{"id":19,"date":"2017-06-13T20:15:46","date_gmt":"2017-06-13T18:15:46","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?page_id=19"},"modified":"2017-07-03T20:04:10","modified_gmt":"2017-07-03T18:04:10","slug":"blog","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/blog\/","title":{"rendered":"Rekomendacje"},"content":{"rendered":"\n<!-- NOTE: If you need to make changes to this file, copy it to your current theme's main\n\tdirectory so your changes won't be overwritten when the plugin is upgraded. -->\n\n<!-- Post Wrap Start-->\n<div class=\"post hentry ivycat-post\">\n\n\t<!-- \tThis outputs the post TITLE -->\n\t<h2 class=\"entry-title\"><a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/06\/25\/to-za-duzo-dla-mnie\/\">To za du\u017co dla mnie<\/a><\/h2>\n\n\t<!-- \tThis outputs the post EXCERPT.  To display full content including images and html,\n\t\treplace the_excerpt(); with the_content();  below. -->\n\t<div class=\"entry-summary\">\n\t\t<p>Darko Cvijeti\u0107\u00a0 To za du\u017co dla mnie Prze\u0142o\u017cy\u0142a Dorota Jovanka Cirli\u0107 Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Jak rekrutuje Z\u0142o? Mam problem z tym dzie\u0142kiem Cvijetica \u2013 i nie chodzi tu o trudno\u015b\u0107 czy zgo\u0142a niemo\u017cliwo\u015b\u0107 lektury \u2013 to raczej problem z definicj\u0105, usytuowaniem gatunkowym, przyporz\u0105dkowaniem do zbioru tekst\u00f3w o podobnej proweniencji czy wyczuwalnych zmys\u0142owo tudzie\u017c rozumowo parametrach. Ale w\u0142a\u015bciwie dlaczego? Czy ka\u017cdy produkt literacki sporz\u0105dzony proz\u0105 musi nosi\u0107 etykietk\u0119 (mniej lub bardziej szczeg\u00f3\u0142ow\u0105) archiwizuj\u0105c\u0105, okre\u015blaj\u0105c\u0105 nazw\u0119 i miejsce w tworzonej nieustannie hierarchii tekst\u00f3w? Nie musi. Gatunek \u2013 rzecz wzgl\u0119dna. Ale czy zb\u0119dna? W tym miejscu ju\u017c nie bywam ekstremalnie kategoryczny. Nie jestem wprawdzie zwolennikiem porz\u0105dku (ani \u017cadnej rzeczy, kt\u00f3ra jego jest) \u2013 lecz kilka niewielkich rygor\u00f3w species mog\u0119 zaakceptowa\u0107 \u2013 z uk\u0142onami dla klubu mi\u0142o\u015bnik\u00f3w \u017cycia uregulowanego, wymusztrowanego i przewidywalnego. Nie cierpi\u0119 takowych, ale nie odbieram im praw do egzystowania na w\u0142asn\u0105 mod\u0142\u0119. A zatem &#8211; w sytuacji wymuszonej potrzeby definiowania i konieczno\u015bci funkcjonowania w jakim\u015b Ordnungu literackim \u2013 niepoddaj\u0105cy si\u0119 normalnym pr\u00f3bom klasyfikowania najnowszy produkt Darka Cvijeticia zmuszony nazwa\u0107 jestem nie wedle rygor\u00f3w intelektualnych, lecz opisowych. No, po prostu to jest skoroszyt \u2013 kawa\u0142 z\u0142o\u017conej na p\u00f3\u0142 tektury ze zmy\u015bln\u0105 maszynk\u0105 z d\u017awigni\u0105&#8230;<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t<!--\tThis outputs the post META information -->\n\t<div class=\"entry-utility\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"cat-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-cat-links\">Posted in<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/polecam\/\" rel=\"category tag\">polecam<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"tag-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-tag-links\">Tagged<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/tag\/darko-cvijetic\/\" rel=\"tag\">Darko Cvijeti\u0107<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"comments-link\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/06\/25\/to-za-duzo-dla-mnie\/#comments\">2 komentarze<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/\/ Post Wrap End -->\n\n<!-- NOTE: If you need to make changes to this file, copy it to your current theme's main\n\tdirectory so your changes won't be overwritten when the plugin is upgraded. -->\n\n<!-- Post Wrap Start-->\n<div class=\"post hentry ivycat-post\">\n\n\t<!-- \tThis outputs the post TITLE -->\n\t<h2 class=\"entry-title\"><a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/06\/16\/czynnik-alchemiczny\/\">Czynnik alchemiczny<\/a><\/h2>\n\n\t<!-- \tThis outputs the post EXCERPT.  To display full content including images and html,\n\t\treplace the_excerpt(); with the_content();  below. -->\n\t<div class=\"entry-summary\">\n\t\t<p>Tomasz Stawiszy\u0144ski\u00a0 Czynnik alchemiczny Wydawnictwo Wielka Litera, Warszawa 2026 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Wyspa Heisenberga Gdziekolwiek w \u015bwiecie bywa\u0142em (ju\u017c nie bywam \u2013 szlaban zdrowotny&#8230;), stara\u0142em si\u0119 uzupe\u0142nia\u0107 zapotrzebowanie organizmu na pokarm, niezb\u0119dny do podtrzymania proces\u00f3w \u017cyciowych \u2013 wy\u0142\u0105cznie korzystaj\u0105c z lokalnych zasob\u00f3w, produkt\u00f3w i ofert tubylczej gastronomii. Programowo wi\u0119c \u017cadnych \u201eeuropejskich \u015bniada\u0144\u201d, \u017cadnych burger\u00f3w i zafoliowanych kanapek (wyj\u0105wszy mo\u017ce \u201eprzymusow\u0105\u201d ofert\u0119 linii lotniczych; na dziesi\u0119ciu tysi\u0105cach metr\u00f3w nie da si\u0119 zmieni\u0107 lokalu&#8230;). Dzi\u0119ki temu kolekcja moich wra\u017ce\u0144 smakowo-estetycznych przetrwa\u0142a w pami\u0119ci jako bogata i nie do wymazania, na zawsze powi\u0105zana z konkretnymi koordynatami topograficznymi&#8230; Jak te fenomenalne escargots w paryskim bistro \u201eCheval noir\u201d na rue des Mathurins przy Operze Garniera. Jak owoce morza, kt\u00f3rymi do\u017cywia\u0142em si\u0119 wieczorami w Seulu \u2013 w rozstawianych na chodnikach improwizowanych knajpkach-namiocikach na wyspie Yoido. Jak poranna kawa z tygielka na skwerku przy bulwarze Rustawelego w Tbilisi. Jak ostrygi serwowane p\u00f3\u0142tuzinami prosto z wody (z drobn\u0105 obr\u00f3bk\u0105) w Fort William. Jak pielmieni z kwa\u015bn\u0105 \u015bmietan\u0105 w budce na bazarze Besarabskim w Kijowie. Jak grecka zupa rybna (de facto ros\u00f3\u0142 z labraksa) w knajpce na nabrze\u017cu portu w Nauplion. I wiele, wiele innych, dobrze zapami\u0119tanych dozna\u0144. W sumie nic wykwintnego \u2013 \u017cadne micheliny, \u017cadne gaulty&amp;millau&#8217;y&#8230;.<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t<!--\tThis outputs the post META information -->\n\t<div class=\"entry-utility\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"cat-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-cat-links\">Posted in<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/esej-podrozniczy\/\" rel=\"category tag\">esej podr\u00f3\u017cniczy<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/gaweda\/\" rel=\"category tag\">gaw\u0119da<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/polecam\/\" rel=\"category tag\">polecam<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"tag-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-tag-links\">Tagged<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/tag\/tomasz-stawiszynski\/\" rel=\"tag\">Tomasz Stawiszy\u0144ski<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"comments-link\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/06\/16\/czynnik-alchemiczny\/#respond\">Leave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/\/ Post Wrap End -->\n\n<!-- NOTE: If you need to make changes to this file, copy it to your current theme's main\n\tdirectory so your changes won't be overwritten when the plugin is upgraded. -->\n\n<!-- Post Wrap Start-->\n<div class=\"post hentry ivycat-post\">\n\n\t<!-- \tThis outputs the post TITLE -->\n\t<h2 class=\"entry-title\"><a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/06\/11\/bitwa-na-morzu-koralowym\/\">Bitwa na Morzu Koralowym<\/a><\/h2>\n\n\t<!-- \tThis outputs the post EXCERPT.  To display full content including images and html,\n\t\treplace the_excerpt(); with the_content();  below. -->\n\t<div class=\"entry-summary\">\n\t\t<p>Micha\u0142 A. PiegzikBitwa na Morzu KoralowymWydawnictwo Znak Horyzont, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Banzai, banzai, banzai!? Buntaicho za sterami kambaku&#8230; Chutai kanko szuka CV&#8230; MO Kido Butai wysy\u0142a meldunki kiboteki kansoku, a 5. Koku Sentai nie chce by\u0107 d\u0142u\u017cej mekake no ko&#8230; Bez specjalnego s\u0142ownika lektura dzie\u0142a doktora Piegzika, profesora z Yokohamy, nie jest mo\u017cliwa. Zag\u0119szczenie japo\u0144skiej terminologii wymaga nieustannego konfrontowania tekstu z zestawieniami skr\u00f3t\u00f3w, nazw i definicji taktycznych Nippon Kaigun (zgadujecie, co to jest?). Na szcz\u0119\u015bcie autor zamieszcza stosowne s\u0142owniczki i obja\u015bnienia na pocz\u0105tku i na ko\u0144cu opas\u0142ego tomiska \u201eBitwy&#8230;\u201d &#8211; co i tak sprawia fizyczny b\u00f3l w trakcie lektury i wygl\u0105da nieco \u2013 hm, minoderyjnie. Doktor Piegzik szafuje bowiem sw\u0105 znajomo\u015bci\u0105 j\u0119zyka nihongo bez umiarkowania i ponad potrzeb\u0119 (jakby nigdy nie s\u0142ysza\u0142 o Ockhamie i jego brzytwie). Nawet za\u0142o\u017cenie (sk\u0105din\u0105d zasadne i chwalebne), i\u017c w swej monografii doktor Piegzik prezentuje g\u0142\u00f3wnie japo\u0144ski punkt widzenia i wytworzone przez tamtejsze sztaby dokumenty, raporty oraz relacje uczestnik\u00f3w, s\u0142abo usprawiedliwia j\u0119zykowe rozpasanie autora. I nie jest dowodem jakiego\u015b wtajemniczenia rzekomo wy\u017cszego rz\u0119du, jeno przyk\u0142adem dziarskiego&#8230; nieliczenia si\u0119 z obci\u0105\u017ceniami i przyzwyczajeniami czytelnika. Ale pomin\u0105wszy ten japo\u0144ski zgrzyt j\u0119zykowy, zauwa\u017cy\u0107 nale\u017cy, i\u017c mamy do czynienia z doskona\u0142\u0105 monografi\u0105 bitwy morskiej \u2013&#8230;<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t<!--\tThis outputs the post META information -->\n\t<div class=\"entry-utility\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"cat-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-cat-links\">Posted in<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/monografia-historyczna\/\" rel=\"category tag\">monografia historyczna<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/polecam\/\" rel=\"category tag\">polecam<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"tag-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-tag-links\">Tagged<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/tag\/michal-a-piegzik\/\" rel=\"tag\">Micha\u0142 A. Piegzik<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"comments-link\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/06\/11\/bitwa-na-morzu-koralowym\/#respond\">Leave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/\/ Post Wrap End -->\n\n<!-- NOTE: If you need to make changes to this file, copy it to your current theme's main\n\tdirectory so your changes won't be overwritten when the plugin is upgraded. -->\n\n<!-- Post Wrap Start-->\n<div class=\"post hentry ivycat-post\">\n\n\t<!-- \tThis outputs the post TITLE -->\n\t<h2 class=\"entry-title\"><a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/06\/05\/droga-krwi\/\">Droga krwi<\/a><\/h2>\n\n\t<!-- \tThis outputs the post EXCERPT.  To display full content including images and html,\n\t\treplace the_excerpt(); with the_content();  below. -->\n\t<div class=\"entry-summary\">\n\t\t<p>Marek Krajewski\u00a0 Droga krwi Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Umowa promocyjna Mistrz wreszcie w formie! Odnalaz\u0142 \u2013 jak si\u0119 wydaje \u2013 w\u0142a\u015bciw\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 i odpowiedni kierunek dla swej prozy. Niekwestionowany z niego lider krymina\u0142u rekonstrukcyjnego (a mo\u017ce lepiej nazwa\u0107: historycznego), klasyk gatunku, mistrz horroru i psychiatrycznego thrillera, wybitny tw\u00f3rca fenomenalnie zmajstrowanych postaci g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w swych narracji \u2013 a przy tym pisarz zdumiewaj\u0105co pracowity \u2013 od debiutu w 1999 roku wyda\u0142 drukiem ponad trzydzie\u015bci pozycji, kt\u00f3re mo\u017cna zaliczy\u0107 do pe\u0142noprawnych dzie\u0142 w gatunku kryminalno-sensacyjnym. Kolekcja ksi\u0105\u017cek Krajewskiego (sam posiadam bodaj\u017ce wszystkie) to zaiste must have ka\u017cdego powa\u017cnego mi\u0142o\u015bnika i badacza tego typu literatury oraz wszystkich, kt\u00f3rych teksty takie ciesz\u0105 i bawi\u0105. Ale nie roszcz\u0105cych sobie pretensji do naukowego niemal\u017ce znawstwa&#8230; Wielko\u015b\u0107 Krajewskiego nie polega tylko na samej umiej\u0119tno\u015bci prowokowania, rozniecania dobrej zabawy literackiej \u2013 ani na mistrzowskiej, drobiazgowej i wiarygodnej rekonstrukcji historycznej. Wielko\u015b\u0107 Krajewskiego to zdolno\u015b\u0107 kreowania kompletnych, pe\u0142nokrwistych bohater\u00f3w pierwszego planu narracyjnego (ale nie tylko; zdarzaj\u0105 mu si\u0119 epizody wykoncypowane i wykonane ze staranno\u015bci\u0105 godn\u0105 protagonist\u00f3w pierwszorz\u0119dnych). Znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107 autor\u00f3w powie\u015bci kryminalnych i thriller\u00f3w sensacyjnych polega na no\u015bnym, daj\u0105cym wielkie mo\u017cliwo\u015bci interpretacyjne pomy\u015ble \u201eseryjnego\u201d (ale nie zab\u00f3jcy). Chodzi o bohatera, o \u201epodmiot liryczny\u201d fabularnych historii, kt\u00f3rych&#8230;<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t<!--\tThis outputs the post META information -->\n\t<div class=\"entry-utility\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"cat-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-cat-links\">Posted in<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/kryminal-rekonstrukcyjny\/\" rel=\"category tag\">krymina\u0142 rekonstrukcyjny<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/polecam\/\" rel=\"category tag\">polecam<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/powiesc-detektywistyczna\/\" rel=\"category tag\">powie\u015b\u0107 detektywistyczna<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"tag-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-tag-links\">Tagged<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/tag\/marek-krajewski\/\" rel=\"tag\">Marek Krajewski<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"comments-link\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/06\/05\/droga-krwi\/#respond\">Leave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/\/ Post Wrap End -->\n\n<!-- NOTE: If you need to make changes to this file, copy it to your current theme's main\n\tdirectory so your changes won't be overwritten when the plugin is upgraded. -->\n\n<!-- Post Wrap Start-->\n<div class=\"post hentry ivycat-post\">\n\n\t<!-- \tThis outputs the post TITLE -->\n\t<h2 class=\"entry-title\"><a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/05\/23\/w\/\">W<\/a><\/h2>\n\n\t<!-- \tThis outputs the post EXCERPT.  To display full content including images and html,\n\t\treplace the_excerpt(); with the_content();  below. -->\n\t<div class=\"entry-summary\">\n\t\t<p>Igor \u0160tiks\u00a0 W Prze\u0142o\u017cy\u0142a Dorota Jovanka \u0106irli\u0107 Noir sur Blanc Rekomendacja: 4\/7Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Nowa Szecherezada ba\u0142ka\u0144ska Koncept fabularny znany w kr\u0119gach tw\u00f3rc\u00f3w i odbiorc\u00f3w literatury sensacyjnej: nieuchwytny, atrakcyjny medialnie, legendarny terrorysta (albo zawodowy zab\u00f3jca) \u2013 gro\u017any i zarazem sympatyczny. A naprzeciw: zm\u0119czony, nieust\u0119pliwy, obsesyjnie zmotywowany agent s\u0142u\u017cb specjalnych. Anegdota w sam raz na warsztat Forsytha, Ludluma, le Carre&#8217;a, Clancy&#8217;ego, Seversky&#8217;ego, a nawet Kinga&#8230; I ka\u017cdego innego z czo\u0142owej setki autor\u00f3w \u015bwiatowego nurtu tej prozy. Czemu? Bo to dobry pomys\u0142 \u2013 obfituj\u0105cy w setki wariant\u00f3w poprowadzenia narracji, nios\u0105cy nieograniczone wr\u0119cz mo\u017cliwo\u015bci kreacyjne postaci (nie tylko g\u0142\u00f3wnych antagonist\u00f3w), niczym nie limituj\u0105cy wyobra\u017ani w konstruowaniu didaskali\u00f3w i dekoracji. Zreszt\u0105 przypomnijcie sobie klasyczny \u201eDzie\u0144 Szakala\u201d Forsytha i wielk\u0105 karier\u0119 tego tekstu. W gatunku sensacyjnego thrillera doprawdy nic lepszego nie wymy\u015blono. Na szcz\u0119\u015bcie pr\u00f3by dogonienia tamtego idea\u0142u trwaj\u0105, autorzy si\u0119 nie zniech\u0119caj\u0105, dzi\u0119ki czemu mamy co czyta\u0107 z tego obficie i obiecuj\u0105co plonuj\u0105cego gatunkowego poletka. Ale co a\u017c tak atrakcyjnego tkwi w tym fabularnym schemaciku, i\u017c sequele przyrastaj\u0105 mu w post\u0119pie dyktowanym co najmniej przez ci\u0105g Fibonacciego (pami\u0119tacie: ka\u017cda kolejna liczba ci\u0105gu jest sum\u0105 dw\u00f3ch poprzednich&#8230;)? No c\u00f3\u017c \u2013 da si\u0119 w tym upchn\u0105\u0107 mn\u00f3stwo atrakcyjnego literacko towaru prozatorskiego \u2013 ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem profilowania&#8230;<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t<!--\tThis outputs the post META information -->\n\t<div class=\"entry-utility\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"cat-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-cat-links\">Posted in<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/polecam\/\" rel=\"category tag\">polecam<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/thriller-polityczny\/\" rel=\"category tag\">thriller polityczny<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/thriller-sensacyjny\/\" rel=\"category tag\">thriller sensacyjny<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"tag-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-tag-links\">Tagged<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/tag\/igor-stiks\/\" rel=\"tag\">Igor \u0160tiks<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"comments-link\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/05\/23\/w\/#respond\">Leave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/\/ Post Wrap End -->\n\n<!-- NOTE: If you need to make changes to this file, copy it to your current theme's main\n\tdirectory so your changes won't be overwritten when the plugin is upgraded. -->\n\n<!-- Post Wrap Start-->\n<div class=\"post hentry ivycat-post\">\n\n\t<!-- \tThis outputs the post TITLE -->\n\t<h2 class=\"entry-title\"><a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/05\/14\/maj-1926-zamach-ktorego-mialo-nie-byc\/\">Maj 1926. Zamach, kt\u00f3rego mia\u0142o nie by\u0107<\/a><\/h2>\n\n\t<!-- \tThis outputs the post EXCERPT.  To display full content including images and html,\n\t\treplace the_excerpt(); with the_content();  below. -->\n\t<div class=\"entry-summary\">\n\t\t<p>Andrzej Chwalba\u00a0 Maj 1926. Zamach, kt\u00f3rego mia\u0142o nie by\u0107 Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2026 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 &#8230;w zwyci\u0119stwach zaprawione szable Dokumentalnie wiadomo wszystko. Kto, kiedy, gdzie i do kogo strzela\u0142. Kto jaki rozkaz wyda\u0142, kto rozkazu nie wyda\u0142. Komu pu\u015bci\u0142y nerwy, kto uni\u00f3s\u0142 si\u0119 honorem. Kto i co komu powiedzia\u0142. Kto ofiary uszanowa\u0142, kto przeprosi\u0142, kto z triumfem przesadzi\u0142, kto si\u0119 przy\u0142\u0105czy\u0142, kto paln\u0105\u0142 sobie w \u0142eb&#8230; Ale dlaczego? Motywy gin\u0105 w chaosie, wrzasku, w polemicznych kawalkadach i szar\u017cach, w subiektywnych \u2013 ba, narcystycznych zgo\u0142a \u2013 komentarzach i glosach. Znana od tysi\u0105cleci i gorzka co do swej istoty zasada, i\u017c histori\u0119 pisz\u0105 zwyci\u0119zcy \u2013 i w tym przypadku dowiod\u0142a swej prawdziwej natury&#8230; Ale to tkwi\u0105ce w przestrzeni publicznej celne i przenikliwe \u201edlaczego\u201d wbi\u0142o si\u0119 cierniem w ca\u0142\u0105 histori\u0119 tzw. zamachu majowego. Nie tylko ofiary zas\u0142ugiwa\u0142y na wyja\u015bnienia, nie tylko zwyci\u0119zcy chcieli wiedzie\u0107, w czym w\u0142a\u015bciwie brali udzia\u0142 i na czyj\u0105 rzecz, nie tylko postronnym obywatelom nale\u017ca\u0142o si\u0119 t\u0142umaczenie \u2013 takie najprostsze: co si\u0119 w\u0142a\u015bciwie sta\u0142o. To przede wszystkim Historia domaga\u0142a si\u0119 Prawdy, za\u015b Prawo oczekiwa\u0142o skutecznej egzekucji (nie w sensie szubienic oraz pluton\u00f3w szkolonych do strzelania salwami) \u2013 czyli wymuszenia poszanowania dla konstytucyjnych norm \u017cycia pa\u0144stwowego. My\u015blicie, \u017ce&#8230;<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t<!--\tThis outputs the post META information -->\n\t<div class=\"entry-utility\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"cat-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-cat-links\">Posted in<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/historia\/\" rel=\"category tag\">historia<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/monografia-historyczna\/\" rel=\"category tag\">monografia historyczna<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/polecam\/\" rel=\"category tag\">polecam<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"tag-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-tag-links\">Tagged<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/tag\/andrzej-chwalba\/\" rel=\"tag\">Andrzej Chwalba<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"comments-link\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/05\/14\/maj-1926-zamach-ktorego-mialo-nie-byc\/#respond\">Leave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/\/ Post Wrap End -->\n\n<!-- NOTE: If you need to make changes to this file, copy it to your current theme's main\n\tdirectory so your changes won't be overwritten when the plugin is upgraded. -->\n\n<!-- Post Wrap Start-->\n<div class=\"post hentry ivycat-post\">\n\n\t<!-- \tThis outputs the post TITLE -->\n\t<h2 class=\"entry-title\"><a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/04\/25\/kto-sieje-wiatr\/\">Kto sieje wiatr<\/a><\/h2>\n\n\t<!-- \tThis outputs the post EXCERPT.  To display full content including images and html,\n\t\treplace the_excerpt(); with the_content();  below. -->\n\t<div class=\"entry-summary\">\n\t\t<p>Donna Leon\u00a0 Kto sieje wiatr Prze\u0142o\u017cy\u0142a Ma\u0142gorzata Kaczarowska Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Ostatnie s\u0142owo nale\u017cy do psa&#8230; Gwa\u0142towna (a wi\u0119c prawdopodobnie zbrodnicza) \u015bmier\u0107 \u201eobcego\u201d w obr\u0119bie weneckiej laguny zawsze budzi niepok\u00f3j w\u015br\u00f3d weneckiego establishmentu polityczno-socjalnego. Czemu? To proste. Ze wzgl\u0119du na swoje interesy i powi\u0105zania wspomniany establishment nade wszystko ceni sobie dyskrecj\u0119 i \u015bwi\u0119ty spok\u00f3j. I cisz\u0119&#8230; A tymczasem zbrodnia (z udzia\u0142em \u201eobcego\u201d w roli ofiary) na bank przyci\u0105gnie uwag\u0119 medi\u00f3w, a za ni\u0105 \u2013 zainteresowanie wy\u017cszych (czytaj: sto\u0142ecznych) czynnik\u00f3w politycznych i policyjnych. Po co nam to? Tote\u017c gdy przypadek gwa\u0142townej \u015bmierci dotyczy zarobkowego imigranta z Dalekiego Wschodu, politycznego uciekiniera z Bliskiego Wschodu czy zwyk\u0142ego vu cumpre \u2013 sprzedawc\u0119 podr\u00f3bek z Afryki, lokalna policja \u2013 je\u015bli nie uda si\u0119 sprawy zamie\u015b\u0107 pod dywan \u2013 stara si\u0119 mie\u0107 kwity i raporty z czynno\u015bci w najwi\u0119kszym porz\u0105dku, na wypadek niezdrowego, ale prawdopodobnego zainteresowania \u201esi\u0142y wy\u017cszej\u201d czyli medi\u00f3w i polityk\u00f3w&#8230; Tak, przynajmniej wed\u0142ug opinii Donny Leon (moim zdaniem nie odbiegaj\u0105cej zanadto od prawdy), wygl\u0105da sytuacja polityczna wok\u00f3\u0142 gwa\u0142townych zgon\u00f3w (ze \u015bladami udzia\u0142u os\u00f3b trzecich) obcokrajowc\u00f3w, nawet gdy s\u0105 nic nieznacz\u0105cymi emigrantami z dalekiej Azji czy Afryki. Na szcz\u0119\u015bcie tym razem Donna Leon nie przy\u0142o\u017cy\u0142a nale\u017cytej uwagi&#8230;<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t<!--\tThis outputs the post META information -->\n\t<div class=\"entry-utility\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"cat-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-cat-links\">Posted in<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/kryminal\/\" rel=\"category tag\">krymina\u0142<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/polecam\/\" rel=\"category tag\">polecam<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"tag-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-tag-links\">Tagged<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/tag\/donna-leon\/\" rel=\"tag\">Donna Leon<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"comments-link\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/04\/25\/kto-sieje-wiatr\/#respond\">Leave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/\/ Post Wrap End -->\n\n<!-- NOTE: If you need to make changes to this file, copy it to your current theme's main\n\tdirectory so your changes won't be overwritten when the plugin is upgraded. -->\n\n<!-- Post Wrap Start-->\n<div class=\"post hentry ivycat-post\">\n\n\t<!-- \tThis outputs the post TITLE -->\n\t<h2 class=\"entry-title\"><a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/04\/16\/przemienienie\/\">Przemienienie<\/a><\/h2>\n\n\t<!-- \tThis outputs the post EXCERPT.  To display full content including images and html,\n\t\treplace the_excerpt(); with the_content();  below. -->\n\t<div class=\"entry-summary\">\n\t\t<p>Szczepan Twardoch\u00a0 Przemienienie Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2026 Rekomendacja: 2\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Zatwardzenie czy rozwolnienie? Kanibalizacji ci\u0105g dalszy&#8230; Czyli zn\u00f3w \u0142obuzerski koncept Twardocha: wydanie drugie u nowego wydawcy \u2013 przejrzane i poprawione przez autora. Jak przejrzane i na ile poprawione \u2013 nie wiadomo. Bo i komu chcia\u0142oby si\u0119 bra\u0107 obie edycje r\u00f3wnolegle na warsztat i por\u00f3wnywa\u0107? Dobrze mniemacie \u2013 nikomu. Zreszt\u0105 \u2013 po co? By przy\u0142apa\u0107 autora na szalbierstwie? Wolne \u017carty. To przecie\u017c zabieg ca\u0142kowicie dozwolony, pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem: etycznym, prawnym, estetycznym, intelektualnym tudzie\u017c ekonomicznym. Dop\u00f3ki autor prokuruje to sam \u2013 w\u0142asnor\u0119cznie na sw\u00f3j rachunek i pod w\u0142asnym sztandarem. Twardochowi nieobce s\u0105 relacje i pomys\u0142y biznesowe, wi\u0119c robi to z wdzi\u0119kiem i bez cienia konfuzji. Ale pytanie \u2013 z jakim skutkiem \u2013 mamy prawo postawi\u0107 zawsze. Z Twardocha jest niezgorszy zdolniacha, wi\u0119c mo\u017cna si\u0119 by\u0142o spodziewa\u0107, \u017ce po \u201eremoncie\u201d jego \u201ePrzemienienie\u201d wyzb\u0119dzie si\u0119 piwnicznej patyny okazjonalnego, tuzinkowego i prowincjonalnego komercyjnego druku sensacyjnego na modny temat sprzed prawie dwudziestu lat \u2013 ale dzi\u015b nieco zwietrza\u0142ego i pretensjonalnego. Pocz\u0105wszy od tytu\u0142u&#8230; Przemienienie (transfiguratio) w liturgii chrze\u015bcijan to wa\u017cny akt ziemskiej misji Jezusa, kt\u00f3ry ludziom (a konkretnie trzem swoim uczniom: Piotrowi, Jakubowi i Janowi) \u2013 do tej pory mniemaj\u0105cym, i\u017c On to cz\u0142owiek,&#8230;<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t<!--\tThis outputs the post META information -->\n\t<div class=\"entry-utility\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"cat-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-cat-links\">Posted in<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/polecam\/\" rel=\"category tag\">polecam<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/thriller-sensacyjny\/\" rel=\"category tag\">thriller sensacyjny<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"tag-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-tag-links\">Tagged<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/tag\/szczepan-twardoch\/\" rel=\"tag\">Szczepan Twardoch<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"comments-link\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/04\/16\/przemienienie\/#respond\">Leave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/\/ Post Wrap End -->\n\n<!-- NOTE: If you need to make changes to this file, copy it to your current theme's main\n\tdirectory so your changes won't be overwritten when the plugin is upgraded. -->\n\n<!-- Post Wrap Start-->\n<div class=\"post hentry ivycat-post\">\n\n\t<!-- \tThis outputs the post TITLE -->\n\t<h2 class=\"entry-title\"><a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/04\/12\/grom-z-jasnego-nieba\/\">Grom z jasnego nieba<\/a><\/h2>\n\n\t<!-- \tThis outputs the post EXCERPT.  To display full content including images and html,\n\t\treplace the_excerpt(); with the_content();  below. -->\n\t<div class=\"entry-summary\">\n\t\t<p>Laura Cumming\u00a0 Grom z jasnego niebaPrze\u0142o\u017cy\u0142a Anna Sak Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Fabritius przez proch w proch obr\u00f3cony&#8230; Powiedzie\u0107, \u017ce to cholernie dobra ksi\u0105\u017cka \u2013 to nic nie powiedzie\u0107. I powiedzie\u0107 zarazem wszystko. A przecie\u017c to tylko o malarstwie&#8230; Wyspecjalizowana i teoretycznie nie dla wszystkich. Bo i to konkretne malarstwo te\u017c nie dla wszystkich \u2013 cho\u0107 popularne i powszechnie znane \u2013 z jednym z wy\u017cszych \u015bwiatowych wska\u017anik\u00f3w ogl\u0105dalno\u015bci. To malarstwo holenderskie. I to wcale nie ca\u0142e \u2013 lecz w okre\u015blonej epoce: po van Eycku, po Boschu i po wczesnych postaciach z familii Bruegl\u00f3w (osobliwie po Pieterze Starszym). Czyli wiek XVII, zwany przez znawc\u00f3w i badaczy Z\u0142otym Wiekiem, b\u0119d\u0105cym w istocie kwintesencj\u0105 malarstwa holenderskiego jako gatunku, zjawiska, szko\u0142y, idei sztuki &#8211; a nawet teorii widzenia. To akurat Malarstwo Holenderskie jest bowiem czym\u015b daleko wi\u0119kszym ni\u017c megakolekcja obraz\u00f3w, spojonych czasem i miejscem powstania. To niew\u0105tpliwie Zdarzenie, zbiorowy akt tw\u00f3rczy o znaczeniu daleko wykraczaj\u0105cym poza swe terytorium i sens czysto artystyczny. Mam paskudny (bo zapewne ma\u0142o elegancki) nawyk w obcowaniu z ksi\u0105\u017ckami nowymi i dot\u0105d nieznanymi \u2013 po prostu na chybi\u0142 trafi\u0142 otwieram je gdzie\u015b w \u015brodku i czytam od przypadkowego wiersza, kt\u00f3ry pierwszy wszed\u0142 mi przed oczy&#8230;.<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t<!--\tThis outputs the post META information -->\n\t<div class=\"entry-utility\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"cat-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-cat-links\">Posted in<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/biografistyka\/\" rel=\"category tag\">biografistyka<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/monografia-artystyczna\/\" rel=\"category tag\">monografia artystyczna<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/polecam\/\" rel=\"category tag\">polecam<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"tag-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-tag-links\">Tagged<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/tag\/laura-cumming\/\" rel=\"tag\">Laura Cumming<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"comments-link\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/04\/12\/grom-z-jasnego-nieba\/#respond\">Leave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/\/ Post Wrap End -->\n\n<!-- NOTE: If you need to make changes to this file, copy it to your current theme's main\n\tdirectory so your changes won't be overwritten when the plugin is upgraded. -->\n\n<!-- Post Wrap Start-->\n<div class=\"post hentry ivycat-post\">\n\n\t<!-- \tThis outputs the post TITLE -->\n\t<h2 class=\"entry-title\"><a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/04\/04\/isola\/\">Isola<\/a><\/h2>\n\n\t<!-- \tThis outputs the post EXCERPT.  To display full content including images and html,\n\t\treplace the_excerpt(); with the_content();  below. -->\n\t<div class=\"entry-summary\">\n\t\t<p>Allegra Goodman\u00a0 \u00a0IsolaPrze\u0142o\u017cy\u0142a Monika Pop\u0142awskaWydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 5\/7Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Robinsonada feministyczna \u015awiat jest wysp\u0105. To wiadomo od dawna. Nawet najludniejszy, najwi\u0119kszy kontynent to te\u017c wyspa. W og\u00f3le wszystko jest wysp\u0105 \u2013 nasze \u017cycie, spos\u00f3b my\u015blenia, wyobra\u017ania, zasi\u0119g wzroku, stan \u015bwiadomo\u015bci, przedmioty i obrazy, ksi\u0105\u017cki i pami\u0119\u0107&#8230; Pami\u0119\u0107 zw\u0142aszcza jest wysp\u0105. Cho\u0107 nie da si\u0119 narysowa\u0107 jej mapy \u2013 bo jest wysp\u0105, lecz w nieustannym ruchu, nie do uchwycenia \u017cadnym pisad\u0142em na papierze, nawet na chybcika patykiem na piasku \u2013 ubywa jej i przybywa r\u00f3wnocze\u015bnie. Zreszt\u0105 cz\u0142owiek te\u017c jest wysp\u0105 &#8211; istot\u0105 wyspy bowiem jest oddzielno\u015b\u0107. I samotno\u015b\u0107, a w\u0142a\u015bciwie odr\u0119bno\u015b\u0107. Nie przypadkiem s\u0142owa isola i isolation wsp\u00f3lny maj\u0105 rdze\u0144&#8230; Nasze metaforyczne wyspy nie s\u0105 bezludne \u2013 tam, gdzie my jeste\u015bmy wyspiarzami, nasza obecno\u015b\u0107 wystarczy, by uczyni\u0107 je \u015bwiatami zdatnymi do \u017cycia. Czasem jednak o prawo do egzystencji na naszej wyspie trzeba powalczy\u0107 \u2013 nie wystarczy zostawi\u0107 \u015blad stopy na piasku. Nie wiem, czy Allegra Goodman ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 wyspy (w sensie \u201ezabudowy\u201d teoretycznej oraz ideowej prozatorskiego pomys\u0142u), ale fenomenalnie spo\u017cytkowa\u0142a osi\u0105gni\u0119cia nurtu literatury przygodowej (i nie tylko przygodowej \u2013 by rzeczy nie trywializowa\u0107), kt\u00f3ry mo\u017cna nazwa\u0107 roboczo \u201erobinsonad\u0105\u201d. A w istocie \u2013 to relacja z przebiegu konfliktu (cho\u0107&#8230;<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t<!--\tThis outputs the post META information -->\n\t<div class=\"entry-utility\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"cat-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-cat-links\">Posted in<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/polecam\/\" rel=\"category tag\">polecam<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/powiesc-historyczna\/\" rel=\"category tag\">powie\u015b\u0107 historyczna<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/proza-przygodowa\/\" rel=\"category tag\">proza przygodowa<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"tag-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-tag-links\">Tagged<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/tag\/allegra-goodman\/\" rel=\"tag\">Allegra Goodman<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"comments-link\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/04\/04\/isola\/#respond\">Leave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/\/ Post Wrap End -->\n\n<!-- NOTE: If you need to make changes to this file, copy it to your current theme's main\n\tdirectory so your changes won't be overwritten when the plugin is upgraded. -->\n\n<!-- Post Wrap Start-->\n<div class=\"post hentry ivycat-post\">\n\n\t<!-- \tThis outputs the post TITLE -->\n\t<h2 class=\"entry-title\"><a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/03\/28\/ostatni-smrek\/\">Ostatni smrek<\/a><\/h2>\n\n\t<!-- \tThis outputs the post EXCERPT.  To display full content including images and html,\n\t\treplace the_excerpt(); with the_content();  below. -->\n\t<div class=\"entry-summary\">\n\t\t<p>Maria G\u0105sienica-Zawadzka\u00a0 Ostatni smrek Wydawnictwo Otwarte, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Za du\u017co, za g\u0119sto&#8230; Niedobre my\u015bli, kt\u00f3re mnie nasz\u0142y po lekturze poprzedniej ksi\u0105\u017cki Maryny z G\u0105sienic\u00f3w \u2013 czyli \u201eCiemi\u0119\u017cycy\u201d (rekomendacja w tym blogu \u2013 18 lipca 2025 roku) \u2013 ze wszystkim nie odesz\u0142y, gdy odk\u0142ada\u0142em \u201eOstatniego smreka\u201d. Nadal mniemam, i\u017c pisarskie ambicje pani G\u0105sienicy-Zawadzkiej nie pokrywaj\u0105 si\u0119 (w sensie: s\u0105 jednak wi\u0119ksze&#8230;) z jej czysto intelektualn\u0105 sprawno\u015bci\u0105 wartkiego, niezak\u0142\u00f3conego niczym opowiadania. Sk\u0142ama\u0142bym wszak\u017ce nie\u017cyczliwie, gdybym utrzymywa\u0142, i\u017c przez te kilka ostatnich miesi\u0119cy jej ambicje i sprawno\u015bci nie zbli\u017cy\u0142y si\u0119 ku sobie. Bo zbli\u017cy\u0142y si\u0119 wyra\u017anie \u2013 g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 doskonalenia prozatorskiej praxis&#8230; No c\u00f3\u017c \u2013 bieg\u0142o\u015bci w konfabulowaniu (w pozytywnym sensie!) pani G\u0105sienicy odm\u00f3wi\u0107 nie mo\u017cna \u017cadn\u0105 miar\u0105. Pomys\u0142 wykreowania g\u00f3ralskiego sprzysi\u0119\u017cenia, maj\u0105cego na celu \u201eodceprzenie\u201d, per fas et nefas, Ko\u015bcieliska \u2013 jednej z najpi\u0119kniejszych wsi podtatrza\u0144skich \u2013 by przywr\u00f3ci\u0107 naturalny porz\u0105dek rzeczy (znaczy wedle plemiennej, g\u00f3ralskiej woli) i odzyska\u0107 rodzime pejza\u017ce \u2013 wydaje si\u0119 by\u0107 cokolwiek naiwny. Nawet po \u201euzbrojeniu\u201d intrygi w nieodzowny na Podhalu aspekt ekonomiczny (ech, te dutki&#8230;) sprawa nie wygl\u0105da szczeg\u00f3lnie wiarygodnie. Lecz przecie\u017c nie o to chodzi&#8230; To kwestia \u015blebody imaginacyjnej \u2013 autorce wolno stworzy\u0107 figur\u0119 ideowo zmotywowanego autochtona, kt\u00f3ry chce si\u0119&#8230;<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t<!--\tThis outputs the post META information -->\n\t<div class=\"entry-utility\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"cat-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-cat-links\">Posted in<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/powiesc-detektywistyczna\/\" rel=\"category tag\">powie\u015b\u0107 detektywistyczna<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/thriller\/\" rel=\"category tag\">thriller<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"tag-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-tag-links\">Tagged<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/tag\/maria-gasienica-zawadzka\/\" rel=\"tag\">Maria G\u0105sienica-Zawadzka<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"comments-link\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/03\/28\/ostatni-smrek\/#comments\">2 komentarze<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/\/ Post Wrap End -->\n\n<!-- NOTE: If you need to make changes to this file, copy it to your current theme's main\n\tdirectory so your changes won't be overwritten when the plugin is upgraded. -->\n\n<!-- Post Wrap Start-->\n<div class=\"post hentry ivycat-post\">\n\n\t<!-- \tThis outputs the post TITLE -->\n\t<h2 class=\"entry-title\"><a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/03\/14\/karawele\/\">Karawele<\/a><\/h2>\n\n\t<!-- \tThis outputs the post EXCERPT.  To display full content including images and html,\n\t\treplace the_excerpt(); with the_content();  below. -->\n\t<div class=\"entry-summary\">\n\t\t<p>Ant\u00f3nio Lobo Antunes Karawele Prze\u0142o\u017cy\u0142 Wojciech Charchalis Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Kraina wytartych cieni i zgaszonych mit\u00f3w Gr\u00e2ndola, vila morena,Terra da fraternidadeO povo \u00e9 quem mais ordenaDentro de ti, \u00f3 cidade.(pierwsza zwrotka banalnej w sumie piosenki, napisanej i wykonanej w 1971 roku przez portugalskiego barda Jose Afonso; 25 kwietnia 1974 roku 20 minut po p\u00f3\u0142nocy lizbo\u0144skie archidiecezjalne Radio Renascen\u00e7a nada\u0142o j\u0105 na ca\u0142y kraj \u2013 by\u0142 to um\u00f3wiony sygna\u0142 do rozpocz\u0119cia wojskowo-lewicowego przewrotu,znanego w historii jako Rewolucja Go\u017adzik\u00f3w&#8230;) Jeden z najwspanialszych, pokr\u0119conych i zuchwa\u0142ych koncept\u00f3w fabularnych w dziejach ca\u0142ej literatury \u015bwiatowej w\u0142a\u015bnie macie przed oczami. Portugalski pisarz Ant\u00f3nio Lobo Antunes (z zawodu lekarz psychiatra, co sporo t\u0142umaczy) i weteran wojny w Angoli \u2013 ostatniej wojny kolonialnej re\u017cimu Salazara \u2013 wykorzysta\u0142 Rewolucj\u0119 Go\u017adzik\u00f3w, kt\u00f3ra jego kraj przeora\u0142a do samej go\u0142ej calizny, wywalaj\u0105c wszystko na nice, razem z bebechami historii, by rozprawi\u0107 si\u0119 z mitami swej ojczyzny, \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 portki z pomnik\u00f3w. W tych dniach \u2013 a dok\u0142adnie 5 marca \u2013 83-letni Antunes zamilk\u0142 na zawsze, nie doczekawszy si\u0119 zas\u0142u\u017conego nade wszystko Nobla (to niestety nie jest jedyne zaniechanie, kt\u00f3re obci\u0105\u017ca sumienia szwedzkich akademik\u00f3w, ale za to wyj\u0105tkowo bolesne&#8230;). Szkoda \u2013 ale co\u015b wa\u017cnego do przeczytania&#8230;<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t<!--\tThis outputs the post META information -->\n\t<div class=\"entry-utility\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"cat-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-cat-links\">Posted in<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/historia\/\" rel=\"category tag\">historia<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/polecam\/\" rel=\"category tag\">polecam<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/proza-rozliczeniowa\/\" rel=\"category tag\">proza rozliczeniowa<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"tag-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-tag-links\">Tagged<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/tag\/antonio-lobo-antunes\/\" rel=\"tag\">Ant\u00f3nio Lobo Antunes<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"comments-link\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/03\/14\/karawele\/#respond\">Leave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/\/ Post Wrap End -->\n\n<!-- NOTE: If you need to make changes to this file, copy it to your current theme's main\n\tdirectory so your changes won't be overwritten when the plugin is upgraded. -->\n\n<!-- Post Wrap Start-->\n<div class=\"post hentry ivycat-post\">\n\n\t<!-- \tThis outputs the post TITLE -->\n\t<h2 class=\"entry-title\"><a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/02\/28\/czyngis-chan\/\">Czyngis Chan<\/a><\/h2>\n\n\t<!-- \tThis outputs the post EXCERPT.  To display full content including images and html,\n\t\treplace the_excerpt(); with the_content();  below. -->\n\t<div class=\"entry-summary\">\n\t\t<p>Jack Weatherford Czyngis Chan Prze\u0142o\u017cy\u0142a Dorota Kozi\u0144ska Wydawnictwo Znak Horyzont, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Imperium rz\u0105dzone z siod\u0142a i pod bu\u0144czukiem Widok z okien wagon\u00f3w kolei transsyberyjskiej (po opuszczeniu strefy Bajka\u0142u) na odcinku z U\u0142an-Ude do Czyty i dalej ku Birobid\u017canowi nale\u017cy do najmniej ekscytuj\u0105cych na \u015bwiecie \u2013 dwa dni przez pusty, prawie bezle\u015bny step (ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie, \u017ce nie wy\u0142\u0105cznie p\u0142aski jak st\u00f3\u0142; g\u00f3rki nawet spore i mi\u0142e dla oka tu i \u00f3wdzie si\u0119 trafiaj\u0105&#8230;). Czasem po drodze (raczej umownej) obok toru telepie si\u0119 stara buchanka, wzniecaj\u0105c tumany kurzu, czasem cz\u0142apie je\u017adziec na koniu, w kazionnej kufajce i czapie ze zwisaj\u0105cym szpicem \u2013 to miejscowy Buriat pod\u0105\u017ca gdzie\u015b, za swoimi sprawami&#8230; Co pi\u0119\u0107dziesi\u0105t wiorst mniej wi\u0119cej stacyjka-mijanka, podobna do poprzedniej (i nast\u0119pnej), okolona fantazyjnym z\u0142omowiskiem \u017celaznych resztek po gospodarce planowej komunistycznego raju. Czasem rzeczka bystra si\u0119 trafi, p\u0142yn\u0105ca szparko na p\u00f3\u0142noc. Ale w sumie \u2013 pa dikim stiepiam Zabajkalja&#8230; Kilkaset (g\u00f3ra trzysta&#8230;) kilometr\u00f3w na po\u0142udnie od tej drogi, w okoliczno\u015bciach przyrody w zasadzie identycznych, tyle \u017ce ju\u017c za granicami krainy buriackiej, w Mongolii, w miejscu mi\u0119dzy rzek\u0105 Onon a rzek\u0105 Kerulen \u2013 w stepie takim samym, jak ten zabajkalski \u2013 w roku 1162 (prawdopodobnie, nie na pewno&#8230;),&#8230;<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t<!--\tThis outputs the post META information -->\n\t<div class=\"entry-utility\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"cat-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-cat-links\">Posted in<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/biografistyka\/\" rel=\"category tag\">biografistyka<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/esej-historyczny\/\" rel=\"category tag\">esej historyczny<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/naukowa-monografia\/\" rel=\"category tag\">naukowa monografia<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"tag-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-tag-links\">Tagged<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/tag\/jack-weatherford\/\" rel=\"tag\">Jack Weatherford<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"comments-link\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/02\/28\/czyngis-chan\/#respond\">Leave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/\/ Post Wrap End -->\n\n<!-- NOTE: If you need to make changes to this file, copy it to your current theme's main\n\tdirectory so your changes won't be overwritten when the plugin is upgraded. -->\n\n<!-- Post Wrap Start-->\n<div class=\"post hentry ivycat-post\">\n\n\t<!-- \tThis outputs the post TITLE -->\n\t<h2 class=\"entry-title\"><a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/02\/16\/zimne-krematorium\/\">Zimne krematorium<\/a><\/h2>\n\n\t<!-- \tThis outputs the post EXCERPT.  To display full content including images and html,\n\t\treplace the_excerpt(); with the_content();  below. -->\n\t<div class=\"entry-summary\">\n\t\t<p>J\u00f3zsef Debreczeni\u00a0 Zimne krematorium Prze\u0142o\u017cy\u0142 Daniel Warmuz Wydawnictwo Filia, Pozna\u0144 2025 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 &#8230;kominy zaci\u0105gni\u0119te na wart\u0119&#8230; Literatur\u0119 \u015bwiatow\u0105 zalewa tsunami Holokiczu, tej osobliwej odnogi popkultury, kt\u00f3ra za cel obra\u0142a eksploatowanie (komercyjne, dla zarobku) bolesnej kwestii Zag\u0142ady. Dlaczego? Sk\u0105d legiony pisarczyk\u00f3w-grafoman\u00f3w czerpi\u0105 niezachwian\u0105 pewno\u015b\u0107, \u017ce s\u0105 potrzebni literaturze i publiczno\u015bci, czemu twierdz\u0105, \u017ce maj\u0105 klucz do serc czytelnik\u00f3w? Co zreszt\u0105 mo\u017ce polega\u0107 na prawdzie, gdy si\u0119 zwa\u017cy wydawnicze sukcesy i obroty (w sensie finansowym) holokiczowc\u00f3w? Sk\u0105d si\u0119 bierze rynkowe zapotrzebowanie na tandet\u0119 niby z gett, kacet\u00f3w, krematori\u00f3w? Dlaczego publika \u0142yka bez oporu ewidentne fa\u0142szerstwa historyczne i bajdy bez najmniejszych cho\u0107by oznak prawdopodobie\u0144stwa? Nie wiem. To trzeba by\u0142oby wnikliwie zbada\u0107 \u2013 z udzia\u0142em historyk\u00f3w, socjolog\u00f3w, antropolog\u00f3w kultury, psycholog\u00f3w i psychiatr\u00f3w. Intuicja wszelako podpowiada mi, \u017ce chodzi\u0107 mo\u017ce o niezaspokojony na innej drodze instynkt uczestnictwa &#8211; cho\u0107by zdalnego, imaginacyjnego &#8211; w koszmarze, kt\u00f3ry niekoniecznie i nie zawsze \u017ale si\u0119 ko\u0144czy. A krematoryjne t\u0142o sw\u0105 brutaln\u0105 jednoznaczno\u015bci\u0105 wydatnie przecie\u017c wzmaga emocje pierwszoplanowej intrygi \u2013 na og\u00f3\u0142 romansowej&#8230; W ka\u017cdym razie literatura ze s\u0142owem Auschwitz w tytule i pasiakiem na ok\u0142adce sprzedaje si\u0119 dwa razy szybciej i gor\u0119cej ni\u017c teksty r\u00f3wnie durne i bezczelne, ale pozbawione miana Auschwitzu na czele&#8230; Czemu?&#8230;<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t<!--\tThis outputs the post META information -->\n\t<div class=\"entry-utility\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"cat-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-cat-links\">Posted in<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/esej-autobiograficzny\/\" rel=\"category tag\">esej autobiograficzny<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/polecam\/\" rel=\"category tag\">polecam<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/reportaz\/\" rel=\"category tag\">reporta\u017c<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"tag-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-tag-links\">Tagged<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/tag\/jozsef-debreczeni\/\" rel=\"tag\">J\u00f3zsef Debreczeni<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"comments-link\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/02\/16\/zimne-krematorium\/#respond\">Leave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/\/ Post Wrap End -->\n\n<!-- NOTE: If you need to make changes to this file, copy it to your current theme's main\n\tdirectory so your changes won't be overwritten when the plugin is upgraded. -->\n\n<!-- Post Wrap Start-->\n<div class=\"post hentry ivycat-post\">\n\n\t<!-- \tThis outputs the post TITLE -->\n\t<h2 class=\"entry-title\"><a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/02\/14\/glos-z-piekla\/\">G\u0142os z piek\u0142a<\/a><\/h2>\n\n\t<!-- \tThis outputs the post EXCERPT.  To display full content including images and html,\n\t\treplace the_excerpt(); with the_content();  below. -->\n\t<div class=\"entry-summary\">\n\t\t<p>Marek Krajewski\u00a0 G\u0142os z piek\u0142a Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2025 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Demon te\u017c cz\u0142owiek&#8230; Archipelag ksi\u0105g grozy i zagadek, sporz\u0105dzany przez mistrza Marka, wci\u0105\u017c jest in statu nascendi, ale tempo przyrostu wyra\u017anie przyspiesza. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 gatunkowa te\u017c si\u0119 zag\u0119szcza. Dwa r\u00f3wnoleg\u0142e \u201etwory\u201d prozatorskie \u2013 \u0141a\u0144cuch Mocka i Wyspy Popielskie \u2013 rosn\u0105 mniej wi\u0119cej jednakowo, wypi\u0119trzaj\u0105c si\u0119 w rytmie zaburze\u0144 tektonicznych dna; gdzie\u015b na uboczu zaleg\u0142y trzy (na razie zapewne) wysepki o innej proweniencji \u2013 \u0142adne i nieszkodliwe. A insularny \u0141a\u0144cuch Mocka nabrzmia\u0142 gdzie\u015b stronami i tak pocz\u0105\u0142 si\u0119 prawdziwy spin-off, czyli poboczny w\u0105tek koralowych atoli Herberta Anwaldta (dotychczas jedna, ale pewnie przyro\u015bnie ich wi\u0119cej). Koordynat\u00f3w nie podaj\u0119 \u2013 niech si\u0119 o dane do nawigacji martwi\u0105 wydawcy. Wa\u017cne jest, \u017ce przygody Herberta Anwaldta otwieraj\u0105 nowe mo\u017cliwo\u015bci penetracyjne dla prozy Krajewskiego \u2013 a to z uwagi na wykszta\u0142cenie, pewne osobiste predyspozycje i publiczny kontekst egzystowania wykreowanej pieczo\u0142owicie figury m\u0142odego adepta psychiatrii. Nasz ulubiony autor, wyra\u017anie w tej chwili skr\u0119caj\u0105cy od rekonstrukcyjnej powie\u015bci kryminalnej ku prozie grozy, horroru i epatowania wywalonymi na wierzch bebechami \u2013 oczywi\u015bcie \u0142apie mocny wiatr w \u017cagle. I szparko nawiguje w stron\u0119 z\u0142owieszczej literatury koszmaru. Ile w tym jest autentycznej potrzeby ducha, a ile zad\u0119cia pour \u00e9pater&#8230;<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t<!--\tThis outputs the post META information -->\n\t<div class=\"entry-utility\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"cat-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-cat-links\">Posted in<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/horror\/\" rel=\"category tag\">horror<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/kryminal-rekonstrukcyjny\/\" rel=\"category tag\">krymina\u0142 rekonstrukcyjny<\/a>, <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/category\/powiesc-detektywistyczna\/\" rel=\"category tag\">powie\u015b\u0107 detektywistyczna<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"tag-links\">\n\t\t\t\t<span class=\"entry-utility-prep entry-utility-prep-tag-links\">Tagged<\/span> <a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/tag\/marek-krajewski\/\" rel=\"tag\">Marek Krajewski<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<span class=\"meta-sep\">|<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"comments-link\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2026\/02\/14\/glos-z-piekla\/#respond\">Leave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n<!-- \/\/ Post Wrap End -->\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":3,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":405,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19\/revisions\/405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}