![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/weaver-z\u0142e-miejsce-20180830-poziom-300x205.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Rekomendacja 3\/7<\/strong><\/span> Dobra zabawa \u2013 z elementami grozy, a nawet pewnego takiego okrucie\u0144stwa, z inteligentnymi zagadkami i jak\u017ce typowymi dla krymina\u0142u z tamtej strony La Manche (lepszej czy gorszej; nierozstrzygni\u0119ty definitywnie sp\u00f3r trwa…) – rozterkami moralnymi, elementami odwiecznej walki Dobra ze Z\u0142em, tudzie\u017c boskiej r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy intuicj\u0105 a logik\u0105, mi\u0119dzy emocj\u0105 a intelektem… Innymi s\u0142owy: krymina\u0142 modelowy. Produkt o niez\u0142ej jako\u015bci, ale o troch\u0119 w stosunku do tej jako\u015bci wyg\u00f3rowanej cenie i bardzo kiepsko, niechlujnie opakowany (obrazek z pierwszej strony to jawna kpina i fa\u0142szerstwo \u2013 kto odkryje, dlaczego tak s\u0105dz\u0119?) Tim Weaver Bardzo z\u0142e miejsce Prze\u0142o\u017cy\u0142 Robert Wali\u015b Wydawnictwo Albatros Sp. z o.o., Warszawa 2018 Rekomendacja 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 1\/5 Na szlaku p\u0119kni\u0119tych serc Dobra zabawa \u2013 z elementami grozy, a nawet pewnego takiego okrucie\u0144stwa, z inteligentnymi zagadkami i jak\u017ce typowymi dla krymina\u0142u z tamtej strony La Manche (lepszej czy gorszej; nierozstrzygni\u0119ty definitywnie sp\u00f3r trwa…) – rozterkami moralnymi, elementami odwiecznej walki Dobra ze Z\u0142em, tudzie\u017c boskiej r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy intuicj\u0105 a logik\u0105, mi\u0119dzy emocj\u0105 a intelektem… Innymi s\u0142owy: krymina\u0142 modelowy. Produkt o niez\u0142ej jako\u015bci, ale o troch\u0119 w stosunku do tej jako\u015bci wyg\u00f3rowanej cenie i bardzo kiepsko, niechlujnie opakowany (obrazek z pierwszej strony to jawna kpina i fa\u0142szerstwo \u2013 kto odkryje, dlaczego tak s\u0105dz\u0119?) Ale to mniej istotne. Wa\u017cne, co (i kogo) Weaver postanowi\u0142 wykreowa\u0107… Nie policjanta z wydzia\u0142u zab\u00f3jstw \u2013 na ten koncept wpadaj\u0105 wszyscy; istotna jest tylko kwestia wyboru p\u0142ci bohatera oraz oplecenie go siatk\u0105 wystarczaj\u0105co atrakcyjnych problem\u00f3w osobowo\u015bciowych, dewiacji, nawyk\u00f3w, paskudnych cech charakteru, nadnaturalnej upierdliwo\u015bci, osobliwych przyzwyczaje\u0144 i na\u0142og\u00f3w, czasem jakim\u015b hobby, znamionuj\u0105cym odpowiedni poziom intelektualny… Weaver na a\u017c tak\u0105 ostentacyjn\u0105 \u0142atwizn\u0119 nie poszed\u0142… Wybra\u0142 drug\u0105 pod wzgl\u0119dem cz\u0119stotliwo\u015bci pojawiania si\u0119 figur\u0119 \u2013 prywatnego detektywa. Tradycje literackie ogromne (ba \u2013 Holmes, Poirot…), mo\u017cliwo\u015bci kreacyjne zapewne nawet wi\u0119ksze ni\u017c…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1209,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[10],"tags":[214],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1208"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1208"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1208\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2725,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1208\/revisions\/2725"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1208"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 1\/5<\/strong><\/span><\/p>\nNa szlaku p\u0119kni\u0119tych serc<\/span><\/h3>\n
\nAle to mniej istotne. Wa\u017cne, co (i kogo) Weaver postanowi\u0142 wykreowa\u0107… Nie policjanta z wydzia\u0142u zab\u00f3jstw \u2013 na ten koncept wpadaj\u0105 wszyscy; istotna jest tylko kwestia wyboru p\u0142ci bohatera oraz oplecenie go siatk\u0105 wystarczaj\u0105co atrakcyjnych problem\u00f3w osobowo\u015bciowych, dewiacji, nawyk\u00f3w, paskudnych cech charakteru, nadnaturalnej upierdliwo\u015bci, osobliwych przyzwyczaje\u0144 i na\u0142og\u00f3w, czasem jakim\u015b hobby, znamionuj\u0105cym odpowiedni poziom intelektualny… Weaver na a\u017c tak\u0105 ostentacyjn\u0105 \u0142atwizn\u0119 nie poszed\u0142… Wybra\u0142 drug\u0105 pod wzgl\u0119dem cz\u0119stotliwo\u015bci pojawiania si\u0119 figur\u0119 \u2013 prywatnego detektywa. Tradycje literackie ogromne (ba \u2013 Holmes, Poirot…), mo\u017cliwo\u015bci kreacyjne zapewne nawet wi\u0119ksze ni\u017c w przypadku funkcjonariusza policji. Weaver skorzysta\u0142 z tego poluzowania rygor\u00f3w formalnych, ale ograniczy\u0142 sam sobie pole manewru fabularnego: jego bohater David Raker ma bowiem do\u015b\u0107 w\u0105sk\u0105 specjalizacj\u0119, jak na bran\u017c\u0119 prywatnej inwestygacji \u2013 zajmuje si\u0119 bowiem odszukiwaniem os\u00f3b zaginionych \u2013 i to w tych przypadkach naprawd\u0119 beznadziejnych \u2013 powiedzmy: niemal\u017ce bez\u015bladowych… Tak wi\u0119c w sprawie wykrycia sprawcy masowego mordu w odci\u0119tym przez lawin\u0119 alpejskim hotelu lub kradzie\u017cy faworytnego pieska rzadkiej i bezcennej rasy z nim nie pogadacie; tam si\u0119 przyda kto\u015b w typie detektywa Rutkowskiego. Je\u015bli znalaz\u0142by si\u0119 autor, kt\u00f3ry potrafi\u0142by powo\u0142a\u0107 do \u017cycia (literackiego, ma si\u0119 rozumie\u0107) kreatur\u0119 podobnego do rzeczywistej kalibru…
\nLecz je\u015bli ze \u015brodka Londynu wyparowuje nagle czteroosobowa rodzina, w tym dwie mocno nieletnie c\u00f3reczki \u2013 a, to robota w sam raz dla Rakera. Gdy emerytowany policjant wychodzi w kapciach z wiejskiego domku \u201ena minutk\u0119\u201d po kilka polan (ju\u017c gotowych, poci\u0119tych w drewutni…) do kominka i znika bez \u015bladu \u2013 to te\u017c Raker, lepszy, skuteczniejszy od sformalizowanego, sp\u0119tanego procedurami Scotland Yardu… By\u0142y dziennikarz (element \u201ealteregoistyczny\u201d – Weaver te\u017c by\u0142 dziennikarzem, zanim zosta\u0142 pisarzem full time job<\/em>…), nieszcz\u0119\u015bliwy wdowiec, posiadacz \u2013 od \u0107wierci wieku – nie\u015blubnej c\u00f3reczki (o istnieniu kt\u00f3rej do niedawna nie mia\u0142 poj\u0119cia), mieszkaniec Londynu, ale tak\u017ce w\u0142a\u015bciciel domku na wsi w Devonshire – tudzie\u017c sprytny i nieust\u0119pliwy twardziel… Mo\u017ce ponad przeci\u0119tn\u0105, przyzwoit\u0105 miar\u0119 wiarygodno\u015bci, ale przecie\u017c gdyby Weaver wykreowa\u0142 go na statystycznego \u015bredniaka (czyli rozlaz\u0142ego fiuta), nie m\u00f3g\u0142by mu przypisa\u0107 rynkowego powodzenia, co w egzystencji prywatnego detektywa ma podstawowe znaczenie… Raker zatem jest cz\u0142owiekiem sukcesu, aczkolwiek okupionego utrat\u0105 zdrowia, z\u0142udze\u0144 i przeczu\u0107. Ale nie do ko\u0144ca, do cynicznego znieczulenia. Zawi\u0142o\u015bci natury ludzkiej wci\u0105\u017c jeszcze (cho\u0107 coraz s\u0142abiej) zdumiewaj\u0105 Rakera. I to pozwala ubarwi\u0107 akcj\u0119 \u2013 osobliwie w momentach, gdy nasz bohater niespodzianie obrywa w \u0142eb i ocyka si\u0119 w jakim\u015b zakamarku starych dekoracji…
\nPodmiotem poszukiwa\u0144 Rakera w \u201eBardzo z\u0142ym miejscu\u201d jest w\u0142a\u015bnie wspomniany policjant, kt\u00f3ry w domowych kapciach wyparowa\u0142 ze \u015brodka pustego wrzosowiska. A istota problemu tkwi w pewnych zaskakuj\u0105cych, niepokoj\u0105cych imponderabiliach towarzysz\u0105cych aferze… Robot\u0119 bowiem zleca mu wysoka (rang\u0105…) funkcjonariuszka londy\u0144skiej Metropolitalnej S\u0142u\u017cby Policyjnej, m\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej: Scotland Yardu \u2013 niejaka inspektor Melanie Craw, z kt\u00f3r\u0105 Raker nie pozostawa\u0142 w, delikatnie to ujmuj\u0105c, nawet poprawnych stosunkach. Zimna oboj\u0119tno\u015b\u0107 na pograniczu otwartej wrogo\u015bci \u2013 to by by\u0142o to… Ale zlecenie to forsa. No i sui generis immunitet \u2013 zw\u0142aszcza gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zaginiony Leonard Franks nie by\u0142 sier\u017cancin\u0105 na emeryturze, tylko szefem jednostki \u015bledczej, wysoce cenionym, powa\u017canym gliniarzem, z opini\u0105 nieskazitelnego, nieprzekupnego i wysoce profesjonalnego, a do tego… ojcem samej inspektor Craw.
\nSzczeg\u00f3\u0142\u00f3w poszukiwa\u0144 oczywi\u015bcie sobie oszcz\u0119dzimy ze zrozumia\u0142ych wzgl\u0119d\u00f3w. Mog\u0119 tylko zapewni\u0107, \u017ce s\u0105 wystarczaj\u0105co ekscytuj\u0105ce i przykuwaj\u0105ce uwag\u0119 podczas lektury. Gmatwanina zdarze\u0144, motyw\u00f3w i trop\u00f3w dobre daje \u015bwiadectwo kreatywnej wyobra\u017ani Weavera. A do tego w sensie \u015bci\u015ble literackim to po postu przyzwoite rzemios\u0142o. Autor umie opowiada\u0107 i tej umiej\u0119tno\u015bci nie zwyk\u0142 marnowa\u0107. Nie szasta pomys\u0142ami, nie lubi erupcji zagadek i tzw. zwrot\u00f3w akcji ponad rzeczywist\u0105 potrzeb\u0119 narracji. Wszystko ma swoje miejsce i zastosowanie… Istot\u0105 fabularnego pomys\u0142u \u201eBardzo z\u0142ego miejsca\u201d jest dekompozycja mit\u00f3w, autorytet\u00f3w, nieskazitelnych portret\u00f3w. Taka gra, w kt\u00f3rej wszyscy bez wyj\u0105tku trac\u0105. Jedni tylko wizerunek, a inni \u2013 a\u017c \u017cycie. Ale uszczerbku uczu\u0107 doznaj\u0105 wszystkie persony dramatu. Wszystkie te\u017c trac\u0105 zaufanie, jakim obdarza\u0142y (na og\u00f3\u0142 bezkrytycznie) partner\u00f3w. A poniewa\u017c gra si\u0119 toczy w policji, rezultaty s\u0105 rujnuj\u0105ce. No i jak z tym dalej \u017cy\u0107? Weaver ma odpowied\u017a \u2013 jeste\u015bmy powi\u0105zani, jeste\u015bmy odpowiedzialni za innych, wi\u0119c nie przesadzajmy z tym zajmowaniem si\u0119 wy\u0142\u0105cznie sob\u0105 \u2013 \u017cyjmy razem i dla innych. Mo\u017ce to co\u015b da – kto wie?
\nKawa\u0142ek egzystencjalnej filozofii w zwyk\u0142ym kryminale? Czy to troch\u0119 nie za ambitnie? Przecie\u017c mia\u0142a by\u0107 dobra zabawa… No i jest. Ale co to komu szkodzi \u2013 troch\u0119 do my\u015blenia? Ostatecznie mo\u017cna zapomnie\u0107 zaraz po przeczytaniu \u2013 nie zaprz\u0105taj\u0105c sobie \u015blicznych g\u0142\u00f3wek \u017cyciowymi dylematami… Ale skoro ju\u017c autor potrudzi\u0142 si\u0119, by postawi\u0107 kilka pyta\u0144, to czemu nie potrudzi\u0107 si\u0119 przez chwil\u0119 razem z nim? Mo\u017ce to troch\u0119 za du\u017co, jak na rozrywkowy krymina\u0142, ale tak to ju\u017c w \u017cyciu bywa \u2013 dylematy, sekrety, w\u0105tpliwo\u015bci i paradoksy dopadaj\u0105 nas gdzie b\u0105d\u017a. A na og\u00f3\u0142 wkr\u0119caj\u0105 si\u0119 nieproszone w dobr\u0105 zabaw\u0119…
\nTomasz Sas<\/strong>
\n(1 09 2018)<\/strong><\/p>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"