![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/mi\u0142oszewski-jak-zawsze-20171126poziom-e1525218883927-300x169.jpg\")
\nJak zawsze
\nGrupa Wydawnicza Foksal \u2013 Wydawnictwo WAB, Warszawa 2017<\/h4>\n
Rekomendacja: 3\/7<\/strong><\/span> \u201eBy\u0142 sobie dziad i baba,<\/em> Do\u015b\u0107 mam! Do\u015b\u0107 Zygmunta Mi\u0142oszewskiego w jego obecnej postaci: przed\u0119tego hucpiarza, efektownego beniaminka, samozwa\u0144czego farciarza, nie-skromnego (acz wr\u0119cz nieprzyzwoicie utalentowanego!) idola salon\u00f3w. M\u0142odzieniec \u00f3w (rocznik 1976; wi\u0119c doprawdy nie ma o czym m\u00f3wi\u0107…) dotkni\u0119ty zosta\u0142 stanowczo wyci\u0105gni\u0119tym paluszkiem matki Natury, obdarowany iskr\u0105 bo\u017c\u0105 o niepo\u015blednim nat\u0119\u017ceniu i potencjale. Talentem po prostu. Ale nikt mu nie powiedzia\u0142, \u017ce z darem tym nale\u017cy obchodzi\u0107 si\u0119 ostro\u017cniej ni\u017c ze szklanymi farfurkami z Murano, ni\u017c z rybk\u0105 fugu, ni\u017c z prababci\u0105 narzeczonej, podgryzan\u0105 przez zaawansowan\u0105 osteoporoz\u0119… Zygmunt Mi\u0142oszewski Jak zawsze Grupa Wydawnicza Foksal \u2013 Wydawnictwo WAB, Warszawa 2017 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Niebieska pigu\u0142ka wehiku\u0142em czasu? \u201eBy\u0142 sobie dziad i baba, bardzo starzy oboje. Ona kaszl\u0105ca i s\u0142aba, on skurczony we dwoje\u201d J\u00f3zef Ignacy Kraszewski (1838) Do\u015b\u0107 mam! Do\u015b\u0107 Zygmunta Mi\u0142oszewskiego w jego obecnej postaci: przed\u0119tego hucpiarza, efektownego beniaminka, samozwa\u0144czego farciarza, nie-skromnego (acz wr\u0119cz nieprzyzwoicie utalentowanego!) idola salon\u00f3w. M\u0142odzieniec \u00f3w (rocznik 1976; wi\u0119c doprawdy nie ma o czym m\u00f3wi\u0107…) dotkni\u0119ty zosta\u0142 stanowczo wyci\u0105gni\u0119tym paluszkiem matki Natury, obdarowany iskr\u0105 bo\u017c\u0105 o niepo\u015blednim nat\u0119\u017ceniu i potencjale. Talentem po prostu. Ale nikt mu nie powiedzia\u0142, \u017ce z darem tym nale\u017cy obchodzi\u0107 si\u0119 ostro\u017cniej ni\u017c ze szklanymi farfurkami z Murano, ni\u017c z rybk\u0105 fugu, ni\u017c z prababci\u0105 narzeczonej, podgryzan\u0105 przez zaawansowan\u0105 osteoporoz\u0119… Mi\u0142oszewski do\u015bwiadczy\u0142 mi\u0142o\u015bci czytelniczych t\u0142um\u00f3w (w naszej nieczytaj\u0105cej krainie p\u00f3\u0142analfabet\u00f3w to zjawisko samo w sobie tak rzadkie jak bia\u0142y wieloryb w Zalewie Zegrzy\u0144skim) na skal\u0119 nadnaturalnie rozd\u0119t\u0105. Z dw\u00f3ch powod\u00f3w: genialna akcja promocyjna i \u017ca\u0142osny deficyt dobrych tekst\u00f3w na rynku literatury rozrywkowej. Doprawdy Mi\u0142oszewski wobec n\u0119dzy tej bran\u017cy jawi\u0142 si\u0119 jako talent czystej wody – no brylant, no istny cud! I wszystko by by\u0142o w porz\u0105dku, i kwit\u0142y by szcz\u0119\u015bcia stokr\u00f3tki, zabrak\u0142oby w ko\u0144cu w\u0105tku, gdyby nie…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1036,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[13,16],"tags":[190],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1034"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1034"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1034\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2020,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1034\/revisions\/2020"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1036"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nNiebieska pigu\u0142ka wehiku\u0142em czasu?<\/span><\/h3>\n
\nbardzo starzy oboje.<\/em>
\nOna kaszl\u0105ca i s\u0142aba,<\/em>
\non skurczony we dwoje\u201d<\/em>
\nJ\u00f3zef Ignacy Kraszewski (1838)<\/p>\n
\nMi\u0142oszewski do\u015bwiadczy\u0142 mi\u0142o\u015bci czytelniczych t\u0142um\u00f3w (w naszej nieczytaj\u0105cej krainie p\u00f3\u0142analfabet\u00f3w to zjawisko samo w sobie tak rzadkie jak bia\u0142y wieloryb w Zalewie Zegrzy\u0144skim) na skal\u0119 nadnaturalnie rozd\u0119t\u0105. Z dw\u00f3ch powod\u00f3w: genialna akcja promocyjna i \u017ca\u0142osny deficyt dobrych tekst\u00f3w na rynku literatury rozrywkowej. Doprawdy Mi\u0142oszewski wobec n\u0119dzy tej bran\u017cy jawi\u0142 si\u0119 jako talent czystej wody – no brylant, no istny cud!
\nI wszystko by by\u0142o w porz\u0105dku, i kwit\u0142y by szcz\u0119\u015bcia stokr\u00f3tki, zabrak\u0142oby w ko\u0144cu w\u0105tku, gdyby nie krasnoludki… Te wredne potworki, ma\u0142e trolle grasuj\u0105ce w orszaku muzy Kalliope, zrobi\u0142y Mi\u0142oszewskiemu w domu ma\u0142\u0105 nebulizacj\u0119, co mu pomiesza\u0142o szyki i kierunki. Oszo\u0142omiony sukcesami wzi\u0119ty autor porz\u0105dnych powie\u015bci sensacyjno-kryminalnych z wyra\u017anymi tezami natury spo\u0142ecznej, politycznej b\u0105d\u017a edukacyjnej, wzi\u0105\u0142 rozbrat ze swoim gatunkowym przeznaczeniem. Zachcia\u0142o mu si\u0119 spenetrowa\u0107 krain\u0119 utopii, popr\u00f3bowa\u0107 literatury imaginacyjno- magicznej, rzeczywisto\u015bci przeinaczonej, byt\u00f3w r\u00f3wnoleg\u0142ych. Innymi s\u0142owy, zada\u0142 sobie pytanie bez ma\u0142a retoryczne \u2013 co by by\u0142o, gdyby? Gdyby inaczej roz\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 akcenty w dziejach, gdyby poprzesuwa\u0142y si\u0119 nieco koordynaty i wektory zdarze\u0144, gdyby historia nabra\u0142a innych zabarwie\u0144…
\nPowiedzmy to od razu: pr\u00f3ba si\u0142 Mi\u0142oszewskiego w nowym gatunku powiod\u0142a si\u0119 tak sobie… I w zwi\u0105zku z tym nie zachwyca. Ale bez przesady \u2013 to nie pora\u017cka. Po prostu jeden z licznych znanych literaturze przypadk\u00f3w rozej\u015bcia si\u0119 no\u017cyc mi\u0119dzy bogactwem zamys\u0142u tw\u00f3rczego a realnymi mo\u017cliwo\u015bciami czysto warsztatowej, rzemie\u015blniczej bieg\u0142o\u015bci autora. Nie jest to pe\u0142ne rozwarcie ostrzy, a tekst ma w sobie znamiona geniuszu \u201eintrygowania\u201d i kilka naprawd\u0119 dobrze poprowadzonych pomys\u0142\u00f3w fabularnych. Jest te\u017c zabawny miejscami… Co w znacznym stopniu \u0142agodzi poczucie artystycznego niedosytu lub zgo\u0142a klapy. Nie, nic z tych rzeczy \u2013 nie kl\u0119ska to, tylko poprzeczka zawis\u0142a jednak za wysoko… Zdarza si\u0119.
\nCausa proxima<\/em> ca\u0142ej intrygi wywiod\u0142a si\u0119 z rzekomo istniej\u0105cych w\u0142a\u015bciwo\u015bci metafizycznych, zgo\u0142a kosmogonicznych preparatu farmakologicznego, opatentowanego \u0107wier\u0107 wieku temu w szwajcarskich laboratoriach koncernu Pfizer, znanego pod nazw\u0105 sildenafil (w handlu detalicznym jako viagra…), stosowanego do leczenia zaburze\u0144 erekcji. Wi\u0119c dziad i baba, bardzo starzy oboje, obej\u015b\u0107 uroczy\u015bcie postanowili pi\u0119\u0107dziesi\u0105t\u0105 rocznic\u0119 swego pierwszego razu – przy \u015bwiecach, z kurczakiem z ro\u017cna, faworkami i butelk\u0105 francuskiego wina. Ona naby\u0142a komplecik erotycznej bielizny, on wprowadzi\u0142 do organizmu stosown\u0105 dawk\u0119 (mo\u017ce nawet przekroczy\u0142 zalecan\u0105 porcj\u0119…) wzmiankowanego sildenafilu. I si\u0119 porobi\u0142o… Dziad do ko\u0144ca sta\u0142 na wysoko\u015bci zadania, a babie wszystkie orgazmy jej \u017cycia przelecia\u0142y przez pami\u0119\u0107 (mi\u0119\u015bniow\u0105 te\u017c…) i przed oczyma. Innymi s\u0142owy: jubileuszowe bzykanko pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciolecia powiod\u0142o si\u0119 nadspodziewanie…
\nAle prawdziwe, znacznie rozleglejsze rezultaty sildenafilowego superorgazmu ujawni\u0142y si\u0119 rano. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce specyfik ten ma moc transcendentaln\u0105 \u2013 zgo\u0142a kosmiczn\u0105. W ka\u017cdym razie potrafi zgi\u0105\u0107 czasoprzestrze\u0144, cofn\u0105\u0107 bieg zdarze\u0144 o rzeczone pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat, o\u017cywi\u0107 dawno zmar\u0142ych i zapomnianych uczestnik\u00f3w… Ale przede wszystkim ma moc przeniesienia akcji do r\u00f3wnoleg\u0142ej rzeczywisto\u015bci: to\u017csamej terytorialnie, ale dziejowo zupe\u0142nie odmiennej. I niezupe\u0142nie wiadomo, czy ta r\u00f3wnoleg\u0142a rzeczywisto\u015b\u0107 istnieje \u201eod zawsze\u201d, czy te\u017c moc\u0105 sildenafilowego orgazmu zosta\u0142a jednorazowo wykreowana \u201eod teraz\u201d i w kompletnej postaci tylko na u\u017cytek dziada i baby. Innymi s\u0142owy: czy to byt realny, materialnie istniej\u0105cy \u2013 czy dwug\u0142owy fantom paralelnie zaimplantowany w m\u00f3zgach dziada i baby? W ka\u017cdym razie Ludwik (on\u017ce dziad) i Gra\u017cynka (ona\u017c baba) budz\u0105 si\u0119 rano w m\u0142odych, sprawnych, zdrowych, niespe\u0142na trzydziestoletnich pow\u0142okach cielesnych, za to z pe\u0142n\u0105 pami\u0119ci\u0105 i do\u015bwiadczeniami osiemdziesi\u0119ciolatk\u00f3w. Ale dookolna rzeczywisto\u015b\u0107 do\u015bwiadczeniom i pami\u0119ci przeczy, poczynaj\u0105c od obcego mieszkania, domu i topograficznie niemo\u017cliwego do zdefiniowania widoku za oknem. Po ostrej w\u00f3dce takie omamy si\u0119 zdarzaj\u0105, ale \u017ceby po seksie? Ale im bardziej dziad z bab\u0105 poszerzaj\u0105 obszar penetracji nowego \u015bwiata, w kt\u00f3rym rano wyl\u0105dowali po jubileuszowej nocy, tym bardziej przekonuj\u0105 si\u0119, \u017ce to mo\u017cliwe…
\nJest rok 1963. Mieszkanie okazuje si\u0119 dwupoziomowym apartamentem, blok to superjednostka mieszkalna projektu Le Corbusiera, postawiona okrakiem obok innych \u015bmierdz\u0105cych swojsk\u0105 kapust\u0105, ale francuskich w formie bloczysk w b\u0142ocie po s\u0142abo uprz\u0105tni\u0119tych ruinach getta (wi\u0119c jednak by\u0142o powstanie, a nawet dwa…). Warszawa bardzo zniszczona i odbudowana jako\u015b tak po \u0142ebkach, Pa\u0142acu Kultury i Nauki im. J\u00f3zefa Stalina oczywi\u015bcie nie ma (co za ulga!), za to na praskim brzegu mniej wi\u0119cej w miejscu, gdzie Stadion dzi\u015b Narodowy, sterczy tr\u00f3jkolorowa gigantyczna iglica. Rzeczywisto\u015b\u0107 postkoitalna Warszawy r\u00f3wnoleg\u0142ej \u2013 jej pejza\u017c, za\u0142o\u017cenia i obiekty urbanistyczne, budowle, ludno\u015b\u0107, jej obyczaje i tzw. \u017cycie codzienne to najlepsze fragmenty \u201eJak zawsze\u201d. Pod pi\u00f3rem Mi\u0142oszewskiego to miasto w obu swych postaciach o\u017cywa, pi\u0119knieje, staje si\u0119 sympatyczne \u2013 cho\u0107 jedna z nich to tylko fantom, awatar w okrutnej grze… Wida\u0107, \u017ce Mi\u0142oszewski naprawd\u0119 kocha Warszaw\u0119 bezwarunkowo i nie oczekuje wzajemno\u015bci… Czy\u017cby i jego viagra ponios\u0142a gdzie\u015b na miasto, a orgazm po\u0142askota\u0142 wyobra\u017ani\u0119?
\nAle mniejsza z tym… Dziad i baba musieli si\u0119 jako\u015b wpasowa\u0107 w now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 \u2013 mie\u0107 co je\u015b\u0107, zarabia\u0107, gdzie\u015b spa\u0107, co\u015b dupczy\u0107… Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Ludwik ma praktyk\u0119 psychoterapeuty i etat w Tworkach, a Gra\u017cyna nie jest urz\u0119dniczk\u0105 w Komisji Planowania, jeno nauczycielk\u0105 w osobliwej instytucji o\u015bwiatowej, zwanej Femmes Sans Fronti\u00e8res \u2013 oficjalne s\u0142u\u017c\u0105cej wyr\u00f3wnywaniu poziom\u00f3w i zap\u00f3\u017anienia cywilizacyjnego biednych s\u0142owia\u0144skich dziewcz\u0105t, a w rzeczywisto\u015bci b\u0119d\u0105cej obozem treningowym, produkuj\u0105cym na zyskowny eksport kadry maj\u0105ce urozmaici\u0107 francuski rynek matrymonialny, a zw\u0142aszcza s\u0142u\u017cy\u0107 tej cz\u0119\u015bci m\u0119skiej populacji na tym\u017ce rynku zaanga\u017cowanej, kt\u00f3ra z powodu znacznych deficyt\u00f3w przymiot\u00f3w osobistych w normalnej konkurencji nie mia\u0142a szans zdobycia partnerki; zreszt\u0105 do burdeli te\u017c tam rekrutowano…
\nAle dlaczego Francja? Ludwik i Gra\u017cyna zorientowali si\u0119 wpr\u0119dce, \u017ce w ich nowym 1963 roku to nie Zwi\u0105zek Radziecki jest patronem Polski \u2013 zwasalizowa\u0142a nas Francja. St\u0105d Le Corbusier, nab\u00f3r do burdeli i polska armia, pacyfikuj\u0105ca powstanie w Algierii. Okaza\u0142o si\u0119 bowiem, \u017ce po trzech latach rosyjskiej okupacji, po sfa\u0142szowanych wyborach w 1947 roku zachodni alianci powiedzieli \u201edo\u015b\u0107\u201d wujkowi Stalinowi i na serio zagrozili, \u017ce wrzuc\u0105 mu Bomb\u0119 do kremlowskiego ogr\u00f3dka. Wujaszek Joe jeszcze wtedy nie mia\u0142 czym odpowiedzie\u0107, wi\u0119c Sowieci zabrali wszystko, co potrafili unie\u015b\u0107 i wyprowadzili si\u0119 za Bug. Ich miejsce zaj\u0119li Francuzi, W demokratycznej polskiej republice rz\u0105dzi\u0142 socjaldemokratyczny prezydent Kwiatkowski (tak \u2013 przedwojenny budowniczy Gdyni i COP-u…), Gierek by\u0142 przyw\u00f3dc\u0105 opozycyjnej nacjonalistycznej partii pans\u0142owia\u0144skiej, a Gomu\u0142ka – zmarginalizowanych komunist\u00f3w. No i ten m\u0142ody Gucwa u ludowc\u00f3w! Wszystko inaczej \u2013 ale te\u017c do dupy; u Mi\u0142oszewskiego bowiem w tej odwr\u00f3conej rzeczywisto\u015bci r\u00f3wnoleg\u0142ej Polacy szansy nie wykorzystuj\u0105… Czyli jak zawsze. A dlaczego? To ju\u017c sobie doczytajcie… Jest w ka\u017cdym razie ciekawie. Polska g\u0142upota zbiorowa naciera i zwyci\u0119\u017ca. A Historia wraca w swe koleiny…
\nWida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce Mi\u0142oszewski przy pisaniu \u015bwietnie si\u0119 bawi\u0142 \u2013 do\u015b\u0107 \u015blad\u00f3w tej uciechy zostawi\u0142… Sam pomys\u0142 z viagr\u0105 jako wehiku\u0142em czasu jest dostatecznie rozkoszny. A te r\u00f3wnoleg\u0142e wizje Polski w innej rzeczywisto\u015bci s\u0105 najwy\u017cszej pr\u00f3by. Wytrzymuj\u0105 bez problem\u00f3w i w\u0105tpliwo\u015bci konfrontacj\u0119 z innymi tego rodzaju chwytami retorycznymi. Wykreowano ju\u017c w literaturze tak\u0105 fikcyjn\u0105, r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 Polsk\u0119, w kt\u00f3rej kataklizmu wojny nie by\u0142o, Warszawa pi\u0119kna jak przed wojn\u0105 nowoczesny dworzec g\u0142\u00f3wny kolei pa\u0144stwowych mia\u0142a na Powi\u015blu, Krzy\u015b Kamil Baczy\u0144ski (nie zgin\u0105\u0142 w powstaniu, bo przecie\u017c \u017cadnego powstania nie by\u0142o), wiecznie na haju w egzystencjalnie powyci\u0105ganym swetrzysku gra\u0142 sw\u0105 rol\u0119 literackiego enfant terrible, kr\u0105\u017c\u0105c mi\u0119dzy stolikami w \u201eZiemia\u0144skiej\u201d albo u Wr\u00f3bla, a najwy\u017cszy gmach stolicy zwa\u0142 si\u0119 Nalewki Plaza… I teraz zagadka: kto jest autorem tej \u015blicznej utopii? Nie\u0142atwe \u2013 ale ko zgadnie, mo\u017ce sobie \u2013 syt chwa\u0142y! – postawi\u0107 sojowe latte w starbuniu…
\nFakt, \u017ce z kompletn\u0105 fantazj\u0105 Mi\u0142oszewskiego \u017cadne inne byty r\u00f3wnoleg\u0142e wykreowane przez mniej utalentowanych mistrz\u00f3w krajowej fantastyki r\u00f3wna\u0107 si\u0119 nie mog\u0105. Zastanowi\u0142a mnie tylko jedna luka, niekonsekwencja w jego finezyjnej konstrukcji intelektualnej… Chodzi oczywi\u015bcie o transcendentaln\u0105 moc sprawcz\u0105 sildenafilu jako praprzyczyny Wielkiego Orgazmu, zdolnego i czas zap\u0119tli\u0107, i odwraca\u0107 Bieg Historii. Istotne jest tu pytanie, czy Wielki Orgazm zadzia\u0142a\u0142by wstecz, pozwalaj\u0105c wyj\u015b\u0107 z p\u0119tli czasu i wr\u00f3ci\u0107 do naturalnego Biegu Historii. A zw\u0142aszcza, czy by\u0142oby to mo\u017cliwe do osi\u0105gni\u0119cia tylko si\u0142ami natury, bez stymulacji farmakologicznej; wiadomo bowiem, \u017ce w takiej cho\u0107by epoce lat 60. viagry jeszcze nie by\u0142o, a stosowane wtedy preparaty – jak johimbina czy kantarydyna (potocznie \u201ehiszpa\u0144ska mucha\u201d) – w por\u00f3wnaniu z sildenafilem skuteczno\u015b\u0107 mia\u0142y blisk\u0105 zeru… Innymi s\u0142owy brutalnie m\u00f3wi\u0105c: czy to, co zosta\u0142oby s-pierdolone, da\u0142oby si\u0119 r\u00f3wnie \u0142atwo, lekko i przyjemnie od-pierdoli\u0107?
\nTomasz Sas<\/strong>
\n(1 05 2018)<\/strong><\/p>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"