\u0105 Hebryd\u00f3w Zewn\u0119trznych. Miejscem, gdzie rodz\u0105 si\u0119 chmury… Tam McGeorge rozegra\u0142 przedfina\u0142owe starcie protagonist\u00f3w; starcie fina\u0142owe wci\u0105\u017c si\u0119 nie odby\u0142o \u2013 aczkolwiek historia lubi si\u0119 powtarza\u0107. I to maj\u0105c na wzgl\u0119dzie, delikatne zach\u0119cam do \u015bledzenia literackich poczyna\u0144 McGeorge’a. Bo chyba nie powiedzia\u0142 ostatniego s\u0142owa…
\nTomasz Sas<\/strong>
\n(1 10 2018)<\/strong><\/p>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"