Nigdy nie m\u00f3w nigdy. Poniewa\u017c wyznaj\u0119 t\u0119 prost\u0105 zasad\u0119, nie narzucam sobie z g\u00f3ry ani formu\u0142y blogowania, ani sztywnych ogranicze\u0144… Mog\u0119 tylko z wi\u0119kszym lub mniejszym prawdopodobie\u0144stwem wst\u0119pnie zadeklarowa\u0107 to i owo. Na przyk\u0142ad skrajnie nieprawdopodobne jest, by kto\u015b mnie przy\u0142apa\u0142 na zg\u0142\u0119bianiu literatury dzieci\u0119cej albo m\u0142odzie\u017cowej. Nie dlatego, \u017ce mi\u0142o\u015bnikiem wielce czcigodnego kr\u00f3la Heroda jestem (bo jestem!) \u2013 raczej z powodu samokrytycznie niedostatecznej umiej\u0119tno\u015bci czytania takowej ze zrozumieniem (r\u00f3wnym cho\u0107by percepcji podstawowego \u201etargetu\u201d tej bran\u017cy…). Czas min\u0105\u0142. Zreszt\u0105 czy jest dzi\u015b gdzie\u015b drugi Niziurski albo Szklarski?<\/p>\n
Podobnie z szeroko pojmowan\u0105 tzw. fantastyk\u0105 i fantasy \u2013 gigantyczn\u0105 odnog\u0105 literatury, niemal ca\u0142kowicie dla mnie niedost\u0119pn\u0105; jaki\u015b defekt wra\u017cliwo\u015bci lub co\u015b w tym rodzaju… Wyj\u0105wszy Lema mojego ukochanego, kt\u00f3ry i tak osobn\u0105 jest wysp\u0105 (\u017cal, \u017ce sko\u0144czon\u0105 bez nale\u017cnej nagrody…) wzrostu Czomolungmy (tote\u017c reszta autor\u00f3w to przy nim deprecha \u2013 R\u00f3w Maria\u0144ski niemal\u017ce, w sensie geograficznym oczywi\u015bcie…), a tak w og\u00f3le on \u017cadn\u0105 miar\u0105 w \u0142o\u017cysku sci-fi si\u0119 nie mie\u015bci. Zatem Tolkien, Pratchett, Rowling z Potterem, Stephenie Meyer z wampirami, Dukaj, Sapkowski z Wied\u017aminem (aczkolwiek trylogi\u0119 o Reynevanie z Bielawy uwielbiam…) i ca\u0142y legion innych to nie moja bajka.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie nie jest to zastrze\u017cenie kategoryczne \u2013 wystarczy, \u017ce pojawi\u0105 si\u0119 wa\u017cne powody, by zmieni\u0107 zdanie. Tak na przyk\u0142ad jest z ksi\u0105\u017ckami kucharskimi… Wzbraniam si\u0119 przed recenzowaniem takowych, albowiem obowi\u0105zek uczciwego rekomenduj\u0105cego nakazywa\u0142aby… wprz\u00f3dy przyrz\u0105dzi\u0107 to wszystko i zje\u015b\u0107. Przyznacie, \u017ce do\u015b\u0107 kosztowna pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem by\u0142aby to metoda weryfikacji. Ale czasem wydawcy oferuj\u0105 tak smakowite k\u0105ski, \u017ce nie spos\u00f3b si\u0119 oprze\u0107! Ksi\u0105\u017cki o alkoholach, czekoladzie, wi\u0105zaniu krawat\u00f3w, paleniu fajki i kuchni w\u0142oskiej zawsze mog\u0105 na mnie liczy\u0107…<\/p>\n
Kwestia uczciwo\u015bci decyduje te\u017c o unikaniu tzw. literatury konfesyjnej. \u015awiatopogl\u0105d mam nieskomplikowany: nic nadprzyrodzonego! Jak\u017ce wi\u0119c m\u00f3g\u0142bym pisa\u0107 o czym\u015b, w co fundamentalnie nie wierz\u0119? W tym miejscu na wtr\u0119t osobisty sobie pozwol\u0119… Ot\u00f3\u017c na prze\u0142omie lat 50. i 60. ubieg\u0142ego stulecia m\u00f3j ogl\u0105d \u015bwiata (w tym tak\u017ce dylematy transcendentalne \u2013 w sensie, \u017ce ich nie ma…) ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 pod wp\u0142ywem fenomenalnego czasopisma \u201eM\u0142ody Technik\u201d (co miesi\u0105c ekspensowa\u0142em cztery z\u0142ote, co sum\u0105 niema\u0142\u0105 by\u0142o i dewastowa\u0142o ca\u0142kowicie r\u00f3wnowag\u0119 m\u0105 bud\u017cetow\u0105). To z tej zach\u0142annej lektury wzi\u0105\u0142em cegie\u0142ki swej prywatnej kosmologii, ciekawo\u015bci \u015bwiata, przekonania o wy\u017cszo\u015bci rozumu nad wszystkim i wszelkim innym oraz wpr\u0119dce ufundowanego rozbratu z wiar\u0105… Co ciekawe, chyba niewielu moich r\u00f3wie\u015bnych posz\u0142o tropami \u201eM\u0142odego Technika\u201d, bo dot\u0105d nie spotka\u0142em nikogo, kto by powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 na takie osobliwe \u017ar\u00f3d\u0142o swego \u015bwiatopogl\u0105du…<\/p>\n
Ale mniejsza z tym… Zeznam, co czytam bez okoliczno\u015bci towarzysz\u0105cych i przymusowych… Literatura fabularna, czyli powie\u015b\u0107 jaka\u015b lub opowiadania – w tym krymina\u0142u, tzw. literatury sensacyjnej (thrillera politycznego, wojennego, prawniczego…), romansu obyczajowego i wyciskaczy \u0142ez nie lekcewa\u017c\u0105c… Teksty polityczne (publicystyka, esej, dysputa…), historyczne. Poezja i dramat (o ile jeszcze co\u015b takiego wychodzi…). Kroniki, reporta\u017ce, gaw\u0119dy ze \u015bwiata, biografie, rozmowy, zbiory felieton\u00f3w, wspomnienia, satyry, paszkwile, donosy, poradniki, mapy, atlasy, przewodniki, \u201eHistori\u0119 Szkocji\u201d Zabieglika, \u201eDzienniki polityczne\u201d Rakowskiego, \u201ePrzygody dobrego wojaka Szwejka\u201d Haszka (naturalnie wy\u0142\u0105cznie w starym, dobrym przek\u0142adzie Hulki-Laskowskiego!) i \u201eLalk\u0119\u201d Prusa (najlepsza powie\u015b\u0107 w j\u0119zyku polskim!), \u201eO demokracji w Ameryce\u201d Alexisa de Tocqueville’a oraz \u201eThe complete guide to whisky\u201d Jima Murraya\u2026<\/p>\n
Zatem w\u0142a\u015bnie to znajdziecie w blogu!<\/p>\n
Tomasz Sas<\/p>\n
Urodzi\u0142em si\u0119 (dobry rocznik ’48…) i mieszkam w miasteczku, kt\u00f3re jakie\u015b dwie\u015bcie lat temu oko\u0142o rozrasta\u0107 si\u0119 zacz\u0119\u0142o w niedorzeczu (dzi\u0119kuj\u0119 za s\u0142\u00f3wko, pani Agnieszko!)g\u00f3rnej Bzdury, lecz wpr\u0119dce przepe\u0142z\u0142o przez wododzia\u0142 (uroczy rzeczownik sk\u0105din\u0105d…) i wyrzygiwa\u0107 pocz\u0119\u0142o swe produkty przemiany materii do zlewiska innej rzeczki o wielom\u00f3wnym mianie Ner (\u201enyr\u201d po pras\u0142owia\u0144skoba\u0142tycku podobno znaczy\u0142o \u201ewilgotny\u201d)… Owa osobliwa koincydencja hydrograficzna sprawi\u0142a, \u017ce dzi\u015b odkr\u0119caj\u0105c kran czy spuszczaj\u0105c wod\u0119 w wiadomym, niezwykle wa\u017cnym dla cywilizacji, post\u0119pu tudzie\u017c sytuacji epidemicznej ustrojstwie, ka\u017cdy z nas \u2013 wsp\u00f3\u0142obywateli rzeczonego miasteczka \u2013 zawraca kijem Wis\u0142\u0119 z jej uroczej pradoliny. Do koryta Odry…<\/p>\n
Ja\u0142owa (cho\u0107 zawracane p\u0142yny by\u0107 mo\u017ce to i owo u\u017cy\u017ania\u0107 mog\u0142yby…) monotonia, powtarzalno\u015b\u0107 i bezsensowna absurdalno\u015b\u0107 tego gestu zdaje si\u0119 odciska\u0107 swe pi\u0119tno na pozosta\u0142ych aspektach egzystencji wsp\u00f3\u0142obywateli miasteczka, czyni\u0105c \u017cycie beznadziejnym, kr\u00f3tszym i ubo\u017cszym ni\u017c gdzie\u015b tam indziej. W momencie, gdy panowie Balcerowicz z Syryjczykiem (By\u0142 taki minister. Przemys\u0142u. Tadeusz. Polak jak st\u0105d do Krakowa i z powrotem…), w zamian niczego realnego nie oferuj\u0105c, kazali wybebeszy\u0107 fabryki, wypieprzy\u0107 \u017celastwo na z\u0142om albo sprzeda\u0107 za grosze Chi\u0144czykom (a ludziom i\u015b\u0107 sobie w pizdu na bezrobocie czy tam jak\u0105\u015b ja\u0142mu\u017cnicz\u0105 kuroni\u00f3wk\u0119…), niedorzecze BzduroNyru utraci\u0142o bezpowrotnie tzw. czynnik miastotw\u00f3rczy. Setek tysi\u0119cy furkocz\u0105cych wrzecion i tylu\u017c stukaj\u0105cych jak nadd\u017awi\u0119kowe dzi\u0119cio\u0142y cz\u00f3\u0142enek nie zast\u0105pi\u0105 magazyny wysokiego sk\u0142adowania firm logistycznych na skrzy\u017cowaniu autostrad. A operatorzy w\u00f3zk\u00f3w wid\u0142owych to nie jest \u015bwiadoma, wymagaj\u0105ca ani kreatywna klasa robotnicza.<\/p>\n
Co zatem zostaje? Mo\u017cna tylko pokolorowa\u0107 miasteczko, uczyni\u0107 \u017cycie w nim zno\u015bniejszym, mo\u017ce nawet \u0142adniejszym troch\u0119… I tyle. O niewidzialnej r\u0119ce rynku zapomnijcie. Po latach okaza\u0142o si\u0119, \u017ce potrafi ona tylko ty\u0142ek podetrze\u0107. A i to niezbyt precyzyjnie… I nie wszystkim.<\/p>\n
Nie ma we mnie nostalgii. Co by\u0142o, to se ne vrati… Czytam ksi\u0105\u017cki. I o nich pisz\u0119. To jeszcze potrafi\u0119…<\/p>\n
Przy okazji: czasem by\u0107 mo\u017ce natkniecie si\u0119 tu na zrecenzowany film, spektakl sceniczny lub inne jakie\u015b zdarzenie b\u0105d\u017a przedmiot, produkt kultury szeroko pojmowanej. Albo i nawet sam podmiot takowej… Albo aktualny (a mo\u017ce i nie tylko…) wtr\u0119t sytuacyjny. B\u0105d\u017acie wyrozumiali. Materii niepomieszanie przydarza si\u0119 tylko w teoriach, ograniczaj\u0105cych byty do niezb\u0119dnych \u2013 w \u017cyciu tak nie bywa. W ko\u0144cu to \u017cycie jest \u201epowie\u015bci\u0105 idioty, g\u0142o\u015bn\u0105, wrzaskliw\u0105, a nic nie znacz\u0105c\u0105\u201d… I ochoczo mno\u017cy te byty ponad potrzeb\u0119.<\/p>\n
Tomasz Sas<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nigdy nie m\u00f3w nigdy. Poniewa\u017c wyznaj\u0119 t\u0119 prost\u0105 zasad\u0119, nie narzucam sobie z g\u00f3ry ani formu\u0142y blogowania, ani sztywnych ogranicze\u0144… Mog\u0119 tylko z wi\u0119kszym lub mniejszym prawdopodobie\u0144stwem wst\u0119pnie zadeklarowa\u0107 to i owo. Na przyk\u0142ad skrajnie nieprawdopodobne jest, by kto\u015b mnie przy\u0142apa\u0142 na zg\u0142\u0119bianiu literatury dzieci\u0119cej albo m\u0142odzie\u017cowej. Nie dlatego, \u017ce mi\u0142o\u015bnikiem wielce czcigodnego kr\u00f3la Heroda jestem (bo jestem!) \u2013 raczej z powodu samokrytycznie niedostatecznej umiej\u0119tno\u015bci czytania takowej ze zrozumieniem (r\u00f3wnym cho\u0107by percepcji podstawowego \u201etargetu\u201d tej bran\u017cy…). Czas min\u0105\u0142. Zreszt\u0105 czy jest dzi\u015b gdzie\u015b drugi Niziurski albo Szklarski? Podobnie z szeroko pojmowan\u0105 tzw. fantastyk\u0105 i fantasy \u2013 gigantyczn\u0105 odnog\u0105 literatury, niemal ca\u0142kowicie dla mnie niedost\u0119pn\u0105; jaki\u015b defekt wra\u017cliwo\u015bci lub co\u015b w tym rodzaju… Wyj\u0105wszy Lema mojego ukochanego, kt\u00f3ry i tak osobn\u0105 jest wysp\u0105 (\u017cal, \u017ce sko\u0144czon\u0105 bez nale\u017cnej nagrody…) wzrostu Czomolungmy (tote\u017c reszta autor\u00f3w to przy nim deprecha \u2013 R\u00f3w Maria\u0144ski niemal\u017ce, w sensie geograficznym oczywi\u015bcie…), a tak w og\u00f3le on \u017cadn\u0105 miar\u0105 w \u0142o\u017cysku sci-fi si\u0119 nie mie\u015bci. Zatem Tolkien, Pratchett, Rowling z Potterem, Stephenie Meyer z wampirami, Dukaj, Sapkowski z Wied\u017aminem (aczkolwiek trylogi\u0119 o Reynevanie z Bielawy uwielbiam…) i ca\u0142y legion innych to nie moja bajka. Oczywi\u015bcie nie jest to zastrze\u017cenie kategoryczne \u2013 wystarczy, \u017ce pojawi\u0105 si\u0119 wa\u017cne powody,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":2,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/139"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=139"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":402,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/139\/revisions\/402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}