![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/puzynska-nora-20180513poziom-300x197.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Rekomendacja: 3\/7<\/strong><\/span> Pani Kasia idzie po rekord… Dziewi\u0105ta cz\u0119\u015b\u0107 kryminalnej opowie\u015bci to nie byle co \u2013 zw\u0142aszcza gdy we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119 mocno ograniczaj\u0105ce tw\u00f3rcz\u0105 swobod\u0119 warunki brzegowe: pomorska wie\u015b na zadupiu (ca\u0142kiem Chandra Uny\u0144ska w mordobijskim powiecie…), prowincjonalni gliniarze, pospolite \u017cycie codzienne i pospolite obyczajowe zawi\u0142o\u015bci \u2013 tylko zbrodnie niepospolite, jakby importowane z innej kryminalnej rzeczywisto\u015bci literackiej, wykreowane w stylu skandynawskim lub francuskiego krymina\u0142u noir… I w tych skrajnie niekorzystnych warunkach pani Puzy\u0144ska wycisn\u0119\u0142a ju\u017c dziewi\u0119\u0107 zgrabnych fabu\u0142ek, a zapewne nie zamierza na tym poprzesta\u0107, bo \u0142adnie jej \u017cre… Zreszt\u0105 autorka daje wyra\u017ane sygna\u0142y w sprawie naszego ulubionego ci\u0105gu dalszego… Pani Kasia jest dzielna \u2013 z tak ubo\u017cuchnego i (co tu gada\u0107…) prowincjonalnego literackiego naddrw\u0119ca\u0144skiego terroir uzyska\u0107 produkt tej klasy, jaka jej si\u0119 przydarza – no, no… To tak, jakby (hipotetyczna) winnica na Islandii co roku wygrywa\u0142a konkurs winiarzy w Bordeaux. \u015awiadectwo wielkiej kreatywno\u015bci i wyobra\u017ani… <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Katarzyna Puzy\u0144ska Nora Wydawnictwo Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2018 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 2\/5 Stare sprawy \u2013 \u015bwie\u017ce trupy, a tu \u017cycie jest do dupy, czyli nocny je\u017adziec masakruje wie\u015b sekatorem Pani Kasia idzie po rekord… Dziewi\u0105ta cz\u0119\u015b\u0107 kryminalnej opowie\u015bci to nie byle co \u2013 zw\u0142aszcza gdy we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119 mocno ograniczaj\u0105ce tw\u00f3rcz\u0105 swobod\u0119 warunki brzegowe: pomorska wie\u015b na zadupiu (ca\u0142kiem Chandra Uny\u0144ska w mordobijskim powiecie…), prowincjonalni gliniarze, pospolite \u017cycie codzienne i pospolite obyczajowe zawi\u0142o\u015bci \u2013 tylko zbrodnie niepospolite, jakby importowane z innej kryminalnej rzeczywisto\u015bci literackiej, wykreowane w stylu skandynawskim lub francuskiego krymina\u0142u noir… I w tych skrajnie niekorzystnych warunkach pani Puzy\u0144ska wycisn\u0119\u0142a ju\u017c dziewi\u0119\u0107 zgrabnych fabu\u0142ek, a zapewne nie zamierza na tym poprzesta\u0107, bo \u0142adnie jej \u017cre… Zreszt\u0105 autorka daje wyra\u017ane sygna\u0142y w sprawie naszego ulubionego ci\u0105gu dalszego… Pani Kasia jest dzielna \u2013 z tak ubo\u017cuchnego i (co tu gada\u0107…) prowincjonalnego literackiego naddrw\u0119ca\u0144skiego terroir uzyska\u0107 produkt tej klasy, jaka jej si\u0119 przydarza – no, no… To tak, jakby (hipotetyczna) winnica na Islandii co roku wygrywa\u0142a konkurs winiarzy w Bordeaux. \u015awiadectwo wielkiej kreatywno\u015bci i wyobra\u017ani… Cykl Puzy\u0144skiej \u015bledz\u0119 od pierwszego – \u201eMotylka\u201d. Z rosn\u0105c\u0105 uwag\u0105. Nie ulega bowiem w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce to autorka wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ca si\u0119 w krajowym pejza\u017cu kryminalnym. Powiedzmy…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1059,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[10],"tags":[46],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1057"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1057"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1057\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1147,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1057\/revisions\/1147"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1057"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1057"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1057"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 2\/5<\/strong><\/span><\/p>\n<\/h3>\n
Stare sprawy \u2013 \u015bwie\u017ce trupy, a tu \u017cycie jest do dupy,
\nczyli nocny je\u017adziec masakruje wie\u015b sekatorem<\/span><\/h3>\n
\nCykl Puzy\u0144skiej \u015bledz\u0119 od pierwszego – \u201eMotylka\u201d. Z rosn\u0105c\u0105 uwag\u0105. Nie ulega bowiem w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce to autorka wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ca si\u0119 w krajowym pejza\u017cu kryminalnym. Powiedzmy sobie od razu i szczerze, \u017ce polski rynek krymina\u0142u to nie jest czo\u0142\u00f3wka \u015bwiatowa (poza niepodrabialnym i osobnym Krajewskim…), ani nawet europejska. Ale wytrwali agenci wydawc\u00f3w mi\u0119dzynarodowych penetruj\u0105 polsk\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i kupuj\u0105 opcje; gdy znajd\u0105 t\u0142umaczy (z naszego j\u0119zyka na inne europejskie – \u0142atwo nie jest; szybsi pewne b\u0119d\u0105 Chi\u0144czycy \u2013 jak w ka\u017cdej innej dziedzinie gospodarki, kultury i w og\u00f3le masowej wyobra\u017ani…), to mo\u017ce kiedy\u015b wydadz\u0105. Puzy\u0144ska podobno sporo praw sprzedaje na eksport, co jest jakim\u015b, niech i nawet nieco kulawym, miernikiem popularno\u015bci. (A mo\u017ce to tylko obrotny, sugestywny agent?)
\nKatarzyna Puzy\u0144ska postawi\u0142a zatem na pospolito\u015b\u0107 czasu i miejsca swych akcji. Wybra\u0142a jednak podobno atrakcyjny (nie wiem, nie by\u0142em i w daj\u0105cej si\u0119 przewidzie\u0107 przysz\u0142o\u015bci sze ne wybieram…) pejza\u017c okolic Brodnicy, miasteczka na Pomorzu, nad miejscowym jeziorem Bachotek sytuuj\u0105c fikcyjn\u0105 wie\u015b Lipowo, zaludnion\u0105 przez fikcyjnych obywateli, kt\u00f3rzy morduj\u0105 innych wsp\u00f3\u0142obywateli na rozmaite, ale zawsze wysoce wyrafinowane, niecodzienne sposoby. Istna stolica zbrodni… Problem si\u0119 uspo\u0142eczni\u0142, bowiem przenikliwi czytelnicy, udzielaj\u0105c sobie spo\u0142eczno\u015bciowego wsparcia w sieci zdemaskowali Lipowo, urz\u0105dzaj\u0105c tam nawet nieautoryzowany zlot fan\u00f3w Puzy\u0144skiej… Wioska – pierwowz\u00f3r nazywa si\u0119 Pokrzydowo i istnieje na mapie, tudzie\u017c jak najbardziej w terenie. Poza paroma elementami dekoracji nie ma nic wsp\u00f3lnego z powie\u015bciowym Lipowem, w ca\u0142o\u015bci produktem wyobra\u017ani autorki. Nie ma wiarygodnych sygna\u0142\u00f3w, jak prawdziwi lipowiacy, czyli pokrzydowianie, znie\u015bli t\u0119 mistyfikacj\u0119 \u2013 czy z humorem i godno\u015bci\u0105? Mo\u017ce i tak, bo\u0107 przecie przek\u0142ada si\u0119 ona na ekonomicznie korzystny ruch turystyczny. Ale odt\u0105d autorka musi pami\u0119ta\u0107, jak \u0142atwo przekroczy\u0107 cienk\u0105 czerwon\u0105 lini\u0119 mi\u0119dzy wyobra\u017ani\u0105 a obraz\u0105…
\nTym razem Puzy\u0144ska postawi\u0142a na masywn\u0105 intryg\u0119, obejmuj\u0105c\u0105 rozmaite kr\u0119gi towarzyskie, dwadzie\u015bcia lat historii i ca\u0142y eksplorowany teren powiatu. Dwie dekady temu niejaka Eleonora (ona\u017c tytu\u0142owa Nora) ginie wraz z sze\u015bcioletnim synkiem w niefortunnym nocnym wypadku komunikacyjnym w swoim cinquecento. \u015alady wskazuj\u0105 na nieopanowanie pojazdu, a denatka uprzednio do organizmu wprowadzi\u0142a pewn\u0105 ilo\u015b\u0107 spirytuali\u00f3w. Na przyj\u0119ciu u swego szefa… Tak si\u0119 te\u017c z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce Nora by\u0142a potencjaln\u0105 dziedziczk\u0105 sporej lokalnej fortuny. Jej zej\u015bcie bez przyczynienia si\u0119 os\u00f3b trzecich to wyj\u0105tkowo korzystna okoliczno\u015b\u0107 dla wsp\u00f3\u0142dziedzica, kt\u00f3remu bez specjalnych stara\u0144 masa spadkobrania nagle wzros\u0142a w dw\u00f3jnas\u00f3b. Przyznacie, \u017ce to dobry pocz\u0105tek intrygi, daj\u0105cy wiele ciekawych mo\u017cliwo\u015bci fabularnych, nieprawda\u017c? Nawet po dwudziestu latach…
\nI rzeczywi\u015bcie… Wystarczy\u0142o, \u017ce pewna zbuntowana, ciekawska nastolatka (to typowe dla nastolatek bez trosk materialnych) z dobrego (i wp\u0142ywowego…) domu zacz\u0119\u0142a zadawa\u0107 niewygodne pytania, szpera\u0107 i w og\u00f3le wtyka\u0107 nos. Poczem zagin\u0119\u0142a… Karuzela zbrodni nieub\u0142aganie rusza, gdy zaniepokojeni rodzice zawiadamiaj\u0105 policj\u0119. Naczelnik kryminalnego zleca dochodzenie aspirantowi Danielowi Podg\u00f3rskiemu i m\u0142odszej aspirant Emilii Strza\u0142kowskiej \u2013 starym znajomym czytelnik\u00f3w od pocz\u0105tku lipowskiej serii. W tym miejscu przerwiemy opis intrygi, by nie odbiera\u0107 czytelnikom frajdy samodzielnego dr\u0105\u017cenia i dochodzenia do prawdy. Ale wypada wspomnie\u0107, \u017ce r\u00f3wnocze\u015bnie inna bliska znajoma czytelnik\u00f3w, czyli Wiktoria Nowakowska – ziemianka i hodowczyni koni z Lipowa \u2013 wesp\u00f3\u0142 ze sw\u0105 przyjaci\u00f3\u0142k\u0105, sklepow\u0105 i szeptuch\u0105 (no, czarownic\u0105) Wier\u0105 \u2013 zabiera si\u0119 do rozwik\u0142ania tajemnic miejscowego o\u015brodka pomocy bezdomnym, po zagadkowej \u015bmierci znanej im pensjonariuszki zak\u0142adu psychiatrycznego, niejakiej Valentine Blue. Wydaje si\u0119 te\u017c nieodzownym napomknienie, \u017ce w czynno\u015bci dochodzeniowe prawem kaduka (odnalaz\u0142a pierwsze zw\u0142oki…) wkr\u0119ca si\u0119 Klementyna Kopp, emerytowana komisarz policji, znana ze swego niekonwencjonalnego wizerunku, niewyparzonego ozora i daleko odbiegaj\u0105cych od \u201e\u015bwi\u0119tych\u201d procedur regulaminu metod post\u0119powania. Tym razem szorstka i bezkompromisowa Klementyna mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na rozwini\u0119cie wachlarza swych mo\u017cliwo\u015bci \u015bledczych; jest przecie\u017c emerytk\u0105-cywilem, poza jurysdykcj\u0105 regulaminowej zwierzchno\u015bci, ale szanowan\u0105 z uwagi na sw\u00f3j dorobek \u015bledczy i nieposzlakowany profesjonalizm…
\nGodzi si\u0119 jeszcze zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wszystko dobrze si\u0119 ko\u0144czy, zbrodnie s\u0105 rozszyfrowane, a rozplotkowana populacja (fikcyjna!) powiatu brodnickiego traci jedn\u0105 z legend, umilaj\u0105cych wieczorne pogwarki przy kominku…
\nTym razem autorka wi\u0119cej ni\u017c zwyk\u0142a to robi\u0107, po\u015bwi\u0119ci\u0142a uwagi dopiskom do psychologicznych portret\u00f3w postaci (w ko\u0144cu to 810 stron druku!), cho\u0107 i tak zd\u0105\u017cyli\u015bmy wszystkich pozna\u0107… Podg\u00f3rski w walce z alkoholizmem przechodzi ostr\u0105 faz\u0119 niepicia z bolesnymi konsekwencjami, raz przerwan\u0105 z powodu kra\u0144cowej depresji na tle damsko-m\u0119skim (co ma fatalne skutki dora\u017ane i dalekosi\u0119\u017cne), Strza\u0142kowska przebudowuje si\u0119 emocjonalnie, wzmacnia asertywno\u015b\u0107 posuni\u0119t\u0105 a\u017c do brutalizmu. Nowakowska zwalcza uczucie do Podg\u00f3rskiego, ale \u201eklin\u201d okazuje si\u0119 patologicznym psychopatycznym zbocze\u0144cem (o czym zreszt\u0105 wcze\u015bniej wiedzia\u0142a…). Kopp ze zdumieniem i zak\u0142opotaniem (ale i ulg\u0105) odkrywa, \u017ce cierpi na… uczucia rodzinne. Wiera umiera na raka p\u0142uc, zostawiaj\u0105c gro\u017an\u0105 nieujawnion\u0105 tajemnic\u0119. W sumie lipowsko-brodnicka wsp\u00f3lnota terytorialna obiecuj\u0105co zapowiada jeszcze niejedn\u0105 zbrodni\u0119… A uzupe\u0142nione nowymi danymi i nowymi psychologicznymi imponderabiliami wizerunki gromadki g\u0142\u00f3wnych dramatis personae stwarzaj\u0105 potencja\u0142 do jeszcze solidniejszego zagmatwania sytuacji w ewentualnym (ale prawie pewnym…) ci\u0105gu dalszym. Puzy\u0144ska nabiera rozp\u0119du i szlifuje sw\u00f3j niepodrabialny styl. Jest jak do\u015bwiadczony garncarz, kt\u00f3ry na swych nieskazitelnych wylepiankach zostawia delikatne \u015blady palc\u00f3w, kt\u00f3re pi\u0119kna formy nie zak\u0142\u00f3caj\u0105, ale daj\u0105 \u015bwiadectwo r\u0119kodzielniczej bieg\u0142o\u015bci \u2013 podpis autorskiej duszy. B\u0119dziemy mieli dzi\u0119ki Puzy\u0144skiej jeszcze wiele frajdy, nawet gdy kiedy\u015b z Lipowa wyemigruje w inne okolice. A tymczasem lektur\u0119 polecam, bez ukrytych zbrodniczych intencji…
\nTomasz Sas
\n(13 05 2018)<\/p>\n
\n