{"id":19,"date":"2017-06-13T20:15:46","date_gmt":"2017-06-13T18:15:46","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?page_id=19"},"modified":"2017-07-03T20:04:10","modified_gmt":"2017-07-03T18:04:10","slug":"blog","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/blog\/","title":{"rendered":"Rekomendacje"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Kto sieje wiatr<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Donna Leon\u00a0 Kto sieje wiatr Prze\u0142o\u017cy\u0142a Ma\u0142gorzata Kaczarowska Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Ostatnie s\u0142owo nale\u017cy do psa… Gwa\u0142towna (a wi\u0119c prawdopodobnie zbrodnicza) \u015bmier\u0107 \u201eobcego\u201d w obr\u0119bie weneckiej laguny zawsze budzi niepok\u00f3j w\u015br\u00f3d weneckiego establishmentu polityczno-socjalnego. Czemu? To proste. Ze wzgl\u0119du na swoje interesy i powi\u0105zania wspomniany establishment nade wszystko ceni sobie dyskrecj\u0119 i \u015bwi\u0119ty spok\u00f3j. I cisz\u0119… A tymczasem zbrodnia (z udzia\u0142em \u201eobcego\u201d w roli ofiary) na bank przyci\u0105gnie uwag\u0119 medi\u00f3w, a za ni\u0105 \u2013 zainteresowanie wy\u017cszych (czytaj: sto\u0142ecznych) czynnik\u00f3w politycznych i policyjnych. Po co nam to? Tote\u017c gdy przypadek gwa\u0142townej \u015bmierci dotyczy zarobkowego imigranta z Dalekiego Wschodu, politycznego uciekiniera z Bliskiego Wschodu czy zwyk\u0142ego vu cumpre \u2013 sprzedawc\u0119 podr\u00f3bek z Afryki, lokalna policja \u2013 je\u015bli nie uda si\u0119 sprawy zamie\u015b\u0107 pod dywan \u2013 stara si\u0119 mie\u0107 kwity i raporty z czynno\u015bci w najwi\u0119kszym porz\u0105dku, na wypadek niezdrowego, ale prawdopodobnego zainteresowania \u201esi\u0142y wy\u017cszej\u201d czyli medi\u00f3w i polityk\u00f3w… Tak, przynajmniej wed\u0142ug opinii Donny Leon (moim zdaniem nie odbiegaj\u0105cej zanadto od prawdy), wygl\u0105da sytuacja polityczna wok\u00f3\u0142 gwa\u0142townych zgon\u00f3w (ze \u015bladami udzia\u0142u os\u00f3b trzecich) obcokrajowc\u00f3w, nawet gdy s\u0105 nic nieznacz\u0105cymi emigrantami z dalekiej Azji czy Afryki. Na szcz\u0119\u015bcie tym razem Donna Leon nie przy\u0142o\u017cy\u0142a nale\u017cytej uwagi…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> krymina\u0142<\/a>, polecam<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Donna Leon<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Przemienienie<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Szczepan Twardoch\u00a0 Przemienienie Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2026 Rekomendacja: 2\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Zatwardzenie czy rozwolnienie? Kanibalizacji ci\u0105g dalszy… Czyli zn\u00f3w \u0142obuzerski koncept Twardocha: wydanie drugie u nowego wydawcy \u2013 przejrzane i poprawione przez autora. Jak przejrzane i na ile poprawione \u2013 nie wiadomo. Bo i komu chcia\u0142oby si\u0119 bra\u0107 obie edycje r\u00f3wnolegle na warsztat i por\u00f3wnywa\u0107? Dobrze mniemacie \u2013 nikomu. Zreszt\u0105 \u2013 po co? By przy\u0142apa\u0107 autora na szalbierstwie? Wolne \u017carty. To przecie\u017c zabieg ca\u0142kowicie dozwolony, pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem: etycznym, prawnym, estetycznym, intelektualnym tudzie\u017c ekonomicznym. Dop\u00f3ki autor prokuruje to sam \u2013 w\u0142asnor\u0119cznie na sw\u00f3j rachunek i pod w\u0142asnym sztandarem. Twardochowi nieobce s\u0105 relacje i pomys\u0142y biznesowe, wi\u0119c robi to z wdzi\u0119kiem i bez cienia konfuzji. Ale pytanie \u2013 z jakim skutkiem \u2013 mamy prawo postawi\u0107 zawsze. Z Twardocha jest niezgorszy zdolniacha, wi\u0119c mo\u017cna si\u0119 by\u0142o spodziewa\u0107, \u017ce po \u201eremoncie\u201d jego \u201ePrzemienienie\u201d wyzb\u0119dzie si\u0119 piwnicznej patyny okazjonalnego, tuzinkowego i prowincjonalnego komercyjnego druku sensacyjnego na modny temat sprzed prawie dwudziestu lat \u2013 ale dzi\u015b nieco zwietrza\u0142ego i pretensjonalnego. Pocz\u0105wszy od tytu\u0142u… Przemienienie (transfiguratio) w liturgii chrze\u015bcijan to wa\u017cny akt ziemskiej misji Jezusa, kt\u00f3ry ludziom (a konkretnie trzem swoim uczniom: Piotrowi, Jakubowi i Janowi) \u2013 do tej pory mniemaj\u0105cym, i\u017c On to cz\u0142owiek,…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> polecam<\/a>, thriller sensacyjny<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Szczepan Twardoch<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Grom z jasnego nieba<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Laura Cumming\u00a0 Grom z jasnego niebaPrze\u0142o\u017cy\u0142a Anna Sak Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Fabritius przez proch w proch obr\u00f3cony… Powiedzie\u0107, \u017ce to cholernie dobra ksi\u0105\u017cka \u2013 to nic nie powiedzie\u0107. I powiedzie\u0107 zarazem wszystko. A przecie\u017c to tylko o malarstwie… Wyspecjalizowana i teoretycznie nie dla wszystkich. Bo i to konkretne malarstwo te\u017c nie dla wszystkich \u2013 cho\u0107 popularne i powszechnie znane \u2013 z jednym z wy\u017cszych \u015bwiatowych wska\u017anik\u00f3w ogl\u0105dalno\u015bci. To malarstwo holenderskie. I to wcale nie ca\u0142e \u2013 lecz w okre\u015blonej epoce: po van Eycku, po Boschu i po wczesnych postaciach z familii Bruegl\u00f3w (osobliwie po Pieterze Starszym). Czyli wiek XVII, zwany przez znawc\u00f3w i badaczy Z\u0142otym Wiekiem, b\u0119d\u0105cym w istocie kwintesencj\u0105 malarstwa holenderskiego jako gatunku, zjawiska, szko\u0142y, idei sztuki – a nawet teorii widzenia. To akurat Malarstwo Holenderskie jest bowiem czym\u015b daleko wi\u0119kszym ni\u017c megakolekcja obraz\u00f3w, spojonych czasem i miejscem powstania. To niew\u0105tpliwie Zdarzenie, zbiorowy akt tw\u00f3rczy o znaczeniu daleko wykraczaj\u0105cym poza swe terytorium i sens czysto artystyczny. Mam paskudny (bo zapewne ma\u0142o elegancki) nawyk w obcowaniu z ksi\u0105\u017ckami nowymi i dot\u0105d nieznanymi \u2013 po prostu na chybi\u0142 trafi\u0142 otwieram je gdzie\u015b w \u015brodku i czytam od przypadkowego wiersza, kt\u00f3ry pierwszy wszed\u0142 mi przed oczy….<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> biografistyka<\/a>, monografia artystyczna<\/a>, polecam<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Laura Cumming<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Isola<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Allegra Goodman\u00a0 \u00a0IsolaPrze\u0142o\u017cy\u0142a Monika Pop\u0142awskaWydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 5\/7Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Robinsonada feministyczna \u015awiat jest wysp\u0105. To wiadomo od dawna. Nawet najludniejszy, najwi\u0119kszy kontynent to te\u017c wyspa. W og\u00f3le wszystko jest wysp\u0105 \u2013 nasze \u017cycie, spos\u00f3b my\u015blenia, wyobra\u017ania, zasi\u0119g wzroku, stan \u015bwiadomo\u015bci, przedmioty i obrazy, ksi\u0105\u017cki i pami\u0119\u0107… Pami\u0119\u0107 zw\u0142aszcza jest wysp\u0105. Cho\u0107 nie da si\u0119 narysowa\u0107 jej mapy \u2013 bo jest wysp\u0105, lecz w nieustannym ruchu, nie do uchwycenia \u017cadnym pisad\u0142em na papierze, nawet na chybcika patykiem na piasku \u2013 ubywa jej i przybywa r\u00f3wnocze\u015bnie. Zreszt\u0105 cz\u0142owiek te\u017c jest wysp\u0105 – istot\u0105 wyspy bowiem jest oddzielno\u015b\u0107. I samotno\u015b\u0107, a w\u0142a\u015bciwie odr\u0119bno\u015b\u0107. Nie przypadkiem s\u0142owa isola i isolation wsp\u00f3lny maj\u0105 rdze\u0144… Nasze metaforyczne wyspy nie s\u0105 bezludne \u2013 tam, gdzie my jeste\u015bmy wyspiarzami, nasza obecno\u015b\u0107 wystarczy, by uczyni\u0107 je \u015bwiatami zdatnymi do \u017cycia. Czasem jednak o prawo do egzystencji na naszej wyspie trzeba powalczy\u0107 \u2013 nie wystarczy zostawi\u0107 \u015blad stopy na piasku. Nie wiem, czy Allegra Goodman ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 wyspy (w sensie \u201ezabudowy\u201d teoretycznej oraz ideowej prozatorskiego pomys\u0142u), ale fenomenalnie spo\u017cytkowa\u0142a osi\u0105gni\u0119cia nurtu literatury przygodowej (i nie tylko przygodowej \u2013 by rzeczy nie trywializowa\u0107), kt\u00f3ry mo\u017cna nazwa\u0107 roboczo \u201erobinsonad\u0105\u201d. A w istocie \u2013 to relacja z przebiegu konfliktu (cho\u0107…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> polecam<\/a>, powie\u015b\u0107 historyczna<\/a>, proza przygodowa<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Allegra Goodman<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Ostatni smrek<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Maria G\u0105sienica-Zawadzka\u00a0 Ostatni smrek Wydawnictwo Otwarte, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Za du\u017co, za g\u0119sto… Niedobre my\u015bli, kt\u00f3re mnie nasz\u0142y po lekturze poprzedniej ksi\u0105\u017cki Maryny z G\u0105sienic\u00f3w \u2013 czyli \u201eCiemi\u0119\u017cycy\u201d (rekomendacja w tym blogu \u2013 18 lipca 2025 roku) \u2013 ze wszystkim nie odesz\u0142y, gdy odk\u0142ada\u0142em \u201eOstatniego smreka\u201d. Nadal mniemam, i\u017c pisarskie ambicje pani G\u0105sienicy-Zawadzkiej nie pokrywaj\u0105 si\u0119 (w sensie: s\u0105 jednak wi\u0119ksze…) z jej czysto intelektualn\u0105 sprawno\u015bci\u0105 wartkiego, niezak\u0142\u00f3conego niczym opowiadania. Sk\u0142ama\u0142bym wszak\u017ce nie\u017cyczliwie, gdybym utrzymywa\u0142, i\u017c przez te kilka ostatnich miesi\u0119cy jej ambicje i sprawno\u015bci nie zbli\u017cy\u0142y si\u0119 ku sobie. Bo zbli\u017cy\u0142y si\u0119 wyra\u017anie \u2013 g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 doskonalenia prozatorskiej praxis… No c\u00f3\u017c \u2013 bieg\u0142o\u015bci w konfabulowaniu (w pozytywnym sensie!) pani G\u0105sienicy odm\u00f3wi\u0107 nie mo\u017cna \u017cadn\u0105 miar\u0105. Pomys\u0142 wykreowania g\u00f3ralskiego sprzysi\u0119\u017cenia, maj\u0105cego na celu \u201eodceprzenie\u201d, per fas et nefas, Ko\u015bcieliska \u2013 jednej z najpi\u0119kniejszych wsi podtatrza\u0144skich \u2013 by przywr\u00f3ci\u0107 naturalny porz\u0105dek rzeczy (znaczy wedle plemiennej, g\u00f3ralskiej woli) i odzyska\u0107 rodzime pejza\u017ce \u2013 wydaje si\u0119 by\u0107 cokolwiek naiwny. Nawet po \u201euzbrojeniu\u201d intrygi w nieodzowny na Podhalu aspekt ekonomiczny (ech, te dutki…) sprawa nie wygl\u0105da szczeg\u00f3lnie wiarygodnie. Lecz przecie\u017c nie o to chodzi… To kwestia \u015blebody imaginacyjnej \u2013 autorce wolno stworzy\u0107 figur\u0119 ideowo zmotywowanego autochtona, kt\u00f3ry chce si\u0119…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> polecam<\/a>, powie\u015b\u0107 detektywistyczna<\/a>, thriller<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Maria G\u0105sienica-Zawadzka<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\t2 komentarze<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Karawele<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Ant\u00f3nio Lobo Antunes Karawele Prze\u0142o\u017cy\u0142 Wojciech Charchalis Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Kraina wytartych cieni i zgaszonych mit\u00f3w Gr\u00e2ndola, vila morena,Terra da fraternidadeO povo \u00e9 quem mais ordenaDentro de ti, \u00f3 cidade.(pierwsza zwrotka banalnej w sumie piosenki, napisanej i wykonanej w 1971 roku przez portugalskiego barda Jose Afonso; 25 kwietnia 1974 roku 20 minut po p\u00f3\u0142nocy lizbo\u0144skie archidiecezjalne Radio Renascen\u00e7a nada\u0142o j\u0105 na ca\u0142y kraj \u2013 by\u0142 to um\u00f3wiony sygna\u0142 do rozpocz\u0119cia wojskowo-lewicowego przewrotu,znanego w historii jako Rewolucja Go\u017adzik\u00f3w…) Jeden z najwspanialszych, pokr\u0119conych i zuchwa\u0142ych koncept\u00f3w fabularnych w dziejach ca\u0142ej literatury \u015bwiatowej w\u0142a\u015bnie macie przed oczami. Portugalski pisarz Ant\u00f3nio Lobo Antunes (z zawodu lekarz psychiatra, co sporo t\u0142umaczy) i weteran wojny w Angoli \u2013 ostatniej wojny kolonialnej re\u017cimu Salazara \u2013 wykorzysta\u0142 Rewolucj\u0119 Go\u017adzik\u00f3w, kt\u00f3ra jego kraj przeora\u0142a do samej go\u0142ej calizny, wywalaj\u0105c wszystko na nice, razem z bebechami historii, by rozprawi\u0107 si\u0119 z mitami swej ojczyzny, \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 portki z pomnik\u00f3w. W tych dniach \u2013 a dok\u0142adnie 5 marca \u2013 83-letni Antunes zamilk\u0142 na zawsze, nie doczekawszy si\u0119 zas\u0142u\u017conego nade wszystko Nobla (to niestety nie jest jedyne zaniechanie, kt\u00f3re obci\u0105\u017ca sumienia szwedzkich akademik\u00f3w, ale za to wyj\u0105tkowo bolesne…). Szkoda \u2013 ale co\u015b wa\u017cnego do przeczytania…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> historia<\/a>, polecam<\/a>, proza rozliczeniowa<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Ant\u00f3nio Lobo Antunes<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Czyngis Chan<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Jack Weatherford Czyngis Chan Prze\u0142o\u017cy\u0142a Dorota Kozi\u0144ska Wydawnictwo Znak Horyzont, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Imperium rz\u0105dzone z siod\u0142a i pod bu\u0144czukiem Widok z okien wagon\u00f3w kolei transsyberyjskiej (po opuszczeniu strefy Bajka\u0142u) na odcinku z U\u0142an-Ude do Czyty i dalej ku Birobid\u017canowi nale\u017cy do najmniej ekscytuj\u0105cych na \u015bwiecie \u2013 dwa dni przez pusty, prawie bezle\u015bny step (ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie, \u017ce nie wy\u0142\u0105cznie p\u0142aski jak st\u00f3\u0142; g\u00f3rki nawet spore i mi\u0142e dla oka tu i \u00f3wdzie si\u0119 trafiaj\u0105…). Czasem po drodze (raczej umownej) obok toru telepie si\u0119 stara buchanka, wzniecaj\u0105c tumany kurzu, czasem cz\u0142apie je\u017adziec na koniu, w kazionnej kufajce i czapie ze zwisaj\u0105cym szpicem \u2013 to miejscowy Buriat pod\u0105\u017ca gdzie\u015b, za swoimi sprawami… Co pi\u0119\u0107dziesi\u0105t wiorst mniej wi\u0119cej stacyjka-mijanka, podobna do poprzedniej (i nast\u0119pnej), okolona fantazyjnym z\u0142omowiskiem \u017celaznych resztek po gospodarce planowej komunistycznego raju. Czasem rzeczka bystra si\u0119 trafi, p\u0142yn\u0105ca szparko na p\u00f3\u0142noc. Ale w sumie \u2013 pa dikim stiepiam Zabajkalja… Kilkaset (g\u00f3ra trzysta…) kilometr\u00f3w na po\u0142udnie od tej drogi, w okoliczno\u015bciach przyrody w zasadzie identycznych, tyle \u017ce ju\u017c za granicami krainy buriackiej, w Mongolii, w miejscu mi\u0119dzy rzek\u0105 Onon a rzek\u0105 Kerulen\u2013 w stepie takim samym, jak ten zabajkalski \u2013 w roku 1162 (prawdopodobnie, nie na pewno…), czyli…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> biografistyka<\/a>, esej historyczny<\/a>, naukowa monografia<\/a>, polecam<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Jack Weatherford<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Zimne krematorium<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

J\u00f3zsef Debreczeni\u00a0 Zimne krematorium Prze\u0142o\u017cy\u0142 Daniel Warmuz Wydawnictwo Filia, Pozna\u0144 2025 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 …kominy zaci\u0105gni\u0119te na wart\u0119… Literatur\u0119 \u015bwiatow\u0105 zalewa tsunami Holokiczu, tej osobliwej odnogi popkultury, kt\u00f3ra za cel obra\u0142a eksploatowanie (komercyjne, dla zarobku) bolesnej kwestii Zag\u0142ady. Dlaczego? Sk\u0105d legiony pisarczyk\u00f3w-grafoman\u00f3w czerpi\u0105 niezachwian\u0105 pewno\u015b\u0107, \u017ce s\u0105 potrzebni literaturze i publiczno\u015bci, czemu twierdz\u0105, \u017ce maj\u0105 klucz do serc czytelnik\u00f3w? Co zreszt\u0105 mo\u017ce polega\u0107 na prawdzie, gdy si\u0119 zwa\u017cy wydawnicze sukcesy i obroty (w sensie finansowym) holokiczowc\u00f3w? Sk\u0105d si\u0119 bierze rynkowe zapotrzebowanie na tandet\u0119 niby z gett, kacet\u00f3w, krematori\u00f3w? Dlaczego publika \u0142yka bez oporu ewidentne fa\u0142szerstwa historyczne i bajdy bez najmniejszych cho\u0107by oznak prawdopodobie\u0144stwa? Nie wiem. To trzeba by\u0142oby wnikliwie zbada\u0107 \u2013 z udzia\u0142em historyk\u00f3w, socjolog\u00f3w, antropolog\u00f3w kultury, psycholog\u00f3w i psychiatr\u00f3w. Intuicja wszelako podpowiada mi, \u017ce chodzi\u0107 mo\u017ce o niezaspokojony na innej drodze instynkt uczestnictwa – cho\u0107by zdalnego, imaginacyjnego – w koszmarze, kt\u00f3ry niekoniecznie i nie zawsze \u017ale si\u0119 ko\u0144czy. A krematoryjne t\u0142o sw\u0105 brutaln\u0105 jednoznaczno\u015bci\u0105 wydatnie przecie\u017c wzmaga emocje pierwszoplanowej intrygi \u2013 na og\u00f3\u0142 romansowej… W ka\u017cdym razie literatura ze s\u0142owem Auschwitz w tytule i pasiakiem na ok\u0142adce sprzedaje si\u0119 dwa razy szybciej i gor\u0119cej ni\u017c teksty r\u00f3wnie durne i bezczelne, ale pozbawione miana Auschwitzu na czele… Czemu?…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> esej autobiograficzny<\/a>, polecam<\/a>, reporta\u017c<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> J\u00f3zsef Debreczeni<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

G\u0142os z piek\u0142a<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Marek Krajewski\u00a0 G\u0142os z piek\u0142a Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2025 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Demon te\u017c cz\u0142owiek… Archipelag ksi\u0105g grozy i zagadek, sporz\u0105dzany przez mistrza Marka, wci\u0105\u017c jest in statu nascendi, ale tempo przyrostu wyra\u017anie przyspiesza. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 gatunkowa te\u017c si\u0119 zag\u0119szcza. Dwa r\u00f3wnoleg\u0142e \u201etwory\u201d prozatorskie \u2013 \u0141a\u0144cuch Mocka i Wyspy Popielskie \u2013 rosn\u0105 mniej wi\u0119cej jednakowo, wypi\u0119trzaj\u0105c si\u0119 w rytmie zaburze\u0144 tektonicznych dna; gdzie\u015b na uboczu zaleg\u0142y trzy (na razie zapewne) wysepki o innej proweniencji \u2013 \u0142adne i nieszkodliwe. A insularny \u0141a\u0144cuch Mocka nabrzmia\u0142 gdzie\u015b stronami i tak pocz\u0105\u0142 si\u0119 prawdziwy spin-off, czyli poboczny w\u0105tek koralowych atoli Herberta Anwaldta (dotychczas jedna, ale pewnie przyro\u015bnie ich wi\u0119cej). Koordynat\u00f3w nie podaj\u0119 \u2013 niech si\u0119 o dane do nawigacji martwi\u0105 wydawcy. Wa\u017cne jest, \u017ce przygody Herberta Anwaldta otwieraj\u0105 nowe mo\u017cliwo\u015bci penetracyjne dla prozy Krajewskiego \u2013 a to z uwagi na wykszta\u0142cenie, pewne osobiste predyspozycje i publiczny kontekst egzystowania wykreowanej pieczo\u0142owicie figury m\u0142odego adepta psychiatrii. Nasz ulubiony autor, wyra\u017anie w tej chwili skr\u0119caj\u0105cy od rekonstrukcyjnej powie\u015bci kryminalnej ku prozie grozy, horroru i epatowania wywalonymi na wierzch bebechami \u2013 oczywi\u015bcie \u0142apie mocny wiatr w \u017cagle. I szparko nawiguje w stron\u0119 z\u0142owieszczej literatury koszmaru. Ile w tym jest autentycznej potrzeby ducha, a ile zad\u0119cia pour \u00e9pater…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> horror<\/a>, krymina\u0142 rekonstrukcyjny<\/a>, polecam<\/a>, powie\u015b\u0107 detektywistyczna<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Marek Krajewski<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Zemsta<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Igor Brejdygant Zemsta Wydawnictwo \u015awiat Ksi\u0105\u017cki, Warszawa 2025 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 2\/5 Brzytwa Ockhama Na stacji Poro\u017ce D\u0142ugie,gdzie\u015b w bi\u0142gorajskim powiecie,familii niejakich Wronk\u00f3wkiepsko si\u0119 wiod\u0142o na \u015bwiecie…(swobodna do\u015b\u0107 przer\u00f3bka poematu o Piotrze P\u0142aksiniepi\u00f3ra Juliana Tuwima) Czy ju\u017c m\u00f3wi\u0142em, \u017ce Igor Brejdygant niez\u0142ym pisarzem jest? Na pewno \u2013 przecie\u017c pisz\u0119 o nim ju\u017c pi\u0105ty raz, rekomenduj\u0105c jego ksi\u0105\u017cki, wi\u0119c nie mog\u0142em tego nie zauwa\u017cy\u0107. No wi\u0119c repeto \u2013 Igor Brejdygant niez\u0142ym jest pisarzem, a w\u0142a\u015bciwie to dobrym ponad przeci\u0119tn\u0105 miar\u0119 krajow\u0105. Na pewno w \u015bcis\u0142ej czo\u0142\u00f3wce si\u0119 mie\u015bci. Napisa\u0142 i wyda\u0142 jedena\u015bcie powie\u015bci kryminalnych i sensacyjnych, a wed\u0142ug jego scenariuszy zrealizowano dwana\u015bcie film\u00f3w i seriali. Nie ma w tym dorobku \u017cadnego seryjnego, grafoma\u0144skiego ch\u0142amu, \u017cadnej mas\u00f3wki dla \u0107wier\u0107inteligent\u00f3w \u2013 jeno sama rozrywka na najwy\u017cszym poziomie. Igor Brejdygant \u2013 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b z t\u0142umu osobnik\u00f3w p\u0142ci obojga, zarobkuj\u0105cych na dostarczaniu byle jakiego thrillerowatego \u201ekontentu\u201d na ch\u0142onny rynek ksi\u0105\u017cki i telewizji \u2013 to mistrz kreacji, iluzjonista suspensu i wybitny architekt formy oraz znawca tego osobliwego j\u0119zyka, kt\u00f3ry wyst\u0119puje w dorzeczu Wis\u0142y i Odry pod nazw\u0105 \u201epolski\u201d. Lektura jego tekst\u00f3w to czysta przyjemno\u015b\u0107! Nachwaliwszy si\u0119 Brejdyganta (ale nie ponadmiarowo, jak mniemam) w tej niewymuszonej (nikt mi glocka w \u017cebra nie wciska\u0142),…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> polecam<\/a>, powie\u015b\u0107 detektywistyczna<\/a>, thriller sensacyjny<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Igor Brejdygant<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Sprawa Stalina<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Giles Milton Sprawa Stalina Prze\u0142o\u017cy\u0142 Marek FedyszakWydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Pi\u0119kna Kasia i jej m\u0105dry tatu\u015b w krainie dzikus\u00f3w Wczesn\u0105 wiosn\u0105 1941 roku sprawy brytyjskiego imperium sz\u0142y do\u015b\u0107 kiepsko. Euforia (sk\u0105din\u0105d zreszt\u0105 do\u015b\u0107 ostro\u017cna) po odparciu w letnio-jesiennej (1940) Bitwie o Angli\u0119 ofensywy Luftwaffe, kt\u00f3ra mia\u0142a utorowa\u0107 bezpieczn\u0105 drog\u0119 do inwazji Wehrmachtu na Wyspy, min\u0119\u0142a; zreszt\u0105 bombowce G\u00f6ringa nadal nieustannie atakowa\u0142y Londyn. U-booty na Atlantyku zatapia\u0142y coraz wi\u0119cej statk\u00f3w z zaopatrzeniem. W Afryce P\u00f3\u0142nocnej nieudolnych W\u0142och\u00f3w skutecznie wspar\u0142y niemieckie jednostki pancerne Afrikakorps, dowodzone przez genera\u0142a Erwina Rommla. W kontynentalnej Europie Hitler ju\u017c nie mia\u0142 licz\u0105cych si\u0119 przeciwnik\u00f3w \u2013 zreszt\u0105 Jugos\u0142awi\u0119 i Grecj\u0119 niebawem b\u0142yskawicznie pokona\u0142; a na wschodzie… Na wschodzie panowa\u0142 spok\u00f3j, za\u015b komunistyczne mocarstwo Stalina skrupulatnie wype\u0142nia\u0142o postanowienia paktu o nieagresji z III Rzesz\u0105. Na dalszym Wschodzie \u2013 no c\u00f3\u017c, wywiad i analitycy sytuacji wojennej donosili, \u017ce Japo\u0144czycy co\u015b kombinuj\u0105. Wojn\u0119 z Hitlerem Brytyjczycy toczyli w zasadzie samotnie, chocia\u017c powoli mobilizowali si\u0142y i zasoby imperialne \u2013 z Kanady, Indii, Australii i Po\u0142udniowej Afryki przede wszystkim. Ale o prze\u0142omie w wojnie mowy by\u0107 nie mog\u0142o; w gr\u0119 wchodzi\u0142o raczej ofiarne powstrzymywanie rozp\u0119dzonego przeciwnika i wspomagane dyplomacj\u0105 oczekiwanie na rozw\u00f3j wypadk\u00f3w. Premier wojennego gabinetu…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> monografia historyczna<\/a>, polecam<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Giles Milton<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Z\u0142oty Szlak<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

William Dalrymple\u00a0 Z\u0142oty Szlak Prze\u0142o\u017cy\u0142a Berenika Janczarska Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2025 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 \u015awiat jest drog\u0105… 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 0… Ten ci\u0105g znamy jako cyfry (wtedy, gdy s\u0105 graficznymi przedstawieniami u\u017cywanych w systemie liczenia znak\u00f3w) lub liczby (gdy s\u0105 oznaczeniami warto\u015bci i pozycji w systemie liczenia) arabskie. W nazwie kryje si\u0119 oczywi\u015bcie wyra\u017ana sugestia pochodzenia matematycznego systemu dziesi\u0119tnego \u2013 z Arabii mianowicie, czemu zreszt\u0105 nie przeczy\u0142 znamienity propagator systemu \u2013 w\u0142oski uczony matematyk Leonardo z Pizy, znany powszechnie jako Fibonacci (czyli syn rodu Bonaccich). Jego dzie\u0142o \u201eLiber Abaci\u201d, kopiowane masowo i ciesz\u0105ce si\u0119 estym\u0105 kupc\u00f3w i bankier\u00f3w, w pewnym sensie zrewolucjonizowa\u0142o ksi\u0119gowo\u015b\u0107 i w og\u00f3le praktyk\u0119 pos\u0142ugiwania si\u0119 liczbami (a tzw. ci\u0105g Fibonacciego \u2013 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21 itd… – to kamie\u0144 milowy zastosowa\u0144 matematyki jako takiej). Ale Fibonacci raczej nie wiedzia\u0142, \u017ce jego arabscy nauczyciele i mentorzy s\u0105 tylko… po\u015brednikami, a tak naprawd\u0119 system liczenia dziesi\u0119tnego powsta\u0142 du\u017co wcze\u015bniej (zanim Arabowie – wyznawcy Allaha i jego proroka Mahometa, wy\u0142onili si\u0119 z piask\u00f3w pustyni bliskowschodniej i zacz\u0119li cokolwiek znaczy\u0107) oraz par\u0119 tysi\u0119cy mil dalej na wsch\u00f3d \u2013 w \u017cyznych dolinach rzek Indusu, Gangesu i Brahmaputry,…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> historia<\/a>, monografia historyczna<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> William Dalrymple<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Na Szewskiej<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Cezary \u0141azarewicz\u00a0 Na Szewskiej. Sprawa Stanis\u0142awa Pyjasa Wydawnictwo Czytelnik, Warszawa 2024 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Takich dw\u00f3ch jak nas trzech to nie ma ani jednego… Do\u015bwiadczenie historyczne poucza, \u017ce z ka\u017cdych trzech opozycyjnie ukierunkowanych kumpli z krakowskiej studenterii lat siedemdziesi\u0105tych \u2013 jeden nie \u017cyje, drugi popad\u0142 w ideologiczn\u0105 dewocj\u0119 i fiksacj\u0119, a trzeci by\u0142 agentem bezpieki… Smutn\u0105 t\u0119 konstatacj\u0119 poczyniwszy, usi\u0142uj\u0119 dociec, czemu Cezary \u0141azarewicz postanowi\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 ca\u0142\u0105 (i do tego wielce absorbuj\u0105c\u0105) napisa\u0107 o tak zwanej sprawie Pyjasa. Odpowied\u017a wydaje si\u0119 oczywista \u2013 bo to wci\u0105\u017c ciekawa sprawa jest, i wci\u0105\u017c nierozstrzygni\u0119ta definitywnie. Ta druga konstatacja ma charakter mniejszo\u015bciowy – bo znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi, kt\u00f3rzy w og\u00f3le pami\u0119taj\u0105, o co w tej sprawie chodzi\u0142o, uwa\u017ca bez w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce to zbrodnia esbecka by\u0142a. I ju\u017c. Przekonanie jest tak silne, \u017ce nie dopuszcza si\u0119 jakiejkolwiek my\u015bli odmiennej, w\u0105tpi\u0105cej czy nadal poszukuj\u0105cej. Cie\u0144 cho\u0107by w\u0105tpliwo\u015bci dyskwalifikuje obywatelsko i towarzysko \u2013 bo to fundamentalna kwestia jest, najwa\u017cniejszy mit za\u0142o\u017cycielski antykomunistycznej opozycji krakowskiej i jej wyznanie wiary \u2013 wa\u017cne do dzi\u015b. A kap\u0142anem najwy\u017cszym tej wiary jest Bronis\u0142aw W. – czyli jeden z takich typowych \u201etrzech\u201d. Zgadnijcie \u2013 kt\u00f3ry? W takim klimacie i w takim otoczeniu, w jednoznacznie ustawionych, krzykliwych dekoracjach i pejza\u017cach…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> polecam<\/a>, reporta\u017c historyczny<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Cezary \u0141azarewicz<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Wa\u0144kowicz. \u017bycie na kraterze<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

\u0141ukasz Garbal\u00a0 Wa\u0144kowicz. \u017bycie na kraterze Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2025 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Jednego takiego tylko mieli\u015bmy… Mia\u0142em w swym \u017cyciu czytelniczym i zawodowym kr\u00f3tki (to chyba dobrze) okres fascynacji Wa\u0144kowiczem \u2013 w p\u00f3\u017anych latach 60. i potem 70. ubieg\u0142ego wieku. Seryjnie kupowa\u0142em i poch\u0142ania\u0142em tomy dzie\u0142 pisarza, wydawane wtedy przez PIW, a gdyby nie serdeczna znajomo\u015b\u0107, a w zasadzie przyja\u017a\u0144 (dziedziczona z ojca na syna) z najwybitniejszym \u0142\u00f3dzkim ksi\u0119garzem tamtej epoki, Janem Giera\u0144czykiem z \u201ePegaza\u201d, ksi\u0105g znanych pod tytu\u0142ami \u201ePrzez cztery klimaty\u201d oraz \u201eKarafka La Fontaine’a\u201d czy tomiku \u201eProsto od krowy\u201d pewnie nie m\u00f3g\u0142bym naby\u0107 nawet spod lady – w trybie wymiany d\u00f3br i us\u0142ug uchodz\u0105cych \u00f3wcze\u015bnie za \u201emetale ziem rzadkich\u201d. Ale uzbiera\u0142em wiele \u2013 kiedy\u015b policzy\u0142em, \u017ce na moich p\u00f3\u0142kach \u201ewa\u0144kowicziana\u201d zajmuj\u0105 blisko p\u00f3\u0142tora metra, a dok\u0142adnie 148 centymetr\u00f3w (plus jeszcze kilkadziesi\u0105t centymetr\u00f3w w ustawianych osobno seriach). Lecz c\u00f3\u017c z tego? Kurz zbieraj\u0105 tylko \u2013 cho\u0107 nie wszystkie; cz\u0119sto co\u015b w nich sprawdzam \u2013 Wa\u0144kowicz bowiem zawsze mia\u0142 porz\u0105dne indeksy i przypisy, czasem szeroko wykraczaj\u0105ce poza \u015bcis\u0142\u0105 materi\u0119 wywodu. A poza wszystkim nie mam ju\u017c zbyt wiele czasu na powroty do lektur dawnych i ledwo pami\u0119tanych (i to daleko wa\u017cniejszych ni\u017c mistrzowskie wa\u0144kowiczowskie tomiszcza). O co…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> biografistyka<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> \u0141ukasz Garbal<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

M. Czas przeznaczenia<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Antonio Scurati\u00a0 M. Czas przeznaczenia Prze\u0142o\u017cy\u0142a Alina Paw\u0142owska-ZampinoWydawnictwo Sonia Draga, Katowice 2025 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 \u015ar\u00f3dziemnomorski kolaps dyktatora Z tomu na tom moje mniemanie (od pocz\u0105tku sk\u0105din\u0105d wysokie) o Scuratim i jego dziele ro\u015bnie nieustannie. A \u201eCzas przeznaczenia\u201d ju\u017c zamieni\u0142 je w podziw. Oczywi\u015bcie \u2013 wbrew rozpowszechnianym przez autora i jego wydawc\u00f3w (w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach) nie jest to powie\u015b\u0107; przymiotem powie\u015bci jest bowiem fikcja (wedle klasycznej definicji Goncourt\u00f3w: ouvrage d’imagination en prose). A tu mamy do czynienia z rzeczywisto\u015bci\u0105 udokumentowan\u0105, ze zdarzeniami, kt\u00f3re zaistnia\u0142y naprawd\u0119 i maj\u0105 swoje miejsce w dziejach, z lud\u017ami autentycznie istniej\u0105cymi w swoim czasie, lud\u017ami, po kt\u00f3rych zosta\u0142y niepodwa\u017calne \u015blady materialne. I to, co o nich napisa\u0142 Scurati, to nie jest pe\u0142noobjawowa fikcja literacka \u2013 jeno sama prawda dowiedziona \u2013 no, okazjonalnie tylko wspierana fikcyjnymi \u201edostawkami\u201d, czyli odtworzonymi (tak jak mog\u0142yby brzmie\u0107, ale tego akurat na pewno nie wiadomo) dialogami mi\u0119dzy \u201eosobami dramatu\u201d, czy zapisanymi refleksjami, my\u015blami b\u0105d\u017a sentencjami (o kt\u00f3rych oczywi\u015bcie nie wiemy, jak de facto by\u0142y zwerbalizowane, a nawet czy w og\u00f3le zosta\u0142y sformu\u0142owane przez kogokolwiek; natomiast autor tak tylko je wstawia\u0142 w tekst dla jasno\u015bci przekazu b\u0105d\u017a samej urody wywodu). Tote\u017c pomieszczone na ok\u0142adce s\u0142owo \u201epowie\u015b\u0107\u201d pozwalam sobie zignorowa\u0107 \u2013 zapewne…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> biografistyka<\/a>, historia<\/a>, monografia historyczna<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Antonio Scurati<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":3,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":405,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19\/revisions\/405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}