![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/scarfe-dziko\u015b\u0107-20180506-poziom-300x225.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Rekomendacja: 2\/7<\/strong><\/span> Wleziesz na drzewo? Przeskoczysz mur wy\u017cszy od ciebie o g\u0142ow\u0119? Posadzisz kwiatki? B\u0119dziesz umia\u0142 zata\u0144czy\u0107 c\u00e9ilidh? Zbudujesz improwizowany sza\u0142as w lesie i rozpalisz ognisko bez zapa\u0142ek? Wyp\u0142uczesz z\u0142oto w potoku za domem? Je\u015bli tak, nie jeste\u015b stracony; jeszcze matka natura b\u0119dzie mia\u0142a z ciebie po\u017cytek \u2013 a ty z niej… Je\u015bli nie, zosta\u0144 z nosem w ekranie laptopa i smartfona. A \u015bpiewaj\u0105cego ptaka znajdziesz sobie na YouTubie, gdyby\u015b mia\u0142 tak\u0105 potrzeb\u0119, w co szczerze w\u0105tpi\u0119 zreszt\u0105… Wi\u0119c na choler\u0119 ci kontakt z t\u0105 ca\u0142\u0105 natur\u0105? <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" David Scarfe Ksi\u0119ga dziko\u015bci Prze\u0142o\u017cy\u0142a Maria Brzozowska Wydawnictwo Insignis, Krak\u00f3w 2018 Rekomendacja: 2\/7 Ocena ok\u0142adki: 2\/5 M\u0105drzy ludzie \u017cyj\u0105 w brudzie i w zgodzie (z natur\u0105)… Wleziesz na drzewo? Przeskoczysz mur wy\u017cszy od ciebie o g\u0142ow\u0119? Posadzisz kwiatki? B\u0119dziesz umia\u0142 zata\u0144czy\u0107 c\u00e9ilidh? Zbudujesz improwizowany sza\u0142as w lesie i rozpalisz ognisko bez zapa\u0142ek? Wyp\u0142uczesz z\u0142oto w potoku za domem? Je\u015bli tak, nie jeste\u015b stracony; jeszcze matka natura b\u0119dzie mia\u0142a z ciebie po\u017cytek \u2013 a ty z niej… Je\u015bli nie, zosta\u0144 z nosem w ekranie laptopa i smartfona. A \u015bpiewaj\u0105cego ptaka znajdziesz sobie na YouTubie, gdyby\u015b mia\u0142 tak\u0105 potrzeb\u0119, w co szczerze w\u0105tpi\u0119 zreszt\u0105… Wi\u0119c na choler\u0119 ci kontakt z t\u0105 ca\u0142\u0105 natur\u0105? To proste, ale dobre pytanie… Jeste\u015bmy gatunkiem zurbanizowanym, szybko przystosowuj\u0105cym si\u0119, inteligentnym, wykorzystuj\u0105cym produkty tego\u017c intelektu do u\u0142atwiania \u017cycia, ewolucyjnie przygotowanym do radzenia sobie z niespodziankami, z wbudowanym (mam wci\u0105\u017c nadziej\u0119!) instynktem samozachowawczym na poziomie chocia\u017cby elementarnym. Tempo zmian (nie u\u017cywam s\u0142owa post\u0119p, bo to kwestia wci\u0105\u017c co najmniej dyskusyjna…) techniki i organizacji \u017cycia codziennego w obr\u0119bie cho\u0107by jednego pokolenia przyrasta geometrycznie. W rezultacie gatunek homo oddala si\u0119 (stale przyspieszaj\u0105c…) od przyrody \u2013 swego naturalnego \u015brodowiska ewolucyjnego. Genetycznie \u201ewdrukowane\u201d umiej\u0119tno\u015bci radzenia sobie w zetkni\u0119ciu z natur\u0105 redukuj\u0105 si\u0119, zanikaj\u0105,…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1040,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[85],"tags":[191],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1038"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1038"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1038\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1041,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1038\/revisions\/1041"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1040"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1038"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1038"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1038"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 2\/5<\/strong><\/span><\/p>\nM\u0105drzy ludzie \u017cyj\u0105 w brudzie
\ni w zgodzie (z natur\u0105)…<\/span><\/h3>\n
\nTo proste, ale dobre pytanie… Jeste\u015bmy gatunkiem zurbanizowanym, szybko przystosowuj\u0105cym si\u0119, inteligentnym, wykorzystuj\u0105cym produkty tego\u017c intelektu do u\u0142atwiania \u017cycia, ewolucyjnie przygotowanym do radzenia sobie z niespodziankami, z wbudowanym (mam wci\u0105\u017c nadziej\u0119!) instynktem samozachowawczym na poziomie chocia\u017cby elementarnym. Tempo zmian (nie u\u017cywam s\u0142owa post\u0119p, bo to kwestia wci\u0105\u017c co najmniej dyskusyjna…) techniki i organizacji \u017cycia codziennego w obr\u0119bie cho\u0107by jednego pokolenia przyrasta geometrycznie. W rezultacie gatunek homo oddala si\u0119 (stale przyspieszaj\u0105c…) od przyrody \u2013 swego naturalnego \u015brodowiska ewolucyjnego. Genetycznie \u201ewdrukowane\u201d umiej\u0119tno\u015bci radzenia sobie w zetkni\u0119ciu z natur\u0105 redukuj\u0105 si\u0119, zanikaj\u0105, staj\u0105c si\u0119 ledwie tolerowanymi, wstydliwymi atawizmami. Dosz\u0142o do tego, \u017ce w nag\u0142ej potrzebie nie radzimy sobie kompletnie, je\u015bli nie zaliczyli\u015bmy wprz\u00f3dy specjalistycznego survivalowego szkolenia \u2013 czyli skondensowanej powt\u00f3rki z dorobku ewolucji. Przy okazji na wszelki wypadek dobra rada: droga wielka ma\u0142po \u2013 je\u015bli nie by\u0142o ci\u0119 sta\u0107 na pobranie lekcji u jakiego\u015b \u201eBeara Gryllsa\u201d, a nagle wpadniesz w \u015brodek d\u017cungli \u2013 obserwuj uwa\u017cnie inne ma\u0142py; jedz to co one, kombinuj jak one, a na koniec zjedz… ma\u0142py.
\nDavid Scarfe nie jest klasycznym survivalowcem w stylu komandos\u00f3w SAS. On po prostu zaleca cz\u0119stsze wychodzenie z domu: do lasu, nad wod\u0119, na \u0142\u0105k\u0119, cho\u0107by do parku o \u015bwicie, by pos\u0142ucha\u0107 ptak\u00f3w (potem mo\u017cesz nauczy\u0107 si\u0119 rozpoznawa\u0107 ich g\u0142osy i sylwetki)… Aby taki wypad by\u0142 owocny, musisz \u2013 po pierwsze zm\u0119czy\u0107 si\u0119, poczu\u0107 to dr\u017cenie mi\u0119\u015bni i przyspieszony puls; po drugie: orientowa\u0107 si\u0119, co w\u0142a\u015bciwie widzia\u0142e\u015b, s\u0142ysza\u0142e\u015b, poczu\u0142e\u015b, czego dotyka\u0142e\u015b; gdy nauczysz si\u0119 rozpoznawa\u0107 i nazywa\u0107 drzewa, kwiaty, zielska, zwierzaki, sk\u0142adniki \u201edekoracji\u201d w pejza\u017cu, obiekty topograficzne \u2013 twoja satysfakcja wzro\u015bnie w tr\u00f3jnas\u00f3b.
\n\u201eKsi\u0119ga dziko\u015bci\u201d nie jest dzie\u0142em filozoficznym w stylu Henry’ego Davida Thoreau – wielkiego ameryka\u0144skiego my\u015bliciela, filozofa, kt\u00f3ry zg\u0142\u0119bia\u0142 natur\u0119 zwi\u0105zk\u00f3w cz\u0142owieka z przyrod\u0105, praktykuj\u0105c samotnicze \u017cycie w lesie (konkretnie we w\u0142asnor\u0119cznie zbudowanej chatce w parku nad stawem w posiad\u0142o\u015bci przyjaciela, poety Ralpha Waldo Emersona), gdzie napisa\u0142 wiekopomne dzie\u0142ko \u201eWalden\u201d – do dzi\u015b aktualn\u0105 bibli\u0119 zwolennik\u00f3w \u017cycia w zgodzie z rytmami natury… \u201eKsi\u0119ga dziko\u015bci\u201d nie jest te\u017c manifestem druidycznej drzewofilii ani wyznaniem wiary ortodoksyjnego, szalonego ekologa. Scarfe jest pragmatycznym Anglikiem, wi\u0119c jego przyrodnicze wynurzenia rzadko osi\u0105gaj\u0105 poziom metafizycznego uniesienia. Koncentruj\u0105 si\u0119 raczej na pu\u0142apie praktycznych mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania. Wi\u0119c b\u0119dzie wi\u0119cej o tym, jak zbudowa\u0107 wydajny, terenowy piec do pizzy, ni\u017c o po\u017cytkach duchowych p\u0142yn\u0105cych z wypiekania byle czego na byle czym… Wi\u0119cej o tym, jak fachowo uwi\u0107 trwa\u0142y wianek ze stokrotek ni\u017c o rytualnym, duchowym znaczeniu pl\u0105s\u00f3w nago i boso po rosie w tym\u017ce wianku na g\u0142owie… Scarfe po prostu zaprasza czytelnika do rozlu\u017aniaj\u0105cej zabawy w brudzie, b\u0142ocie, bez przestrzegania wymog\u00f3w higieny \u2013 skoncentrowanej na pierwotnej przyjemno\u015bci, satysfakcji czerpanej z umiej\u0119tno\u015bci sprostania wyzwaniom natury. Oczywi\u015bcie drzewo mo\u017cna przytuli\u0107, szukaj\u0105c metafizycznej wi\u0119zi z duchem pnia, ale mo\u017cna te\u017c wdrapa\u0107 si\u0119 na nie (oczywi\u015bcie nie \u0142ami\u0105c ga\u0142\u0119zi…) i na konarze powiesi\u0107 hu\u015btawk\u0119 na sizalowej linie. Oba te rodzaje aktywno\u015bci dopuszcza Anglik. Polak preferuje trzeci typ stosunku do drzew: morderczy rajd z pi\u0142\u0105 \u0142a\u0144cuchow\u0105 w \u0142apie, albo za wajchami w kabinie drwalskiego kombajnu harvestera. Byle najwi\u0119cej nar\u017cn\u0105\u0107 i drogo sprzedawa\u0107, nie szukaj\u0105c nawet wiarygodnego uzasadnienia. Wezwanie biblijne z Ksi\u0119gi Rodzaju \u201eczy\u0144cie sobie ziemi\u0119 poddan\u0105\u201d ma wystarczy\u0107 tym czcicielom siekiery za alibi… Ale nie wystarczy \u2013 spisane b\u0119d\u0105 czyny i rozmowy… Zalecanie tym \u201egajowym\u201d lektury Scarfe’a by\u0142oby okrucie\u0144stwem, nieomal tortur\u0105, zakazana przez konwencje mi\u0119dzynarodowe. Lecz je\u015bli kiedy\u015b liczne zast\u0119py zbrodniczych le\u015bniczych szyszkowych trafi\u0105 na reedukacj\u0119 do ekologicznego Guantanamo, zg\u0142aszam si\u0119 na ochotnika do g\u0142o\u015bnego czytania przez megafony w celach dzie\u0142 Thoreau, Wajraka i Scarfe’a…
\nWprawdzie lektura \u201eKsi\u0119gi dziko\u015bci\u201d nie wyzwoli\u0142a we mnie natychmiastowej potrzeby dziko\u015bci, ale przywo\u0142a\u0142a (nie ca\u0142a \u2013 bez przesady…) wspomnienia z dzieci\u0144stwa i wczesnej m\u0142odo\u015bci, gdym para\u0142 si\u0119 zaawansowanym harcerstwem i \u0142az\u0119gostwem po g\u00f3rach krajowych (Bieszczady ju\u017c w 1962 roku…). Od tamtej pory staram si\u0119 co jaki\u015b czas sp\u0119dza\u0107 dni par\u0119 w naturalnym \u015brodowisku przyrodniczym, oddaj\u0105c si\u0119 umiarkowanemu, ostro\u017cnemu wariactwu. Nie \u017ceby od razu onie\u015bmiela\u0107 zaskro\u0144ce czy p\u0142oszy\u0107 ptaki lub raki, ale wej\u015b\u0107 w ich \u015bwiat i troch\u0119 potowarzyszy\u0107. Polecam ka\u017cdemu. Nawet bez lektury \u201eKsi\u0119gi dziko\u015bci’\u201d, kt\u00f3ra w moim przypadku nie jest \u017cadnym odkryciem, prze\u0142omem \u2013 ma znaczenie poboczne, porz\u0105dkowe i ciekawostkowe. Pora polubi\u0107 wschody i zachody s\u0142o\u0144ca, ba\u0142aganiarsk\u0105 krz\u0105tanin\u0119 s\u00f3jek, mg\u0142y w dolinkach nad potokami. tokowisko batalion\u00f3w na mokrad\u0142ach w Kterach (nie wiem, czy wci\u0105\u017c si\u0119 tam zlatuj\u0105…), stado arab\u00f3w na \u0142\u0105ce w Micha\u0142owie o poranku, tupot bia\u0142ych mew… Gotuj\u0105c si\u0119 do tych odmiennych stan\u00f3w \u015bwiadomo\u015bci warto kupi\u0107 i nosi\u0107 w kieszeni szwajcarski scyzoryk w czerwonych ok\u0142adkach i wbi\u0107 sobie do g\u0142owy, \u017ce najdoskonalszy z nowych wynalazk\u00f3w ludzko\u015bci \u2013 smartfon mianowicie \u2013 \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie nadaje si\u0119 do krzesania ognia…
\nTomasz Sas
\n(6 05 2018)<\/p>\n
\n