![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/saramonowicz-pokraj20180609-poziom-300x225.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Rekomendacja: 3\/7<\/strong><\/span> <\/p>\n Kupa \u015bmiechu… Mia\u0142a by\u0107, ale jako\u015b nie jest; wi\u0119\u017anie gdzie\u015b po drodze mi\u0119dzy przepon\u0105 a strunami g\u0142osowymi. Bo ten Pokraj, w kt\u00f3rym toczy si\u0119 akcja – podejrzanie znajomy, ci Pokrajanie, kt\u00f3rzy w niej uczestnicz\u0105, jacy\u015b tacy podobni. Do nas – jakby si\u0119 kto pyta\u0142… Akcja za\u015b sama te\u017c co\u015b nachalnie przypomina momentami. Co takiego? A to Polska w\u0142a\u015bnie… Co sobie u\u015bwiadomiwszy, jako\u015b tracimy ochot\u0119 do dobrej zabawy, cho\u0107 autor robi co potrafi (a potrafi zaprawd\u0119 wiele…), by na ka\u017cdej dos\u0142ownie stronie tej lektury czytelnik goszcz\u0105c, m\u00f3g\u0142 zarykiwa\u0107 si\u0119 \u015bmiechem niczym dziki osie\u0142… On \u2013 Saramonowicz \u2013 to umie, bowiem humorysta, satyryk i prze\u015bmiewca z niego przedni. W ko\u0144cu z zawodu jest autorem scenicznym, scenarzyst\u0105 filmowym, re\u017cyserem, dziennikarzem, ze specjalno\u015bci\u0105 raczej komediow\u0105. To przecie\u017c on napisa\u0142, przerobi\u0142 na kino i zrealizowa\u0142 arcyzabawny, chwalony i ch\u0119tnie ogl\u0105dany \u201eTestosteron\u201d, spod jego r\u0119ki wysz\u0142y uwodzicielskie i nieodparcie zabawne \u201eLejdis\u201d. To on jest zadziornym publicyst\u0105 i wrednym krytykiem. Sukinsynem nawyk\u0142ym do szargania \u015bwi\u0119to\u015bci, pomnik\u00f3w, stereotypowych mniema\u0144 i fobii. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Andrzej Saramonowicz Pokraj Wydawnictwo Muza SA, Warszawa 2018 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Znasz-li ten kraj, ukochany kraj, umi\u0142owany kraj? Kupa \u015bmiechu… Mia\u0142a by\u0107, ale jako\u015b nie jest; wi\u0119\u017anie gdzie\u015b po drodze mi\u0119dzy przepon\u0105 a strunami g\u0142osowymi. Bo ten Pokraj, w kt\u00f3rym toczy si\u0119 akcja – podejrzanie znajomy, ci Pokrajanie, kt\u00f3rzy w niej uczestnicz\u0105, jacy\u015b tacy podobni. Do nas – jakby si\u0119 kto pyta\u0142… Akcja za\u015b sama te\u017c co\u015b nachalnie przypomina momentami. Co takiego? A to Polska w\u0142a\u015bnie… Co sobie u\u015bwiadomiwszy, jako\u015b tracimy ochot\u0119 do dobrej zabawy, cho\u0107 autor robi co potrafi (a potrafi zaprawd\u0119 wiele…), by na ka\u017cdej dos\u0142ownie stronie tej lektury czytelnik goszcz\u0105c, m\u00f3g\u0142 zarykiwa\u0107 si\u0119 \u015bmiechem niczym dziki osie\u0142… On \u2013 Saramonowicz \u2013 to umie, bowiem humorysta, satyryk i prze\u015bmiewca z niego przedni. W ko\u0144cu z zawodu jest autorem scenicznym, scenarzyst\u0105 filmowym, re\u017cyserem, dziennikarzem, ze specjalno\u015bci\u0105 raczej komediow\u0105. To przecie\u017c on napisa\u0142, przerobi\u0142 na kino i zrealizowa\u0142 arcyzabawny, chwalony i ch\u0119tnie ogl\u0105dany \u201eTestosteron\u201d, spod jego r\u0119ki wysz\u0142y uwodzicielskie i nieodparcie zabawne \u201eLejdis\u201d. To on jest zadziornym publicyst\u0105 i wrednym krytykiem. Sukinsynem nawyk\u0142ym do szargania \u015bwi\u0119to\u015bci, pomnik\u00f3w, stereotypowych mniema\u0144 i fobii. Saramonowicz umie si\u0119 \u015bmia\u0107, za\u015b jego fantazja leksykalna jest niezr\u00f3wnana… Osobliwie w sferze onomastyki. Nadawane przez…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1112,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[13,16],"tags":[200],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1110"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1110"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1184,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1110\/revisions\/1184"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1112"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nZnasz-li ten kraj, ukochany kraj, umi\u0142owany kraj?<\/span><\/h3>\n
\nSaramonowicz umie si\u0119 \u015bmia\u0107, za\u015b jego fantazja leksykalna jest niezr\u00f3wnana… Osobliwie w sferze onomastyki. Nadawane przez Saramonowicza imiona, nazwiska i inne nazwy w\u0142asne zalecaj\u0105 si\u0119 niepo\u015bledni\u0105 urod\u0105, delikatn\u0105 nieoczywisto\u015bci\u0105 skojarze\u0144 z mianami prawdziwymi i urokliw\u0105 niejednoznaczno\u015bci\u0105. Ile na przyk\u0142ad niewymuszonego uroku kryje si\u0119 w zestawie: siostra (w sensie \u2013 piel\u0119gniarka, a nie wi\u0119zy pokrewie\u0144stwa) Telimena Oszloch (kwiatek taki, wiosenny i niebieski; cebulica \u2013 Scilla bifolia L.<\/em>; w maju zbocza szkockich g\u00f3r pomalowane s\u0105 oszlochem na b\u0142\u0119kit…). A taki Eligiusz Krumpolc \u2013 krajlider konfraterni nizio\u0142k\u00f3w, kar\u0142\u00f3w znaczy? Czy\u017c nie brzmi to miano dostatecznie demonicznie? A Sowietan Maczegewarowicz, minister wojny? Kogo wam przypomina? A pu\u0142kownik Florian Szmaro\u0144 \u2013 emerytowany komandos i te\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnego bohatera, in\u017cyniera Sebastiana Rawy? Czy\u017c to nie idealne nazwisko dla zupaka z krwi i ko\u015bci? A re\u017cyser Indesyt (kt\u00f3\u017c to taki?), aktor Jan Pawe\u0142 Damczyk? Zaiste, Saramonowicz przy\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 do onomastyki…
\nNa polu wulgarystyki osi\u0105gni\u0119\u0107 Saramonowicza te\u017c lekcewa\u017cy\u0107 nie nale\u017cy. Wprawdzie z pospolitej, lecz zarazem arcypolskiej kurwy (z wszelkimi wyrazami pochodnymi) uczyni\u0142-ci on jakow\u0105\u015b purw\u0119 bezd\u017awi\u0119czn\u0105 i ma\u0142o soczyst\u0105 \u2013 co nie jest s\u0142owotw\u00f3rczym sukcesem; ale za to si\u0119gn\u0105\u0142 szczyt\u00f3w instrumentalnej polszczyzny w ekskluzywnej dziedzinie wielopi\u0119trowego rugania. Par\u0119 wynalazk\u00f3w leksykalnych Saramonowicza zas\u0142uguje na mi\u0142o\u015b\u0107 narodu i rozpowszechnienie, cho\u0107by taki \u201ezjeb genetyczny\u201d (m\u00f3j ulubiony), albo \u201egarbisz mi uszy!\u201d.
\nWyhodowana przez Saramonowicza g\u0119stwina s\u0142\u00f3w jednemu celowi tylko s\u0142u\u017cy: sportretowaniu storturowanej ojczyzny naszej tak, by gromki \u015bmiech zerwa\u0142 okowy m\u0119cze\u0144stwa, pobudzi\u0142 ludzi z amoku i sk\u0142oni\u0142 ku opami\u0119taniu. To nie\u0142atwe, bo jako\u015b \u015bmia\u0107 si\u0119 nie chce. Komedia przez sw\u0105 bolesn\u0105 blisko\u015b\u0107 rzeczywisto\u015bci staje si\u0119 tragikomedi\u0105, na kt\u00f3rej rechota\u0107 mogliby tylko zatwardziali cynicy. A takich przecie\u017c nie masz w\u015br\u00f3d naszych \u015bwi\u0119tojebliwych rodak\u00f3w, czy\u017c nie? Ka\u017cden jeden dla Pokraju pokraja\u0107 si\u0119 da\u0142by. A ju\u017c hymn tymczasowy \u201ePolskaaaa, bia\u0142o-czerwooooooni\u201d roznieci\u0107 w dowolnym miejscu i czasie… Ka\u017cdy got\u00f3w, wsiegda gatow! To s\u0105 rzeczy nie do \u015bmiechu, te patriotyczno-dewocyjne imponderabilia!
\nDlatego nie wr\u00f3\u017c\u0119 Saramonowiczowi sukcesu. A je\u015bli, to umiarkowany on b\u0119dzie… Celebrowany w w\u0105skim gronie \u201egorszego sortu zdradzieckich mord\u201d, agent\u00f3w mi\u0119dzynarodowego \u017cydostwa, totalnych eurozdrajc\u00f3w i donosicieli-brukseli… Suweren za\u015b prawdziwy w stosownym czasie przyk\u0142adnie ukarze tego wypierdka Saramonowicza \u2013 niech no tylko Pierwszy (cho\u0107 szeregowy…) Obywatel \u0142askawym skierowaniem kciuka w d\u00f3\u0142 przyzwoli… A wraz z Saramonowiczem naw\u0142\u00f3czy si\u0119 na pal piewc\u00f3w i chwalc\u00f3w jego.
\n\u201ePokraj\u201d zatem \u2013 je\u015bli patriotyczne serduszko masz po prawej stronie i wybija ono rytm \u201eRoty\u201d, \u201eBogurodzicy\u201d i \u201ePierwszej Brygady\u201d na zmian\u0119 i na wyprz\u00f3dki (a\u017c do spontanicznego migotania przedsionk\u00f3w) \u2013 to nie jest lektura godna polecenia. Pr\u0119dzej dziarscy m\u0142odziankowie spod znaku brata Mi\u0119dlara wykupi\u0105 nak\u0142ad i spal\u0105 na stosie pod \u015bwiebodzi\u0144skim Chrystusem, ni\u017c trafi on pod strzechy… Pr\u0119dzej arcybiskup jeden z drugim z ambony uzupe\u0142ni\u0105 Saramonowiczem index librorum prohibitorum<\/em>, ni\u017c trafi on na kr\u00f3tk\u0105 list\u0119 kandydat\u00f3w do lauru Najki… Habent sua fata libelli!<\/em>
\nZ drugiej wszak\u017ce strony pokrajska rzeczywisto\u015b\u0107 nie takie numery widzia\u0142a… Zawsze bowiem mo\u017ce by\u0107 gorzej. Dlatego w pewnym sensie usprawiedliwiam \u201enadmiarowo\u015b\u0107\u201d Saramonowicza. Zawsze bowiem lepiej co\u015b przegada\u0107 ni\u017c niedopowiedzie\u0107 w sytuacji, gdy nie wiadomo, czy niebawem w og\u00f3le b\u0119dzie wolno m\u00f3wi\u0107 cokolwiek. Wi\u0119c nie dziwi mnie, gdy dostrzegam u autora ten wy\u015bcig z rzeczywisto\u015bci\u0105 \u2013 by nie pozwoli\u0107 si\u0119 przegoni\u0107 przez stupor terroru w okresie przej\u015bciowym, gdy pad\u0142y ju\u017c instytucjonalne bariery ochronne, ale mechanizm duszenia obywatelskich wolno\u015bci i wyobra\u017ani nie wszed\u0142 jeszcze w rutynowe koleiny… W takim czasie w\u0142a\u015bnie jeste\u015bmy, wi\u0119c spieszmy si\u0119 nadrabia\u0107 braki w lekturze, chodzeniu do teatr\u00f3w, s\u0142uchaniu muzyki, dzie\u0142 sztuki podziwianiu, ogl\u0105daniu film\u00f3w aspiruj\u0105cych do czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c be\u0142kotliwa aprobata ojcaszka dyrektorka lub jego pomagier\u00f3w i spiker\u00f3w… Du\u017co \u2013 za du\u017co bowiem wskazuje na to, \u017ce lenistwo mo\u017ce przynie\u015b\u0107 nienaprawialne szkody. Chyba \u017ce wolicie nuci\u0107 \u201eBark\u0119\u201d pod prysznicem i czyta\u0107 dzieciom Wencla do snu…
\nOczywi\u015bcie poziom i nat\u0119\u017cenie zabawno\u015bci Saramonowicza mo\u017ce by\u0107 pewn\u0105 przeszkod\u0105 w uwa\u017cnej lekturze, chichot mo\u017ce rozprasza\u0107, lecz te koszty warto ponie\u015b\u0107 \u2013 ze wszech miar… Jest wprawdzie w \u201ePokraju\u201d sporo sztubackiej dezynwoltury, ale \u017cadna ci to wada. Ostatecznie nie za to kochamy Alfreda Jarry’ego, \u017ce g\u00f3wniarzem (gr\u00f3wniarzem) b\u0119d\u0105c, \u015bwi\u0119to\u015bci zszarga\u0142 nasze narodowe, ale za to \u2013 jak to zrobi\u0142! Saramonowicz ci\u0105gnie za sob\u0105 dziedzictwo Witkacego, Gombrowicza, Ga\u0142czy\u0144skiego, Mro\u017cka, Dymnego, Walig\u00f3rskiego i paru innych majstr\u00f3w prze\u015bmiewczej groteski. Wi\u0119c ma baz\u0119 i z ni\u0105 poczyna sobie ca\u0142kiem \u015bmia\u0142o. Spieszmy zatem czyta\u0107, bo mo\u017ce ten stan zawieszenia opresji ju\u017c d\u0142ugo nie potrwa. Wykszta\u0142ceni na uczelniach katechetycznych policjanci i cenzorzy sztuki ju\u017c przebieraj\u0105 n\u00f3\u017ckami, by wkroczy\u0107 szparko do akcji, gdy mrugnie zielone \u015bwiate\u0142ko z kopu\u0142y toru\u0144skiej bazyliki. A Saramonowicz nie znajdzie nawet posady nocnego str\u00f3\u017ca w swym ulubionym aquaparku Cud na Pis\u0142\u0105… Je\u015bli uniknie oskar\u017cenia i skazania za zniewa\u017cenie narodu, pom\u00f3wienie takowego w celu poni\u017cenia, obraz\u0119 uczu\u0107 religijnych i celowe fa\u0142szowanie historii. Celowe, bo z zamiarem udowodnienia, \u017ce pomieniony nar\u00f3d wcale nie zosta\u0142 wybrany, skoro powszechnie wiadomo, \u017ce zosta\u0142, a tu mu si\u0119 odpowiedzialno\u015b\u0107 za jakowe\u015b (na pewno cudze!) zbrodnie przypisuje…
\nJe\u015bli posadz\u0105 go gdzie\u015b blisko, b\u0119d\u0119 odwiedza\u0142.
\nTomasz Sas
\n(15 06 2018)<\/p>\n
\n