{"id":19,"date":"2017-06-13T20:15:46","date_gmt":"2017-06-13T18:15:46","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?page_id=19"},"modified":"2017-07-03T20:04:10","modified_gmt":"2017-07-03T18:04:10","slug":"blog","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/blog\/","title":{"rendered":"Rekomendacje"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Literatura od podszewki. Teorie pisania<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Micha\u0142 Rusinek\u00a0 Literatura od podszewki. Teorie pisania Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Milion ma\u0142p uczy si\u0119 pisa\u0107… Czy mo\u017cna nauczy\u0107 si\u0119 pisa\u0107 proz\u0119? Albo poezj\u0119 czy mo\u017ce dramat? I to przychodz\u0105c z ulicy \u2013 na tak zwanym surowym korzeniu? Nie mo\u017cna \u2013 jestem o tym (najg\u0142\u0119biej jak si\u0119 da) przekonany. Wydaje si\u0119 jednak, i\u017c przecz\u0105 temu przekonaniu tysi\u0105ce rozsianych po ca\u0142ym globie szk\u00f3\u0142 kreatywnego pisania (na og\u00f3\u0142 na poziomie uniwersyteckim), kt\u00f3re pracowicie, z komercyjnymi sukcesami, we wszystkich j\u0119zykach i kulturach wt\u0142aczaj\u0105 w m\u00f3zgi niezliczonych pokole\u0144 adept\u00f3w rzekome umiej\u0119tno\u015bci takiej werbalizacji my\u015bli, tworzenia s\u0142\u00f3w, zda\u0144, akapit\u00f3w i d\u0142u\u017cszych form wypowiedzi – upodobnionych do funkcjonuj\u0105cych tu i owdzie wzorc\u00f3w kulturowych – og\u00f3lnie, zbiorczo zwanych literatur\u0105. Innymi s\u0142owy: istnieje rozbudowana ga\u0142\u0105\u017a szkolnictwa powszechnie dost\u0119pnego (chocia\u017c najcz\u0119\u015bciej p\u0142atnego \u2013 i to wysoko), nauczaj\u0105ca tworzenia wyrob\u00f3w literaturopodobnych, dopasowuj\u0105cych si\u0119 w miar\u0119 bezkonfliktowo do zbioru ju\u017c istniej\u0105cych tekst\u00f3w definiowanych jako proza, poezja lub dramat sceniczny. Skoro to dzia\u0142a ju\u017c czas jaki\u015b z powodzeniem, to wygl\u0105da na to, \u017ce dzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c skutecznie \u2013 znaczy: mo\u017cna przyj\u0105\u0107, i\u017c nauka tw\u00f3rczego pisania (elegancko mawiaj\u0105: kreatywnego) daje rezultaty oczekiwane przez nauczycieli i uczni\u00f3w. Zapewne \u2013 ale czy przez czytelnik\u00f3w? W\u0105tpi\u0119. Jestem bowiem (najg\u0142\u0119biej jak si\u0119 da)…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> naukowa monografia<\/a>, podr\u0119cznik zawodowy<\/a>, polecam<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Micha\u0142 Rusinek<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Pierwszy D\u017centelmen<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Bill Clinton, James Patterson \u00a0\u00a0Pierwszy D\u017centelmen Prze\u0142o\u017cy\u0142 Maciej Szyma\u0144ski Dom Wydawniczy Rebis, Pozna\u0144 2026 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Z otch\u0142ani Bia\u0142ego Domu Wychwala\u0142em ju\u017c w tym miejscu talent literacki Williama Jeffersona Clintona, 42. prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki P\u00f3\u0142nocnej \u2013 a to za dwa popularne thrillery polityczne: \u201eGdzie jest prezydent?\u201d (opisany w tym blogu 6 lutego 2019 roku) i \u201eC\u00f3rka prezydenta\u201d (rekomendacja z 26 wrze\u015bnia 2022 roku). Oba napisane wsp\u00f3lnie z zawodowym pisarzem, mistrzem gatunku literatury sensacyjnej Jamesem Pattersonem \u2013 oba dobrze przyj\u0119te na rynku tudzie\u017c naprawd\u0119 zgrabne i dorzeczne. Nie ulega\u0142o dla mnie zatem w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ch\u0142opaki zrobi\u0105 to jeszcze raz. Bo czemu nie? Gwarancja, \u017ce za trzecim razem p\u00f3jdzie r\u00f3wnie dobrze, jak za pierwszymi dwoma, nie by\u0142a wprawdzie stuprocentowa, ale blisko tej liczby \u2013 zaprawd\u0119! No i posz\u0142o… Posz\u0142o jeszcze lepiej, ni\u017c mo\u017cna by\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107. Duet Clinton-Patterson ma bowiem wyposa\u017cenie intelektualne, roz\u0142o\u017cone w idealnych proporcjach wedle potrzeby uprawiania literatury… Patterson jest jednym z kilku tylko obecnych na rynku ameryka\u0144skim opowiadaczy historii najwy\u017cszej pr\u00f3by, majstrem fabu\u0142y tudzie\u017c intrygi (wystarczy przywo\u0142a\u0107 seri\u0119 ksi\u0105\u017cek i scenariuszy z Alexem Crossem). A Bill Clinton? No c\u00f3\u017c \u2013 to zaskakuj\u0105co inteligentny \u201echodz\u0105cy zasobnik\u201d wiedzy tajemnej o ameryka\u0144skich mechanizmach w\u0142adzy (nie tylko na szczeblu…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> polecam<\/a>, political fiction<\/a>, thriller sensacyjny<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Bill Clinton<\/a>, James Patterson<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Trzy zagadki dla Organizacji<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Eduardo Mendoza\u00a0 Trzy zagadki dla Organizacji Prze\u0142o\u017cy\u0142 Tomasz Pindel Wydawnictwo Znak litera nova, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Tajemnice Barcelony Kto nigdy nie czyta\u0142 \u017cadnego Mendozy, sam sobie wyrz\u0105dza krzywd\u0119… Autora tego bowiem zna\u0107 trzeba i wypada \u2013 a to z uwagi na jego osobno\u015b\u0107 (a zarazem osobliwo\u015b\u0107) w literaturze hiszpa\u0144skoj\u0119zycznej. Ekstrawagancja to drugie imi\u0119 tego hiszpa\u0144skiego nestora (osiemdziesi\u0105t trzy lata \u2013 nie byle co…) bezpretensjonalnej prozy. I bardzo dobrze \u2013 bo na wielkim \u015bwiatowym terytorium j\u0119zyka castellano (z jego iberyjskimi tudzie\u017c ameryka\u0144skimi odmianami, dialektami, \u201emniejszymi bra\u0107mi\u201d, oboczno\u015bciami oraz lokalnymi przeciwie\u0144stwami \u2013 chc\u0105c nie chc\u0105c) ekstrawagancja i bezpretensjonalno\u015b\u0107 ulokowa\u0142y si\u0119 wsz\u0119dzie (sprawd\u017acie na rozleg\u0142ych, tak zwanych domenach latynoameryka\u0144skich), za to w okolicach kastylijskiego rdzenia j\u0119zykowego obecnie panuje (mo\u017ce asekuracyjnie powiedzmy, \u017ce ma przewag\u0119…) pewna taka sztywno\u015b\u0107 formy, j\u0119zyka, ideologii tudzie\u017c pogarda dla dowcipu w formule fabularnej. Czemu to przypisa\u0107? Historii najnowszej zapewne. Zdaniem wielu pisz\u0105cych, leczenie literatur\u0105 traum epoki post-frankistowskiej (ci\u0105gle niezako\u0144czone, jak si\u0119 wydaje) wymaga pewnego quantum powagi i ekspiacyjnego nastrojenia, czemu luz j\u0119zykowy i narracyjny m\u00f3g\u0142by przeszkadza\u0107. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 pisz\u0105cych pow\u0105tpiewa w satyr\u0119 jako narz\u0119dzie detraumatyzacji spo\u0142ecznej. A to przecie\u017c b\u0142\u0105d pierwszorz\u0119dny. Jest bowiem czas powagi i rzetelnej roboty, oraz czas, by si\u0119 z tego napi\u0119cia porz\u0105dnie…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> humoreska<\/a>, polecam<\/a>, powie\u015b\u0107 detektywistyczna<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Eduardo Mendoza<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Cienie Turynu<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Carlo Fruttero & Franco Lucentini\u00a0 Cienie TurynuPrze\u0142o\u017cy\u0142a Barbara SosnowskaWydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 4\/7Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Terror kamiennego fiuta Konwencjonalne i w gruncie rzeczy troch\u0119 zbyt proste (ale na szcz\u0119\u015bcie nie prostackie), tudzie\u017c uroczo staro\u015bwieckie. No c\u00f3\u017c \u2013 tekst obyczajowo-kryminalnej powie\u015bci \u201eLa donna della domenica\u201d Fruttera i Lucentiniego \u2013 dw\u00f3ch piemonckich (czyli tury\u0144skich w istocie rzeczy) dziennikarzy, pisarzy i redaktor\u00f3w s\u0142awnego wydawnictwa Mondadori \u2013 ukaza\u0142 si\u0119 drukiem (oczywi\u015bcie u Mondadoriego) ponad p\u00f3\u0142 wieku temu (dok\u0142adnie 1972). Wi\u0119c nic dziwnego nie ma w tej jego stylistyce, j\u0119zyku i formule intelektualnej. A poza tym… Mondadori Editore nie by\u0142o (i nadal nie jest) znane ze szczeg\u00f3lnie wyrafinowanego gustu literackiego \u2013 w ko\u0144cu to tam wymy\u015blono (i doskonale na niej zarabiano…) literatur\u0119 giallo (czyli \u017c\u00f3\u0142t\u0105 \u2013 od koloru ok\u0142adek): sensacyjno-obyczajowo-kryminaln\u0105 powie\u015b\u0107 nieco ni\u017cszych lot\u00f3w umys\u0142owych, dla mniej wymagaj\u0105cego czytelnika; to Mondadori wprowadza\u0142 na rynek europejski kanadyjskiego z urodzenia Harlequina, a prezesem wydawnictwa jest c\u00f3rka Silvia Berlusconiego i sztandar \u201edziedzictwa intelektualnego\u201d tatusia (prezesa-premiera i telewizyjnego celebryty) wysoko dzier\u017cy w \u0142apkach… Tote\u017c ukry\u0107 si\u0119 nie da, i\u017c Fruttero & Lucentini z nawyknienia trzymali si\u0119 (na szcz\u0119\u015bcie tylko w og\u00f3lnym zarysie \u2013 ma si\u0119 rozumie\u0107) wzorc\u00f3w i regulamin\u00f3w obowi\u0105zuj\u0105cych w \u201efilozofii edytorskiej\u201d firmy Mondadori. Ale…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> krymina\u0142<\/a>, polecam<\/a>, powie\u015b\u0107 obyczajowa<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Carlo Fruttero & Franco Lucentini<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

\u017bywa i martwa<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Zadie Smith\u00a0 \u017bywa i martwa Prze\u0142o\u017cy\u0142 Justyn Hunia Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 C\u00f3\u017ce\u015b ty najlepszego uczyni\u0142, Michale z Montaigne? Sztuka (i przymus) zajmuj\u0105cego pisania esej\u00f3w niepr\u0119dko zniknie za horyzontem intelektualnym ludzko\u015bci. Nawet w epoce kr\u00f3tkich tweet\u00f3w w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych i w nadchodz\u0105cym wieku ciemnym panoszenia si\u0119 tzw. sztucznej inteligencji i jej tz algorytm\u00f3w (z cyfrowego piek\u0142a rodem) umiej\u0119tno\u015b\u0107 tudzie\u017c ochota pisania zwartych, wi\u0119kszych form intelektualnej ekspresji pozostanie \u017cywa. Aczkolwiek zapewne mocno ograniczona w sensie ilo\u015bciowym i poznawczym. Uprawianie eseju zejdzie na margines, albowiem zajmowa\u0107 si\u0119 tym b\u0119d\u0105 ludzie, kt\u00f3rym nie zale\u017cy na popularno\u015bci, zasi\u0119gach i natychmiastowej rozpoznawalno\u015bci. A takich przecie\u017c podobno nie ma. No, prawie… W ka\u017cdym razie mniemam, i\u017c eseistyka pozostanie dyscyplin\u0105 tw\u00f3rcz\u0105 wielce przydatn\u0105 w \u017cyciu indywidualnym i zbiorowym ludzi pi\u00f3ra. Tak d\u0142ugo, jak dominowa\u0107 b\u0119dzie ch\u0119\u0107 eksponowania swego ego za po\u015brednictwem s\u0142owa drukowanego. Nie wiem, jak d\u0142ugo ta epoka jeszcze potrwa. Gdy obserwuj\u0119 (z rosn\u0105cym zadziwieniem i niesmakiem pewnym takim) radosny poch\u00f3d griot\u00f3w, influencer\u00f3w, vloger\u00f3w, standuper\u00f3w, youtuber\u00f3w, \u201erolkarzy\u201d i innych wszelkiej ma\u015bci opowiadaczy \u015bwiata – to przekonania nabieram, \u017ce drukowanie i czytanie znikn\u0105 szybciej ni\u017c znikaj\u0105 z dnia na dzie\u0144 masy globalnego\u201ekontentu\u201d, przemielone w jakim\u015b wielkim intelektualnym zderzaczu hadron\u00f3w. \u017bywi\u0119 tylko nadziej\u0119,…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> esej literacki<\/a>, esej w sensie \u015bcislym<\/a>, polecam<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Zadie Smith<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Zjazd do zajezdni<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Jerzy Illg\u00a0 Zjazd do zajezdni Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Przypadki i gadki pok\u0105tnego fabrykanta ksi\u0105\u017cek Ka\u017cdego jako tako obytego ze s\u0142owem i technologi\u0105 pisania raz w \u017cyciu (raczej u schy\u0142ku ni\u017c na pocz\u0105tku) nawiedza ch\u0119\u0107 przemo\u017cna spreparowania \u2013 pod has\u0142em: \u201emo\u017ce teraz ja!\u201d – ksi\u0119gi egzystencjalnej, summy eksperiencyjnej, listy chwa\u0142y i przewag intelektualnych, towarzyskich b\u0105d\u017a emocjonalnych. Z aktywnego \u017cywota odej\u015b\u0107 bez skomplementowania samego siebie \u2013 to powa\u017cny b\u0142\u0105d. Fundamentalny zgo\u0142a. Dlatego wszyscy pisz\u0105: dyrektory, redaktory, t\u0142umacze, drukarze, maszynistki, korektorki, go\u0144cy i ciecie (ci ostatni maj\u0105 osobliwie wiele do powiedzenia \u2013 co spe\u0142nia\u0142oby si\u0119 ustawicznie, gdyby nie przyrodzony wstyd autor\u00f3w i obawy przed pos\u0105dzeniem o wsp\u00f3\u0142udzia\u0142). Szcz\u0119\u015bliwym zbiegiem okoliczno\u015bci nie wszyscy wydaj\u0105 \u2013 i dobrze bardzo. Ale dyrektor i prezes? Jego buch solennym jest dzie\u0142em \u2013 o wadze zbli\u017conej do kilograma i mocy zdolnej wykr\u0119ca\u0107 d\u0142onie w nadgarstkach podczas lektury. Co do zawarto\u015bci \u2013 wypowiem si\u0119 szczeg\u00f3\u0142owo w tak zwanym ci\u0105gu dalszym. Na wst\u0119pie wszak\u017ce zaznaczy\u0107 nale\u017cy, i\u017c z uwagi cho\u0107by na sam indeks nazwisk, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w obrocie, dzie\u0142o ma wymiar pomnikowy. Tak, jakby\u015bmy odczytywali epitafia w jakiej\u015b monstrualnej alei zas\u0142u\u017conych Krainy Wiecznych \u0141ow\u00f3w, kompletowanej przez p\u00f3\u0142 wieku w\u015br\u00f3d lider\u00f3w \u015bwiatowej i krajowej literatury……<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> esej biograficzny<\/a>, polecam<\/a>, wspomnienia<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Jerzy Illg<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Gdy odnajdziemy drog\u0119<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Laura Barrow\u00a0 Gdy odnajdziemy drog\u0119Prze\u0142o\u017cy\u0142a Joanna SugieroWydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 3\/7Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Wakacje z duchami Lekkiej i optymistycznej powie\u015bci obyczajowej na lato poszukiwa\u0142em (mo\u017ce nawet z zabarwieniem romansowo-erotycznym) \u2013 a tu nic z tego. Trafi\u0142em na moralitet o skrzywieniu transcendentalnym, a na domiar wszystkiego napisany tak sprawnie i zajmuj\u0105co, \u017ce nie ma si\u0119 do czego przyczepi\u0107. Wi\u0119c, drogie panie (panowie zreszt\u0105 te\u017c), znie\u015b\u0107 b\u0119dziecie musia\u0142y (musieli) lektur\u0119 z powa\u017cnym udzia\u0142em pierwiastka spirytualnego (w sensie duchowym – nie za\u015b C\u2082H\u2085OH). Zasada fabularna jest prosta: oto jeden z g\u0142\u00f3wnych protagonist\u00f3w dowolnej opowie\u015bci, skleconej w tym \u2013 nomen omen \u2013 duchu, po jakim\u015b traumatycznym, ekstremalnym epizodzie egzystencjalnym, z kt\u00f3rego ledwo co si\u0119 wywin\u0105\u0142, wymykaj\u0105c si\u0119 ze strefy tzw. \u015bmierci klinicznej (czyli odwracalnego stanu ustania kr\u0105\u017cenia, mo\u017cliwego do przywr\u00f3cenia w rezultacie akcji reanimacyjnej; stan ten nie mo\u017ce w zasadzie trwa\u0107 d\u0142u\u017cej ni\u017c kilka minut…), nabywa umiej\u0119tno\u015bci kontaktu ze \u015bwiatem \u201epo drugiej stronie\u201d. Relacje ludzi, kt\u00f3rzy prze\u017cyli t\u0119 \u015bmier\u0107 kliniczn\u0105, s\u0105 pe\u0142ne opis\u00f3w \u015bwietlistych w\u0119dr\u00f3wek, tuneli \u015bwietlnych i zetkni\u0119\u0107 z niewyra\u017anymi, ale r\u00f3wnie\u017c roz\u015bwietlonymi postaciami i temu\u017c podobnych dozna\u0144 spirytualnych. To doskona\u0142y background dla wyobra\u017ani kreacyjnej pisarzy, kt\u00f3rzy postanowili wzmocni\u0107 sw\u00f3j talent narracyjny historiami spoza strefy realizmu \u2013 no, m\u00f3wi\u0105c wprost: bezczelnie transcendentalnymi….<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> romans obyczajowy<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Laura Barrow<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Lato z Don Kichotem<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

William Marx\u00a0 Lato z Don Kichotem Prze\u0142o\u017cy\u0142a Agata Kozak Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Powi\u0119kszanie wyobra\u017ani Je\u015bli macie ju\u017c w osobistym dorobku czytelniczym bliskie spotkanie z bohaterem arcydzie\u0142a (numer jeden na wszechglobalnej li\u015bcie wszech czas\u00f3w) Cervantesa (to pytanie retoryczne; powinni\u015bcie mie\u0107 od dawna!), ksi\u0105\u017ceczka Marxa b\u0119dzie jak ostra punktowa latarka, wydobywaj\u0105ca z mroku kszta\u0142ty wprawdzie znane i oczekiwane \u2013 ale pod nieoczywistymi k\u0105tami, z zaskakuj\u0105cych perspektyw i d\u0142ugo\u015bci fal \u015bwietlnych. Czyli klasyczny imagineskop \u2013 wed\u0142ug teorii Jeremiasza Apollona Hytza (spisanej i krytycznie spreparowanej przez \u015aledzia Otrembusa-Podgrobelskiego) \u2013 przyrz\u0105d do powi\u0119kszania wyobra\u017ani. Wprawdzie teoria imagineskopii wedle my\u015bli Hytza i Podgrobelskiego w swej cz\u0119\u015bci po\u015bwi\u0119conej narz\u0119dziom zajmuje si\u0119 imagineskopami w sensie czysto mechanicznym, czyli realnie istniej\u0105cymi przyrz\u0105dami o naturze fizykalnej \u2013 od prostego przeziernika Jabcona po wielce wyrafinowany poliimagineskop Dyszkina \u2013 ale ni\u017cej podpisany pozwala sobie niniejszym poszerzy\u0107 namacalny zasi\u0119g teorii Hytza, wprowadzaj\u0105c poj\u0119cie imagineskopu intelektualnego, kt\u00f3rym by\u0107 mo\u017ce ka\u017cde zwerbalizowane przedstawienie idei, legitymuj\u0105ce si\u0119 dowiedzionym i zweryfikowanym wp\u0142ywem na tryb, zasi\u0119g i jako\u015b\u0107 proces\u00f3w my\u015blowych u swych odbiorc\u00f3w. Bezprzyrz\u0105dowe, czysto spekulatywne poszerzanie wyobra\u017ani jest sk\u0105din\u0105d przecie\u017c podstawowym przeznaczeniem literatury \u2013 ba, pos\u0142annictwem nieledwie, a co do zasady: jej znakiem szczeg\u00f3lnym albo przynajmniej chwalebnym zobowi\u0105zaniem. S\u0105…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> esej literacki<\/a>, polecam<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> William Marx<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Ostatnie ci\u0119cie<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Andrea Camilleri\u00a0 Ostatnie ci\u0119cie Prze\u0142o\u017cy\u0142a Lucyna Rodziewicz-Dokt\u00f3r Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Intymne \u017cycie jednej czaruj\u0105cej krawcowej Gdy od wielu tygodni co noc w twoim porcie przy kejach cumuj\u0105 jednostki p\u0142ywaj\u0105ce (powiedzmy, \u017ce to kategoria umowna \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 to jednostki ton\u0105ce…) wype\u0142nione setkami imigrant\u00f3w z rozmaitych, przeciwleg\u0142ych i raczej odleg\u0142ych zak\u0105tk\u00f3w Morza \u015ar\u00f3dziemnego, a ty masz kategoryczny rozkaz z wysoka, by jako\u015b ogarn\u0105\u0107 t\u0119 apokalips\u0119 si\u0142ami w\u0142asnymi (byle si\u0119 nie przypieprzy\u0142y media) \u2013 to na rozwik\u0142anie zagadki \u201ezwyk\u0142ego\u201d morderstwa mo\u017cesz ju\u017c nie mie\u0107 si\u0142y ani ochoty. Chyba \u017ce… Chyba \u017ce dzi\u0119ki temu \u201ezwyk\u0142emu\u201d morderstwu uda ci si\u0119 uciec od koszmar\u00f3w portowych nocy. Ale to nie takie \u0142atwe. Przede wszystkim dlatego, \u017ce ma\u0142o nas, ma\u0142o nas \u2013 i zwierzchnicy, maj\u0105cy na karkach rozwrzeszczane media \u2013 nie popuszcz\u0105. Po drugie \u2013 nocne l\u0105dowania kryp wszelkiego rodzaju wype\u0142nionych imigrantami to nie tylko uci\u0105\u017cliwy problem porz\u0105dku publicznego; w tym nieustaj\u0105cym ba\u0142aganie nader cz\u0119sto zdarzaj\u0105 si\u0119 ekscesy przest\u0119pcze znacznych kalibr\u00f3w \u2013 gwa\u0142ty, zab\u00f3jstwa, rabunki, przemyt niedozwolonych substancji, akty terroru \u2013 i co tam jeszcze wyobra\u017ania ludzka zdo\u0142a wykoncypowa\u0107. Wi\u0119c solidna robota \u015bledcza te\u017c jest potrzebna \u2013 nie tylko sm\u0119tne, mechaniczne wymachiwanie pa\u0142\u0105 i gazem pieprzowym. Komisarz Montalbano, cho\u0107 stary…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> krymina\u0142<\/a>, powie\u015b\u0107 detektywistyczna<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Andrea Camilleri<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

To za du\u017co dla mnie<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Darko Cvijeti\u0107\u00a0 To za du\u017co dla mnie Prze\u0142o\u017cy\u0142a Dorota Jovanka Cirli\u0107 Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Jak rekrutuje Z\u0142o? Mam problem z tym dzie\u0142kiem Cvijetica \u2013 i nie chodzi tu o trudno\u015b\u0107 czy zgo\u0142a niemo\u017cliwo\u015b\u0107 lektury \u2013 to raczej problem z definicj\u0105, usytuowaniem gatunkowym, przyporz\u0105dkowaniem do zbioru tekst\u00f3w o podobnej proweniencji czy wyczuwalnych zmys\u0142owo tudzie\u017c rozumowo parametrach. Ale w\u0142a\u015bciwie dlaczego? Czy ka\u017cdy produkt literacki sporz\u0105dzony proz\u0105 musi nosi\u0107 etykietk\u0119 (mniej lub bardziej szczeg\u00f3\u0142ow\u0105) archiwizuj\u0105c\u0105, okre\u015blaj\u0105c\u0105 nazw\u0119 i miejsce w tworzonej nieustannie hierarchii tekst\u00f3w? Nie musi. Gatunek \u2013 rzecz wzgl\u0119dna. Ale czy zb\u0119dna? W tym miejscu ju\u017c nie bywam ekstremalnie kategoryczny. Nie jestem wprawdzie zwolennikiem porz\u0105dku (ani \u017cadnej rzeczy, kt\u00f3ra jego jest) \u2013 lecz kilka niewielkich rygor\u00f3w species mog\u0119 zaakceptowa\u0107 \u2013 z uk\u0142onami dla klubu mi\u0142o\u015bnik\u00f3w \u017cycia uregulowanego, wymusztrowanego i przewidywalnego. Nie cierpi\u0119 takowych, ale nie odbieram im praw do egzystowania na w\u0142asn\u0105 mod\u0142\u0119. A zatem – w sytuacji wymuszonej potrzeby definiowania i konieczno\u015bci funkcjonowania w jakim\u015b Ordnungu literackim \u2013 niepoddaj\u0105cy si\u0119 normalnym pr\u00f3bom klasyfikowania najnowszy produkt Darka Cvijeticia zmuszony nazwa\u0107 jestem nie wedle rygor\u00f3w intelektualnych, lecz opisowych. No, po prostu to jest skoroszyt \u2013 kawa\u0142 z\u0142o\u017conej na p\u00f3\u0142 tektury ze zmy\u015bln\u0105 maszynk\u0105 z d\u017awigni\u0105…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> polecam<\/a>, reporta\u017c<\/a>, zapiski<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Darko Cvijeti\u0107<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\t2 komentarze<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Czynnik alchemiczny<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Tomasz Stawiszy\u0144ski\u00a0 Czynnik alchemiczny Wydawnictwo Wielka Litera, Warszawa 2026 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Wyspa Heisenberga Gdziekolwiek w \u015bwiecie bywa\u0142em (ju\u017c nie bywam \u2013 szlaban zdrowotny…), stara\u0142em si\u0119 uzupe\u0142nia\u0107 zapotrzebowanie organizmu na pokarm, niezb\u0119dny do podtrzymania proces\u00f3w \u017cyciowych \u2013 wy\u0142\u0105cznie korzystaj\u0105c z lokalnych zasob\u00f3w, produkt\u00f3w i ofert tubylczej gastronomii. Programowo wi\u0119c \u017cadnych \u201eeuropejskich \u015bniada\u0144\u201d, \u017cadnych burger\u00f3w i zafoliowanych kanapek (wyj\u0105wszy mo\u017ce \u201eprzymusow\u0105\u201d ofert\u0119 linii lotniczych; na dziesi\u0119ciu tysi\u0105cach metr\u00f3w nie da si\u0119 zmieni\u0107 lokalu…). Dzi\u0119ki temu kolekcja moich wra\u017ce\u0144 smakowo-estetycznych przetrwa\u0142a w pami\u0119ci jako bogata i nie do wymazania, na zawsze powi\u0105zana z konkretnymi koordynatami topograficznymi… Jak te fenomenalne escargots w paryskim bistro \u201eCheval noir\u201d na rue des Mathurins przy Operze Garniera. Jak owoce morza, kt\u00f3rymi do\u017cywia\u0142em si\u0119 wieczorami w Seulu \u2013 w rozstawianych na chodnikach improwizowanych knajpkach-namiocikach na wyspie Yoido. Jak poranna kawa z tygielka na skwerku przy bulwarze Rustawelego w Tbilisi. Jak ostrygi serwowane p\u00f3\u0142tuzinami prosto z wody (z drobn\u0105 obr\u00f3bk\u0105) w Fort William. Jak pielmieni z kwa\u015bn\u0105 \u015bmietan\u0105 w budce na bazarze Besarabskim w Kijowie. Jak grecka zupa rybna (de facto ros\u00f3\u0142 z labraksa) w knajpce na nabrze\u017cu portu w Nauplion. I wiele, wiele innych, dobrze zapami\u0119tanych dozna\u0144. W sumie nic wykwintnego \u2013 \u017cadne micheliny, \u017cadne gaulty&millau’y….<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> esej podr\u00f3\u017cniczy<\/a>, gaw\u0119da<\/a>, polecam<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Tomasz Stawiszy\u0144ski<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Bitwa na Morzu Koralowym<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Micha\u0142 A. PiegzikBitwa na Morzu KoralowymWydawnictwo Znak Horyzont, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Banzai, banzai, banzai!? Buntaicho za sterami kambaku… Chutai kanko szuka CV… MO Kido Butai wysy\u0142a meldunki kiboteki kansoku, a 5. Koku Sentai nie chce by\u0107 d\u0142u\u017cej mekake no ko… Bez specjalnego s\u0142ownika lektura dzie\u0142a doktora Piegzika, profesora z Yokohamy, nie jest mo\u017cliwa. Zag\u0119szczenie japo\u0144skiej terminologii wymaga nieustannego konfrontowania tekstu z zestawieniami skr\u00f3t\u00f3w, nazw i definicji taktycznych Nippon Kaigun (zgadujecie, co to jest?). Na szcz\u0119\u015bcie autor zamieszcza stosowne s\u0142owniczki i obja\u015bnienia na pocz\u0105tku i na ko\u0144cu opas\u0142ego tomiska \u201eBitwy…\u201d – co i tak sprawia fizyczny b\u00f3l w trakcie lektury i wygl\u0105da nieco \u2013 hm, minoderyjnie. Doktor Piegzik szafuje bowiem sw\u0105 znajomo\u015bci\u0105 j\u0119zyka nihongo bez umiarkowania i ponad potrzeb\u0119 (jakby nigdy nie s\u0142ysza\u0142 o Ockhamie i jego brzytwie). Nawet za\u0142o\u017cenie (sk\u0105din\u0105d zasadne i chwalebne), i\u017c w swej monografii doktor Piegzik prezentuje g\u0142\u00f3wnie japo\u0144ski punkt widzenia i wytworzone przez tamtejsze sztaby dokumenty, raporty oraz relacje uczestnik\u00f3w, s\u0142abo usprawiedliwia j\u0119zykowe rozpasanie autora. I nie jest dowodem jakiego\u015b wtajemniczenia rzekomo wy\u017cszego rz\u0119du, jeno przyk\u0142adem dziarskiego… nieliczenia si\u0119 z obci\u0105\u017ceniami i przyzwyczajeniami czytelnika. Ale pomin\u0105wszy ten japo\u0144ski zgrzyt j\u0119zykowy, zauwa\u017cy\u0107 nale\u017cy, i\u017c mamy do czynienia z doskona\u0142\u0105 monografi\u0105 bitwy morskiej \u2013…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> monografia historyczna<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Micha\u0142 A. Piegzik<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Droga krwi<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Marek Krajewski\u00a0 Droga krwi Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Umowa promocyjna Mistrz wreszcie w formie! Odnalaz\u0142 \u2013 jak si\u0119 wydaje \u2013 w\u0142a\u015bciw\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 i odpowiedni kierunek dla swej prozy. Niekwestionowany z niego lider krymina\u0142u rekonstrukcyjnego (a mo\u017ce lepiej nazwa\u0107: historycznego), klasyk gatunku, mistrz horroru i psychiatrycznego thrillera, wybitny tw\u00f3rca fenomenalnie zmajstrowanych postaci g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w swych narracji \u2013 a przy tym pisarz zdumiewaj\u0105co pracowity \u2013 od debiutu w 1999 roku wyda\u0142 drukiem ponad trzydzie\u015bci pozycji, kt\u00f3re mo\u017cna zaliczy\u0107 do pe\u0142noprawnych dzie\u0142 w gatunku kryminalno-sensacyjnym. Kolekcja ksi\u0105\u017cek Krajewskiego (sam posiadam bodaj\u017ce wszystkie) to zaiste must have ka\u017cdego powa\u017cnego mi\u0142o\u015bnika i badacza tego typu literatury oraz wszystkich, kt\u00f3rych teksty takie ciesz\u0105 i bawi\u0105. Ale nie roszcz\u0105cych sobie pretensji do naukowego niemal\u017ce znawstwa… Wielko\u015b\u0107 Krajewskiego nie polega tylko na samej umiej\u0119tno\u015bci prowokowania, rozniecania dobrej zabawy literackiej \u2013 ani na mistrzowskiej, drobiazgowej i wiarygodnej rekonstrukcji historycznej. Wielko\u015b\u0107 Krajewskiego to zdolno\u015b\u0107 kreowania kompletnych, pe\u0142nokrwistych bohater\u00f3w pierwszego planu narracyjnego (ale nie tylko; zdarzaj\u0105 mu si\u0119 epizody wykoncypowane i wykonane ze staranno\u015bci\u0105 godn\u0105 protagonist\u00f3w pierwszorz\u0119dnych). Znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107 autor\u00f3w powie\u015bci kryminalnych i thriller\u00f3w sensacyjnych polega na no\u015bnym, daj\u0105cym wielkie mo\u017cliwo\u015bci interpretacyjne pomy\u015ble \u201eseryjnego\u201d (ale wcale nie zab\u00f3jcy). Chodzi o bohatera, o \u201epodmiot liryczny\u201d fabularnych historii,…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> krymina\u0142 rekonstrukcyjny<\/a>, powie\u015b\u0107 detektywistyczna<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Marek Krajewski<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

W<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Igor \u0160tiks\u00a0 W Prze\u0142o\u017cy\u0142a Dorota Jovanka \u0106irli\u0107 Noir sur Blanc Rekomendacja: 4\/7Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Nowa Szecherezada ba\u0142ka\u0144ska Koncept fabularny znany w kr\u0119gach tw\u00f3rc\u00f3w i odbiorc\u00f3w literatury sensacyjnej: nieuchwytny, atrakcyjny medialnie, legendarny terrorysta (albo zawodowy zab\u00f3jca) \u2013 gro\u017any i zarazem sympatyczny. A naprzeciw: zm\u0119czony, nieust\u0119pliwy, obsesyjnie zmotywowany agent s\u0142u\u017cb specjalnych. Anegdota w sam raz na warsztat Forsytha, Ludluma, le Carre’a, Clancy’ego, Seversky’ego, a nawet Kinga… I ka\u017cdego innego z czo\u0142owej setki autor\u00f3w \u015bwiatowego nurtu tej prozy. Czemu? Bo to dobry pomys\u0142 \u2013 obfituj\u0105cy w setki wariant\u00f3w poprowadzenia narracji, nios\u0105cy nieograniczone wr\u0119cz mo\u017cliwo\u015bci kreacyjne postaci (nie tylko g\u0142\u00f3wnych antagonist\u00f3w), niczym nie limituj\u0105cy wyobra\u017ani w konstruowaniu didaskali\u00f3w i dekoracji. Zreszt\u0105 przypomnijcie sobie klasyczny \u201eDzie\u0144 Szakala\u201d Forsytha i wielk\u0105 karier\u0119 tego tekstu. W gatunku sensacyjnego thrillera doprawdy nic lepszego nie wymy\u015blono. Na szcz\u0119\u015bcie pr\u00f3by dogonienia tamtego idea\u0142u trwaj\u0105, autorzy si\u0119 nie zniech\u0119caj\u0105, dzi\u0119ki czemu mamy co czyta\u0107 z tego obficie i obiecuj\u0105co plonuj\u0105cego gatunkowego poletka. Ale co a\u017c tak atrakcyjnego tkwi w tym fabularnym schemaciku, i\u017c sequele przyrastaj\u0105 mu w post\u0119pie dyktowanym co najmniej przez ci\u0105g Fibonacciego (pami\u0119tacie: ka\u017cda kolejna liczba ci\u0105gu jest sum\u0105 dw\u00f3ch poprzednich…)? No c\u00f3\u017c \u2013 da si\u0119 w tym upchn\u0105\u0107 mn\u00f3stwo atrakcyjnego literacko towaru prozatorskiego \u2013 ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem profilowania…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> thriller polityczny<\/a>, thriller sensacyjny<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Igor \u0160tiks<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n\n\t\n\t

Maj 1926. Zamach, kt\u00f3rego mia\u0142o nie by\u0107<\/a><\/h2>\n\n\t\n\t
\n\t\t

Andrzej Chwalba\u00a0 Maj 1926. Zamach, kt\u00f3rego mia\u0142o nie by\u0107 Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2026 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 …w zwyci\u0119stwach zaprawione szable Dokumentalnie wiadomo wszystko. Kto, kiedy, gdzie i do kogo strzela\u0142. Kto jaki rozkaz wyda\u0142, kto rozkazu nie wyda\u0142. Komu pu\u015bci\u0142y nerwy, kto uni\u00f3s\u0142 si\u0119 honorem. Kto i co komu powiedzia\u0142. Kto ofiary uszanowa\u0142, kto przeprosi\u0142, kto z triumfem przesadzi\u0142, kto si\u0119 przy\u0142\u0105czy\u0142, kto paln\u0105\u0142 sobie w \u0142eb… Ale dlaczego? Motywy gin\u0105 w chaosie, wrzasku, w polemicznych kawalkadach i szar\u017cach, w subiektywnych \u2013 ba, narcystycznych zgo\u0142a \u2013 komentarzach i glosach. Znana od tysi\u0105cleci i gorzka co do swej istoty zasada, i\u017c histori\u0119 pisz\u0105 zwyci\u0119zcy \u2013 i w tym przypadku dowiod\u0142a swej prawdziwej natury… Ale to tkwi\u0105ce w przestrzeni publicznej celne i przenikliwe \u201edlaczego\u201d wbi\u0142o si\u0119 cierniem w ca\u0142\u0105 histori\u0119 tzw. zamachu majowego. Nie tylko ofiary zas\u0142ugiwa\u0142y na wyja\u015bnienia, nie tylko zwyci\u0119zcy chcieli wiedzie\u0107, w czym w\u0142a\u015bciwie brali udzia\u0142 i na czyj\u0105 rzecz, nie tylko postronnym obywatelom nale\u017ca\u0142o si\u0119 t\u0142umaczenie \u2013 takie najprostsze: co si\u0119 w\u0142a\u015bciwie sta\u0142o. To przede wszystkim Historia domaga\u0142a si\u0119 Prawdy, za\u015b Prawo oczekiwa\u0142o skutecznej egzekucji (nie w sensie szubienic oraz pluton\u00f3w szkolonych do strzelania salwami) \u2013 czyli wymuszenia poszanowania dla konstytucyjnych norm \u017cycia pa\u0144stwowego. My\u015blicie, \u017ce…<\/p>\n\t<\/div>\n\n\t\n\t

\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tPosted in<\/span> historia<\/a>, monografia historyczna<\/a>, polecam<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tTagged<\/span> Andrzej Chwalba<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t|<\/span>\n\t\t\t\t\n\t\t\tLeave a comment<\/a>\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":3,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":405,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19\/revisions\/405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}